Idan Waydiinta · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6266

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Idan Waydiinta
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ishaqwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْحَاقُ
  2. 2Bishr ibn Shu'aybبِشْرُ بْنُ شُعَيْبٍ
  3. 3Aabbihii, Shu'aybأَبِي
  4. 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  5. 5Abdullah ibn Ka'bعَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبٍ
  6. 6Abdullah ibn Abbasعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ
  7. 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيًّا ـ يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَالِبٍ ـ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي وَجَعِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ فَقَالَ النَّاسُ يَا أَبَا حَسَنٍ كَيْفَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَصْبَحَ بِحَمْدِ اللَّهِ بَارِئًا فَأَخَذَ بِيَدِهِ الْعَبَّاسُ فَقَالَ أَلاَ تَرَاهُ أَنْتَ وَاللَّهِ بَعْدَ الثَّلاَثِ عَبْدُ الْعَصَا وَاللَّهِ إِنِّي لأُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَيُتَوَفَّى فِي وَجَعِهِ، وَإِنِّي لأَعْرِفُ فِي وُجُوهِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ الْمَوْتَ، فَاذْهَبْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَسْأَلَهُ فِيمَنْ يَكُونُ الأَمْرُ فَإِنْ كَانَ فِينَا عَلِمْنَا ذَلِكَ، وَإِنْ كَانَ فِي غَيْرِنَا أَمَرْنَاهُ فَأَوْصَى بِنَا‏.‏ قَالَ عَلِيٌّ وَاللَّهِ لَئِنْ سَأَلْنَاهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَمْنَعُنَا لاَ يُعْطِينَاهَا النَّاسُ أَبَدًا، وَإِنِّي لاَ أَسْأَلُهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَدًا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Isxaaq, waxaa noo sheegay Bishr bin Shucayb, waxaa ii sheegay aabbahay, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Cabdullaahi bin Kacab, in Cabdullaahi bin Cabbaas uu u sheegay in Cali — macnihiisu yahay ina Abii Daalib — uu ka soo baxay agtaarka Nabiga ﷺ. Waxaa kale oo nooga warramay Axmed bin Saalix, waxaa nooga warramay Canbasah, waxaa nooga warramay Yuunus oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Cabdullaahi bin Kacb bin Maalik in Cabdullaahi bin Cabbaas uu u sheegay in Cali bin Abii Daalib — Allaha ka raalli noqdee — uu ka soo baxay agtaarka Nabiga ﷺ xilligii cudurkiisii uu ku geeriyooday. Dadkii ayaa weydiiyey,

"Abaa Xasanow! Sidee buu subaxaan yahay Rasuulka Allah ﷺ?" Wuxuu yiri, "Subaxaan wuu fiican yahay, mahadda Allah darteed." Markaas ayaa Al-Cabbaas qabtay gacanta Cali wuxuuna yiri, "Miyaadan arkayn? Wallaahi, saddex maalmood kadib waxaad noqon doontaa addoonka usha (macnaha waxaa ku xukumi doona qof kale). Wallaahi, waxaan u maleynayaa in Rasuulka Allah ﷺ uu u dhiman doono cudurkan, waayo waxaan garanayaa calaamadaha geerida ee wajiyada farcanka Cabdi-Mudalib. Aan u tagno Rasuulka Allah ﷺ aan weydiinno cidda khilaafadu noqonayso. Haddii ay annaga tahay waan ogaan doonnaa, haddii ay cid kale tahayna waxaan ka codsan doonnaa inuu noo dardaarmo." Cali wuxuu yiri, "Wallaahi! Haddii aan Rasuulka Allah ﷺ weydiinno arrintaas oo uu naga diido, dadku weligood nama siin doonaan. Intaa dheer, weligey weydiisan maayo Rasuulka Allah ﷺ."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

‘Alī wuxuu diiday inuu Nebiga ﷺ ka codsado hoggaanka.

Erayada adag oo la sharxay
Abū Ḥasan

Waa naanays loogu yeero ‘Alī ibn Abī Ṭālib.

awoodda

Maamulka iyo mas’uuliyadda hoggaaminta ka dib geerida Nebiga ﷺ.

u soo jeedin

In qof loo magacaabo qof kale ama taageeradiisa qof loo raadiyo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay halkan kaga hadlayaan sida ‘Alī uga gaabsaday inuu hoggaanka naftiisa u dalbado iyo sida uu uga welwelsanaa cawaaqibka codsigaas. Werintani keligeed ma dejinayso xeer guud oo ku saabsan cidda ay ahayd inay hoggaanka qabato; waxay ka warramaysaa hadalladii ‘Alī iyo al-‘Abbās ee xaaladdaas. Afarta mad-hab midkoodna halkan kama soo saarto waajib cibaado ama sharci oo gaar ah oo ku saabsan in xil la dalbado ama la diido.

Casharrada maanta
  1. Ha dalban xil kaliya hammi awgiis; miisaan mas’uuliyadda iyo cawaaqibkeeda.
  2. Go’aannada xasaasiga ah kala tasho xubnaha qoyska ee daacadda ah, si fiicanna u dhegayso taladooda.
  3. Daacad ka noqo waxa aad ogtahay, balse qiyaasta ha ula dhaqmin sidii wax la hubo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.