Sahih al-Bukhari, xadiiska 6135
Waxaa weriyey Abu Shuraih al-Ka'bi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Sa'id ibn Abu Sa'id al‑Maqburiسَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ
- 4Abu Shurayh al‑Ka'biأَبِي شُرَيْحٍ الْكَعْبِيِّ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْكَعْبِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ، جَائِزَتُهُ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ، وَالضِّيَافَةُ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ، فَمَا بَعْدَ ذَلِكَ فَهْوَ صَدَقَةٌ، وَلاَ يَحِلُّ لَهُ أَنْ يَثْوِيَ عِنْدَهُ حَتَّى يُحْرِجَهُ ". حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، مِثْلَهُ وَزَادَ " مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Saciid bin Abii Saciid Al-Maqburii, oo ka weriyey Abuu Shureyx Al-Kacbiy, in Rasuulka Allah ﷺ uu yiri:
"Qofkii rumeeya Allah iyo Maalinta Aakhiro ha karaameeyo martidiisa. Xaqa martidu waa maalin iyo habeennimo, marti-soorkuna waa saddex maalmood. Wixii intaas ka dambeeyana waa sadaqo. Martidana uma bannaana inay la joogto ilaa ay dhib ku geliso mulkiilaha." Waxaa kale oo nooga warramay Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Maalik mid la mid ah taas, wuxuuna ku daray: "Qofkii rumeeya Allah iyo Maalinta Aakhiro ha yiraahdo khayr ama ha aamuso."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sharaf martida, ilaali hadalkaaga, hana culays saarin martigeliyahaaga.
In martida si daryeel iyo deeqsinimo leh loo qaabilo, lana siiyo waxa ku habboon.
Sadaqo ikhtiyaari ah; waxa martigeliyuhu wanaaggiisa ku bixiyo ka dib muddada martigelinta ee la sheegay.
In martigeliyaha culays la saaro joogitaan aad u dheer ama xaalad adag la geliyo.
Culimada waxay sharxaan in xadiisku la hadlayo martigeliyaha iyo martidaba: martigeliyaha waxaa lagu boorrinayaa inuu martidiisa si sharaf leh u qaabilo, halka martiduna aanay joogin muddo dheer oo ay martigeliyaha culays ku noqoto. Maalinta iyo habeenka la sheegay waxay tilmaamayaan daryeel gaar ah; martigelinta guud ahaan waxay socotaa saddex maalmood, wixii daryeel dheeraad ah ee intaas ka dambeeyana waa sadaqo ikhtiyaari ah. Baaqa ah in hadal wanaagsan la yiraahdo ama la aamuso wuxuu muujinayaa in is-xakamaynta iyo ka fogaanshaha hadalka waxyeellada leh ay qayb ka yihiin akhlaaqda wanaagsan.
- Martida u qaabil si daryeel leh, una bandhig waxa awooddaadu saamaxayso.
- Muddada booqashada ku hagaaji si habboon, kana tag ka hor inta joogitaankaagu culays ku noqon martigeliyaha.
- Ka fiirso hadalkaaga ka hor intaadan ku dhawaaqin, oo is weydii inuu wanaagsan yahay oo faa’iido leeyahay; haddii kale aamus.
Werintani waxay isku daraysaa dhiirrigelinta ah in wax wanaagsan la sheego ama la aamuso iyo daryeelka deriska iyo martida.
Sahih al-Bukhari · #6133 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla cutubka ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa martigelinta iyo xuquuqda martida.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.