Labiska · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 5807

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Labiska
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ هَاجَرَ إِلَى الْحَبَشَةِ نَاسٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ، وَتَجَهَّزَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ عَلَى رِسْلِكَ، فَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُؤْذَنَ لِي ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَوَ تَرْجُوهُ بِأَبِي أَنْتَ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ فَحَبَسَ أَبُو بَكْرٍ نَفْسَهُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِصُحْبَتِهِ، وَعَلَفَ رَاحِلَتَيْنِ كَانَتَا عِنْدَهُ وَرَقَ السَّمُرِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَبَيْنَا نَحْنُ يَوْمًا جُلُوسٌ فِي بَيْتِنَا فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَقَالَ قَائِلٌ لأَبِي بَكْرٍ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُقْبِلاً مُتَقَنِّعًا، فِي سَاعَةٍ لَمْ يَكُنْ يَأْتِينَا فِيهَا‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِدًا لَهُ بِأَبِي وَأُمِّي، وَاللَّهِ إِنْ جَاءَ بِهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ إِلاَّ لأَمْرٍ‏.‏ فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنَ، فَأَذِنَ لَهُ فَدَخَلَ، فَقَالَ حِينَ دَخَلَ لأَبِي بَكْرٍ ‏"‏ أَخْرِجْ مَنْ عِنْدَكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ إِنَّمَا هُمْ أَهْلُكَ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنِّي قَدْ أُذِنَ لِي فِي الْخُرُوجِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَالصُّحْبَةُ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَخُذْ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِحْدَى رَاحِلَتَىَّ هَاتَيْنِ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بِالثَّمَنِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَجَهَّزْنَاهُمَا أَحَثَّ الْجِهَازِ، وَضَعْنَا لَهُمَا سُفْرَةً فِي جِرَابٍ، فَقَطَعَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ قِطْعَةً مِنْ نِطَاقِهَا، فَأَوْكَتْ بِهِ الْجِرَابَ، وَلِذَلِكَ كَانَتْ تُسَمَّى ذَاتَ النِّطَاقِ، ثُمَّ لَحِقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ بِغَارٍ فِي جَبَلٍ يُقَالُ لَهُ ثَوْرٌ، فَمَكُثَ فِيهِ ثَلاَثَ لَيَالٍ يَبِيتُ عِنْدَهُمَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، وَهْوَ غُلاَمٌ شَابٌّ لَقِنٌ ثَقِفٌ، فَيَرْحَلُ مِنْ عِنْدِهِمَا سَحَرًا، فَيُصْبِحُ مَعَ قُرَيْشٍ بِمَكَّةَ كَبَائِتٍ، فَلاَ يَسْمَعُ أَمْرًا يُكَادَانِ بِهِ إِلاَّ وَعَاهُ، حَتَّى يَأْتِيَهُمَا بِخَبَرِ ذَلِكَ حِينَ يَخْتَلِطُ الظَّلاَمُ، وَيَرْعَى عَلَيْهِمَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ مِنْحَةً مِنْ غَنَمٍ، فَيُرِيحُهَا عَلَيْهِمَا حِينَ تَذْهَبُ سَاعَةٌ مِنَ الْعِشَاءِ، فَيَبِيتَانِ فِي رِسْلِهَا حَتَّى يَنْعِقَ بِهَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ بِغَلَسٍ، يَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّ لَيْلَةٍ مِنْ تِلْكَ اللَّيَالِي الثَّلاَثِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Ibraahiim bin Muusa, waxaa uga warramay Hishaam, oo ka weriyey Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’isha (Allaah ha ka raalli noqdee) oo tiri: Dad Muslimiin ah ayaa u hijrooday Xabashida, Abuu Bakar-na wuxuu diyaarsaday inuu hijroodo, markaasuu Nebigu ﷺ ku yiri:

