Sahih al-Bukhari, xadiiska 5825
Waxaa weriyey Rifa'a al-Qurazi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Ikrima
- 1Muhammad ibn Bashsharwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ
- 2Abd al‑Wahhabعَبْدُ الْوَهَّابِ
- 3Ayyubأَيُّوبُ
- 4Ikrimaعِكْرِمَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، أَنَّ رِفَاعَةَ، طَلَّقَ امْرَأَتَهُ، فَتَزَوَّجَهَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الزَّبِيرِ الْقُرَظِيُّ، قَالَتْ عَائِشَةُ وَعَلَيْهَا خِمَارٌ أَخْضَرُ. فَشَكَتْ إِلَيْهَا، وَأَرَتْهَا خُضْرَةً بِجِلْدِهَا، فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنِّسَاءُ يَنْصُرُ بَعْضُهُنَّ بَعْضًا قَالَتْ عَائِشَةُ مَا رَأَيْتُ مِثْلَ مَا يَلْقَى الْمُؤْمِنَاتُ، لَجِلْدُهَا أَشَدُّ خُضْرَةً مِنْ ثَوْبِهَا. قَالَ وَسَمِعَ أَنَّهَا قَدْ أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ وَمَعَهُ ابْنَانِ لَهُ مِنْ غَيْرِهَا. قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي إِلَيْهِ مِنْ ذَنْبٍ، إِلاَّ أَنَّ مَا مَعَهُ لَيْسَ بِأَغْنَى عَنِّي مِنْ هَذِهِ. وَأَخَذَتْ هُدْبَةً مِنْ ثَوْبِهَا، فَقَالَ كَذَبَتْ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي لأَنْفُضُهَا نَفْضَ الأَدِيمِ، وَلَكِنَّهَا نَاشِزٌ تُرِيدُ رِفَاعَةَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ لَمْ تَحِلِّي لَهُ ـ أَوْ لَمْ تَصْلُحِي لَهُ ـ حَتَّى يَذُوقَ مِنْ عُسَيْلَتِكِ ". قَالَ وَأَبْصَرَ مَعَهُ ابْنَيْنِ فَقَالَ " بَنُوكَ هَؤُلاَءِ ". قَالَ نَعَمْ. قَالَ " هَذَا الَّذِي تَزْعُمِينَ مَا تَزْعُمِينَ، فَوَاللَّهِ لَهُمْ أَشْبَهُ بِهِ مِنَ الْغُرَابِ بِالْغُرَابِ ".
Waxaa nooga sheekeeyay Muxammad bin Bashaar, waxaa nooga sheekeeyay Cabdi-wahaab, waxaa noo warramay Ayuub, oo ka weriyay Cikrama, in Rifaca uu furay xaaskiisa, dabadeedna uu guursaday Cabdiraxmaan bin Subayr Al-Qurasi. Ca'isha waxay tiri:
"Waxay xirneyd shaash cagaaran." Waxay u cabatay Ca'isha, waxayna tustay barar cagaaran oo maqaarkeeda ah. Markii uu yimid Rasuulka Allah ﷺ, dumarkuna ay is garab taagnaayeen, Ca'isha waxay tiri: "Ma arag wax la mid ah dhibta haysata dumarka mu'miniinta ah; maqaarkeedu wuu ka sii cagaar badan yahay dharkiisa!" Wuxuu yiri: Markii uu maqlay inay u tagtay Rasuulka Allah ﷺ, wuu yimid isagoo wata laba wiil oo uu dhalay xaas kale. Xaaskii waxay tiri: "Wallahi! Dambi kuma lihi isaga, laakiin wuxuu haystaa igama faa'iido badna tan oo kale," iyadoo qabsatay cidhifka dharka. Cabdiraxmaan baa yiri: "Been bay sheegtay Wallahi, Rasuulkii Allow! Anigu waan ku ruxaa sida loo ruxo haragga, laakiin iyadu waa caasiyad doonaysa inay ku noqoto Rifaca." Markaasuu Rasuulka Allah ﷺ ku yiri: "Haddii arrinku sidaas yahay, uma banaana inaad ku noqoto Rifaca ilaa aad ka dhadhamiso macaankiisa (galmada)." Wuxuu yiri: Wuxuu arkay laba wiil oo la socda, markaasuu weydiiyay: "Kuwan ma carruurtaadii baa?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri ﷺ: "Ma kan baad ku andacoonaysaa inuusan waxba tarayn? Wallahi, way u eg yihiin sida uu tuke ugu egyahay tuke kale."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Furriin hore dib looma noqon karo ilaa guur cusub oo dhab ah la galo.
Macne ahaan: malab. Halkan waa tilmaam sarbeeb ah oo muujinaysa galmo dhab ah oo ka dhacda guurka labaad.
Ninka ayaa sidaas ugu eedeeyay haweeneyda, isagoo ku andacoonaya inay caasi ahayd; waa eedeyntiisa, mana aha go'aan uu Nabiga ﷺ bixiyay.
Haweeneydu waxay Caa'isha tustay midab-beddel maqaarkeeda ku yaal, waxayna uga cabatay xaaladdeeda.
Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in haweeney, ka dib furriin kama dambays ah oo saddex-jeer ah, aysan dib u guursan karin ninkeedii koowaad ilaa ay guur dhab ah la gasho nin kale, guurkaasna si dhab ah loo dhammaystiro. Guur iska yeelyeel ah oo horay loogu heshiiyey si looga leexdo furriinka koowaad ma aha waddo sax ah. Faahfaahinta xukunka ee ku saabsan erayada furriinka way ku kala duwan yihiin madhhabyada; werintani waxay ka hadlaysaa shardiga ah in isu-tag dhab ahi ka dhaco guurka labaad. Eedeymaha labada isqaba waa la soo weriyey, hase yeeshee hadalka Nabiga ﷺ ayaa ah xudunta xukunka fiqiga.
- Ha ku go'aamin arrin furriin eedeynta hal dhinac oo keliya; si taxaddar leh u dhagayso dadka ay khusayso.
- Marka su'aal furriin timaaddo, talo aqooneed ka raadso erayadii saxda ahaa iyo duruufihii ku xeernaa, maadaama ay xukunka saameeyaan.
- Ha u adeegsan guur iska yeelyeel ah xeelad lagu hareer maro xeer diini ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.