Sahih al-Bukhari, xadiiska 570
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Mahmudwuxuu u sheegay al‑Bukhariمَحْمُودٌ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ibn Jurayjابْنُ جُرَيْجٍ
- 4Nafi'نَافِعٌ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً، فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ، ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا، ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ يَنْتَظِرُ الصَّلاَةَ غَيْرُكُمْ ". وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ لاَ يُبَالِي أَقَدَّمَهَا أَمْ أَخَّرَهَا إِذَا كَانَ لاَ يَخْشَى أَنْ يَغْلِبَهُ النَّوْمُ عَنْ وَقْتِهَا، وَكَانَ يَرْقُدُ قَبْلَهَا. قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ قُلْتُ لِعَطَاءٍ وَقَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ أَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً بِالْعِشَاءِ حَتَّى رَقَدَ النَّاسُ وَاسْتَيْقَظُوا، وَرَقَدُوا وَاسْتَيْقَظُوا، فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ الصَّلاَةَ. قَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ الآنَ، يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً، وَاضِعًا يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ فَقَالَ " لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوهَا هَكَذَا ". فَاسْتَثْبَتُّ عَطَاءً كَيْفَ وَضَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَأْسِهِ يَدَهُ كَمَا أَنْبَأَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ، فَبَدَّدَ لِي عَطَاءٌ بَيْنَ أَصَابِعِهِ شَيْئًا مِنْ تَبْدِيدٍ، ثُمَّ وَضَعَ أَطْرَافَ أَصَابِعِهِ عَلَى قَرْنِ الرَّأْسِ ثُمَّ ضَمَّهَا، يُمِرُّهَا كَذَلِكَ عَلَى الرَّأْسِ حَتَّى مَسَّتْ إِبْهَامُهُ طَرَفَ الأُذُنِ مِمَّا يَلِي الْوَجْهَ عَلَى الصُّدْغِ، وَنَاحِيَةِ اللِّحْيَةِ، لاَ يُقَصِّرُ وَلاَ يَبْطُشُ إِلاَّ كَذَلِكَ وَقَالَ " لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوا هَكَذَا ".
Waxaa nooga warramay Maxamuud, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Cabdirisaaq, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Ibnu Jureyj, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Naafic, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Cumar in Rasuulka Allah ﷺ uu hal habeen mashquulay, sidaas darteedna uu dib u dhigay salaadda ilaa aan ku seexannay masaajidka, markaas waan toosnay, mar kale ayaan seexannay, markale waan toosnay. Kadib Nebigu ﷺ wuu noo soo baxay oo wuxuu yiri:
"Ma jiro qof dadka dhulka deggan oo salaadda sugaya idinka mooyee." Ibnu Cumarna dan kama lahayn inuu hor mariyo ama dib u dhigo haddii uusan ka cabsi qabin in hurdadu ka qaaddo waqtigeeda, mararka qaarna wuu seexan jiray ka hor inta aysan gelin. Ibnu Jureyj wuxuu yiri: Waxaan ku iri Cataa', wuxuuna yiri: Waxaan maqlay Ibnu Cabbaas oo leh: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu hal habeen aad u daahiyey salaadda Cishaha ilaa dadku seexdeen oo tooseen, mar kale seexdeen oo tooseen. Markaas Cumar bin Al-Khadhaab baa istaagay oo yiri: "Salaadda!" Cataa' wuxuu yiri: Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: Nebiga Allah ﷺ baa soo baxay anigoo mooda inaan hadda arkayo, madaxiisana biyo ayaa ka tifqayey isagoo gacantiisa madaxa saaran, wuxuuna yiri: "Haddii aysan ummaddayda dhib ku noqonaynin, waxaan amri lahaa inay salaadda tukadaan xilligan oo kale." Markaas waxaan weydiiyey Cataa' faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan siduu Nebigu ﷺ gacanta u saaray madaxiisa sida uu Ibnu Cabbaas ka warramay. Cataa' wuxuu kala fidiyey farahiisa xoogaa, kadibna wuxuu dul saaray caarada farahiisa dhinaca madaxa, markaasuu isku soo dhoweeyey isagoo madaxa marinaya ilaa suulkiisu taabtay cirifka dhegta ee dhanka wejiga agtiisa iyo dhanka gadhka, mana gaabin mana dedejin ee sidaan oo kale ayuu yeelay, wuxuuna yiri: "Haddii aysan ummaddayda dhib ku noqonaynin, waxaan amri lahaa inay salaadda tukadaan sidan oo kale."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dib u dhigista salaadda Cishaha waxay noqon kartaa mid ajar leh, haddii aysan culays noqon.
Salaadda waajibka ah ee habeenkii, taas oo la tukado marka gudcurka fiidku ba'o.
Suurtagalnimada in qofku hurdadu ka badiso, oo uu salaadda illoobo ama waqtigeedii loo asteeyay dhaafo.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in dib u dhigista Cishaha, inta waqtigeedu jiro, ay ajar yeelan karto, balse ay tahay in la tixgeliyo jamaacada iyo khatarta ah in salaaddu dhaafto. Nabigu ﷺ wuxuu muujiyay in dadka loo fududeeyo ay muhiim tahay; Ibnu Cumarna salaadda mar hore ayuu u tukan jiray, mar dambena wuu dib dhigi jiray, iyadoo ku xiran inuu ka baqayo in hurdadu waqtiga salaadda dhaafiso. Madh-habyadu siyaabo kala duwan ayay uga hadlaan waqtiga ugu fadliga badan ee salaaddu ku jirto, hase yeeshee waxay adkeeyaan in Cishaha la tukado ka hor dhammaadka waqtigeeda, isla markaana dib u dhigistu aysan sababin dayacaad.
- Cishaha dib u dhig oo keliya haddii aad hubto inaad ku tukan karto waqtigeeda.
- Marka jamaaco la tukanayo, tixgeli dadka ay ku adkaanayso inay salaadda goor dambe tukadaan.
- Salaadda waqtigeeda ku dar hawlahaaga fiidkii si daalku uusan u hor istaagin cibaadadaada.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa waqtiga salaadda Cishaha, wuxuuna gacan ka geysanayaa in si wadajir ah loo fahmo tilmaamaha ku saabsan dib u dhigista iyo waqtiga salaadda.
Sahih al-Bukhari · #572 (Sahih)Xadiiskaasna wuxuu sheegayaa in Nabigu ﷺ dib u dhigi jiray salaadda Cishaha, taas oo sii faahfaahinaysa fadliga tukashada dambe.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.