Sahih al-Bukhari, xadiiska 67
Waxaa weriyey Abu Bakra. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musaddadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُسَدَّدٌ
- 2Bishrبِشْرٌ
- 3Ibn Awnابْنُ عَوْنٍ
- 4Ibn Sirinابْنِ سِيرِينَ
- 5Abd ar‑Rahman ibn Abu Bakraعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ
- 6Aabbihii, Abu Bakraأَبِيهِ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، ذَكَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ، وَأَمْسَكَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ ـ أَوْ بِزِمَامِهِ ـ قَالَ " أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ". فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ. قَالَ " أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَأَىُّ شَهْرٍ هَذَا ". فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ. فَقَالَ " أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا. لِيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ مِنْهُ ".
Waxaa nooga warramay Musaddad, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Bishr, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ibnu Cawn, oo ka weriyey Ibnu Siiriin, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Abii Bakrah, oo ka weriyey aabihiis, inuu xusay in Nabigu ﷺ fuulay geelkiisa, ninna qabtay xariggiisa. Wuxuu yiri:
"Maalin tee weeye maanta?" Waannu aamusnay ilaa aan ka moodnay inuu magac kale u bixin doono. Wuxuu yiri: "Ma maalinta Naxriga (Qurbanka) ma aha?" Waxaan dhahnay: "Haa." Wuxuu yiri: "Bil tee weeye tan?" Mar kale waannu aamusnay ilaa aan ka moodnay inuu magac kale u bixin doono. Wuxuu yiri: "Ma bisha Dul-Xijjah ma aha?" Waxaan dhahnay: "Haa." Wuxuu yiri: "Dhab ahaantii, dhiiggiinna, xoolihiinna, iyo sharafkiinnu waa xaaraan (waa la iska ilaaliyaa) dhexdiinna, sida xurmada maalintan, bishan, iyo magaaladan. Ha gaarsiiyo qofka jooga kan maqan, waayo waxaa laga yaabaa in qofka maqan uu si fiican u fahmo waxa loo sheegay in ka badan kan goobjoogga ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nolosha, hantida iyo sharaftu waa muqaddas; aqoontana si taxaddar leh ula wadaag dadka kale.
Waa maalinta tobnaad ee Dul-Xijjah, markaas oo xujaydu gowracaan xoolaha allabariga.
Waa wax laga dhowray xadgudub; si xaqdarro ah looma dhaawici karo nolosha, hantida ama sharafta qof.
Qofka khudbadda si toos ah u maqlay oo farriinta sii gudbin kara.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in nolosha, hantida iyo sharafta dadka kale la ilaaliyo, iyo in Muslimiintu gudbiyaan aqoonta iyo farriimaha muhiimka ah. Amarka ah in farriinta la gaarsiiyo dadka kale wuxuu sidoo kale adkaynayaa in aqoonta si taxaddar leh loo xafido oo si sax ah loo gudbiyo. Isbarbardhigga maalinta, bisha iyo magaalada barakaysan wuxuu muujinayaa culayska ay leedahay mamnuucidda dulmigu.
- Ilaali nolosha, hantida iyo sumcadda dadka kale; hana faafin eedayn aan sal lahayn.
- Gudbi aqoonta diinta ee la isku halayn karo adigoon macnaheeda qalloocin.
- Si feejigan u dhegayso oo hubi waxa aad gudbinayso, si dadka kale farriinta si wanaagsan u fahmaan.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu xusayaa xaaladaha kooban ee dhiigga Muslimka si sharci ah loo daadin karo, wuxuuna sidaas caddaynayaa xoogga la saarayo karaamada nolosha.
Sahih al-Bukhari · #68 (Sahih)Nabigu ﷺ waxbariddiisa wuxuu u kala bixin jiray waqtiyo, si dadkii joogay u fahmaan uguna xafidaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.