"Iska joog, waayo waxaan rajaynayaa in la ii idmo." Abuu Bakar baa yiri: "Aabbahay iyo hooyaday baan kugu furanayaaye, ma taas baad rajaynaysaa?" Wuxuu yiri: "Haa." Markaasuu Abuu Bakar naftiisa u haystay Nebiga ﷺ si uu u weheliyo, wuxuuna afar bilood caleenta geedka Samur ku quudinayay laba rati oo agtiisa yiil. Curwah wuxuu yiri: Caa’isha waxay tiri: Maalin annagoo duhurkii gurigeenna fadhina, ayaa qof wuxuu Abuu Bakar ku yiri: "Kani waa Rasuulkii Allaah ﷺ oo soo socda, wajigiisana daboolay, xilli uusan caadiyan noo imaan jirin." Abuu Bakar baa yiri: "Aabbahay iyo hooyaday baan ku furanayaaye, Allaah baan ku dhaartaye, xilligan kuma imaan wax aan arrin degdeg ah ahayn." Markaasuu Nebigu ﷺ yimid, wuxuuna codsaday ogolaansho, waa loo ogolaaday, markuu galayna wuxuu Abuu Bakar ku yiri: "Bixi dadka agtaada jooga." Wuxuu yiri: "Waa ehelkaaga uun, aabbahay baan kugu furanayaaye, Rasuulkii Alloow." Wuxuu yiri: "Waxaa la ii idmay inaan baxo." Wuxuu yiri: "Wehel baan kugu noqonayaa, aabbahay baan kugu furanayaaye, Rasuulkii Alloow." Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "Qaado mid ka mid ah labadan ratigayga, aabbahay baan kugu furanayaaye, Rasuulkii Alloow." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Qiimo ayaan ku qaadanayaa." Waxay tiri: Markaasaan si degdeg ah ugu diyaarinay safarka, cuntadoodiina waxaan gelinnay shandad maqaar ah. Asmaa bint Abii Bakar waxay jaratay qayb ka mid ah suunka dhexdeeda, waxayna ku xirtay afka shandadda, sidaas daraadeed waxaa lagu magacaabay Dhaatu-Nidaaqayn (Lahaanshaha Labada Suun). Kadibna Nebigu ﷺ iyo Abuu Bakar waxay galeen god ku yaalla buur la yiraahdo Thawr, waxayna ku nagaadeen saddex habeen. Waxaa habeenkii la joogi jiray Cabdullaahi bin Abii Bakar, oo ahaa wiil dhallinyaro ah, caqli badan, fahmo dheerna leh; wuxuu ka tegi jiray xilliga berribaarka si uu subaxdii ula joogo Quraysh Maka isagoo u eg inuu iyaga la seexday. Arrin kasta oo lagu maleegayo labadooda oo uu maqlo wuu xifdin jiray, markay mugdi noqotana wuu u keeni jiray warkooda. Caamir bin Fuhayra, oo ahaa addoon xor ah oo Abuu Bakar leeyahay, wuxuu u daajin jiray adhi irmaan ah, wuxuuna u keeni jiray markay saacad ka gudubto cishaha, wayna ku seexan jireen caanahooda ilaa Caamir bin Fuhayra uu ka kiciyo xilliga gudcurka. Sidaas buu sameyn jiray habeen kasta oo ka mid ah saddexdaas habeen.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Abuu Bakr wuxuu si taxaddar leh ugu diyaar garoobay hijrada si uu u raaco Nabiga ﷺ.

Asalka iyo sababta

Xadiisku wuxuu ka warramayaa diyaarinta hijradii Makka ilaa Madiina: Nabiga ﷺ waxaa loo oggolaaday inuu baxo, Abuu Bakrna wuu raacay.

Erayada adag oo la sharxay
Hijro

Ka guurid lagu ilaalinayo diinta; halkan waa safarkii Makka ilaa Madiina.

Thawr

Buur u dhow Makka oo Nabiga ﷺ iyo Abuu Bakr ay saddex habeen ku hoydeen god ku yaal.

Dhat an-Nitaqayn

Magac loo bixiyay Asmaa’, oo macnihiisu yahay ‘haweeneydii labada suun lahayd’, sababtoo ah suunkeeda ayay ku xirtay bacdii sahayda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in Alle talo saarashadu ay la socoto diyaar-garow taxaddar leh iyo adeegsiga hababka ku habboon. Hawl-qaybsigii taxaddarka lahaa ee safarku wuxuu muujinayaa qiimaha wada-shaqaynta iyo wehelka lagu kalsoonaan karo. Nabiga ﷺ wuxuu diiday inuu geela hadiyad ahaan u qaato, wuxuuna rabay inuu lacag ku bixiyo; tani waxay tusaale u tahay ilaalinta hantida iyo oofinta heshiisyada.

Casharrada maanta
  1. Tallaabooyinka muhiimka ah ee adag si taxaddar leh ugu diyaar garow, adigoo Alle talo saaraya.
  2. Marka yool wadajir ahi sidaas u baahan yahay, wada shaqeeya oo hawlaha u qaybiya si waafaqsan awoodda qof kasta.
  3. Hantida dadka kale si taxaddar leh ula dhaqan, heshiisyada lacag-bixintana si cad u qeexa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.