Sahih al-Bukhari, xadiiska 6733
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضْتُ بِمَكَّةَ مَرَضًا، فَأَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَأَتَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا، وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ " لاَ ". قَالَ قُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ " لاَ ". قُلْتُ الثُّلُثُ قَالَ " الثُّلُثُ كَبِيرٌ إِنَّكَ إِنْ تَرَكْتَ وَلَدَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَتْرُكَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً إِلاَّ أُجِرْتَ عَلَيْهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَأُخَلَّفُ عَنْ هِجْرَتِي فَقَالَ " لَنْ تُخَلَّفَ بَعْدِي فَتَعْمَلَ عَمَلاً تُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ رِفْعَةً وَدَرَجَةً، وَلَعَلَّ أَنْ تُخَلَّفَ بَعْدِي حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ". قَالَ سُفْيَانُ وَسَعْدُ بْنُ خَوْلَةَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ.
Waxaa wariyay Sacad bin Abii Waqqaas: Waxaa igu dhacay xanuun ii geeyay qarka dhimashada markaan joogay Makka. Nebiga ﷺ ayaa ii yimid inuu i soo booqdo. Waxaan idhi, 'Rasuulka Allow! Waxaan leeyahay maal badan, mana iga dhaxlayo cid aan ahayn gabadhayda kaliya. Ma sadaqeystaa laba meelood oo saddex meelood maalkeyga?' Wuxuu yidhi, 'Maya.' Waxaan idhi, 'Badhkiis?' Wuxuu yidhi, 'Maya.' Waxaan idhi, 'Saddex meelood oo mid?' Wuxuu yidhi, 'Saddex meelood oo mid (waa la ogol yahay), inkastoo saddex meelood oo mid ay tahay wax badan. Waayo, waxaa kuu khayr roon inaad carruurtaada ka tagto adigoo hodan ah halkii aad ka tagi lahayd iyagoo faqiir ah oo dadka wax weydiisanaya. Kharash kasta oo aad bixiso (wajiga Allah dartiis) waad ku heli doontaa ajar, xitaa luqmadda cuntada ah ee aad afka xaaskaaga geliso.' Waxaan idhi, 'Rasuulka Allow! Ma laga yaabaa inaan ka hadho Hijradayda?' Nebigu ﷺ wuxuu yidhi, 'Lagaagama tegi doono kadib aniga adigoo samaynaya camal aad wajiga Allah la doonayso, mooyee inaad ku sii darsato darajo iyo sare u kac. Waxaa laga yaabaa in lagaa tago kadib aniga si ay dadku kuugu faa'iidaystaan, kuwo kalena ay kuugu dhibtoomaan.' Laakiin Rasuulka Allah ﷺ wuxuu u naxariistay Sacad bin Khawla markuu ku dhintay Makka. (Sufyaan, oo ah wariye hoose, wuxuu yidhi Sacad bin Khawla wuxuu ahaa nin ka tirsan qabiilka Bani Caamir bin Lu'ay.)
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dardaaranku waa xadka ugu sarreeya ee dardaaran, iyadoo masruufka qoyska sidoo kale la tixgelinayo.
Sacad ibn Abii Waqqaas ayaa Maka si daran ugu xanuunsaday, wuxuuna Nebiga ﷺ weydiiyay inta hantidiisa ka mid ah ee uu sadaqo ahaan u dardaarmi karo isagoo nool. Dhaxle keliya oo uu lahaa waxay ahayd gabadhiisa.
Qaybta ugu badan ee hantida qofku dardaaran ahaan ugu qori karo; Nebiga ﷺ wuxuu sheegay in xitaa intaas ay badan tahay.
Qof sida xeerarka Islaamku dhigayaan xaq ugu leh qayb ka mid ah dhaxalka.
U guuristii Maka looga guuray Madiina diinta awgeed.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in dardaaranka loo sameeyo dadka aan dhaxalka xaqa u lahayn aanu ka badnaan karin saddex meelood meel dhaxalka; dardaaran intaas ka badan wuxuu u baahan yahay oggolaanshaha dhaxlayaasha geerida ka dib. Afarta mad-habood ee Sunnigu way aqoonsan yihiin xadkan. Waxay sidoo kale adkeeyaan in masruufka qoyska uu noqon karo camal ajar leh marka niyaddu Alle dartii tahay. Hadalka ku saabsan in carruurta laga tago iyagoo ladan wuxuu dhiirrigelinayaa daryeel masuuliyad leh, isaga oo aan sadaqada diidayn.
- Markaad dardaaran samaynayso, ilaali xuquuqda dhaxlayaasha ee shareecadu jidaysay, dardaarankana ku koob ugu badnaan saddex meelood meel.
- Baahiyaha qoyskaaga dabool adigoo niyad daacad ah leh; xitaa kharashyada caadiga ahi ajar bay noqon karaan.
- Marka aad xanuunsan tahay oo aad go'aanno maaliyadeed oo waaweyn gaarayso, raadi talo khabiir oo si taxaddar leh ula dhaqan dadka kaa dhaxlaya.
Xadiiskan uu weriyay Ibnu Cabbaas isaguna wuxuu ka hadlayaa xadka dardaaranka, wuxuuna caddaynayaa xeerka ah in aanu ka badnaan saddex meelood meel.
Sahih al-Bukhari · #6731 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa dhaxalka iyo xuquuqda dhaxlayaasha, wuxuuna ku jiraa kitaabka dhaxalka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.