Sahih al-Bukhari, xadiiska 63
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدٍ ـ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ ـ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ، دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ، ثُمَّ عَقَلَهُ، ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ. فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ. فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قَدْ أَجَبْتُكَ ". فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلاَ تَجِدْ عَلَىَّ فِي نَفْسِكَ. فَقَالَ " سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ ". فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ، آللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ " اللَّهُمَّ نَعَمْ ". قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ، آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ " اللَّهُمَّ نَعَمْ ". قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ، آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنَ السَّنَةِ قَالَ " اللَّهُمَّ نَعَمْ ". قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ، آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ نَعَمْ ". فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ، وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي، وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ. رَوَاهُ مُوسَى وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا.
Anas bin Maalik wuxuu yiri: Annagoo fadhina Masjidka agtiisa Nebiga ﷺ, waxaa soo galay nin rati fuushan. Ratigiisii ayuu Masjidka dhexdiisa ku jilib dhigay, kadibna wuu xiray, markaasuu wuxuu yiri:
"Midkee baa idinka ah Muxammad?" Xilligaas Nebigu ﷺ wuxuu dhex fadhiyey asxaabtiisa isagoo garabkiisa ku tiirsanaa. Waxaan ku jawaabnay: "Waa ninkan cad ee garabkiisa ku tiirsan." Markaasuu ninkii wuxuu ku yiri: "Wiilkii Cabdul-Mudhalibow." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Waan kuu jawaabay." Ninkii wuxuu Nebiga ﷺ ku yiri: "Wax baan ku weydiinayaa, su'aashana waan adkeynayaa, ee ha iga caroon." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Weydii waxaad doonto." Wuxuu yiri: "Waxaan kugu dhaariyey Rabbigaa iyo Rabbiga kuwii kaa horreeyey, ma Alle baa dadka oo dhan Rasuul kaaga dhigay?" Wuxuu yiri: "Eebbow haa." Wuxuu yiri: "Waxaan kugu dhaariyey Eebe, ma Alle baa ku faray inaan tukanno shanta salaadood maalintii iyo habeenkii?" Wuxuu yiri: "Eebbow haa." Wuxuu yiri: "Waxaan kugu dhaariyey Eebe, ma Alle baa ku faray inaan soomno bishan sanadka ka mid ah?" Wuxuu yiri: "Eebbow haa." Wuxuu yiri: "Waxaan kugu dhaariyey Eebe, ma Alle baa ku faray inaad sadaqadan (Zakaada) ka qaaddo hodankeenna oo aad u qaybiso masaakiinteenna?" Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Eebbow haa." Markaasuu ninkii yiri: "Waan rumeeyey waxaad la timid, aniguna waxaan ahay rasuulkii dadkaygii iga dambeeyey, waxaanan ahay Dimaam bin Sacalaba, walaalka reer Banu Sacad bin Bakar."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dimam ibn Tha'laba wuxuu weydiinayaa waajibaadka aasaasiga ah, dabadeedna wuu aqbalayaa farriinta.
Dimam ibn Tha'laba wuxuu ergo ahaan uga yimid qoomkiisa si uu Nabiga ﷺ si toos ah uga weydiiyo waajibaadka ugu muhiimsan ee Islaamka.
Waa qayb khasab ah oo laga bixiyo hanti gaar ah, waxaana la siiyaa kooxaha loo asteeyay, oo ay ku jiraan dadka saboolka ah.
Qof koox dad ah matala oo farriin gudbiya ama su'aalo weydiiya.
Qabiil Carbeed uu ka tirsanaa Dimam ibn Tha'laba.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in ardaygu su'aalo cad oo toos ah weydiin karo, macallinkuna uu si deggan oo aan ka xanaaqin ugu jawaabo. Xadiisku wuxuu salaadda, soonka Ramadaanka iyo zakada ku xusay waajibaadka udub-dhexaadka ah, wuxuuna muujinayaa in Nabiga ﷺ uu farriinta u xaqiijiyay aadanaha oo dhan. Culimadu sidoo kale waxay adkeeyaan in si daacad ah loo qiro waajibaadka aasaasiga ahi ay tahay saldhig xooggan oo iimaanka u ah; xeerarka faahfaahsan waxaa laga soo dheegtaa Qur'aanka iyo sunnada kale.
- Arrimaha diinta si toos ah oo xushmad leh wax uga weydii ilaa aad fahanto aasaaska.
- Salaadda, soonka Ramadaanka iyo bixinta zakada ka dhig qaybo joogto ah oo ka mid ah ku dhaqanka diintaada.
- Su'aalaha dadka kale si deggan uga jawaab, hana u qaadan habkooda tooska ah mid adiga si gaar ah lagugu weerarayo.
Xadiiskani wuxuu Islaamka ku tilmaamayaa mid ku dhisan shan tiir, wuxuuna qiraalka iimaanka iyo xajka ku darayaa salaadaha, Ramadaanka iyo zakada lagu xusay wada hadalka.
Sahih al-Bukhari · #64 (Sahih)Werintani oo ku jirta Kitaabka Cilmiga waxay la xiriirtaa muhiimadda gudbinta aqoonta iyo in su'aalaha si cad looga jawaabo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.