Sahih al-Bukhari, xadiiska 6788
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Sa'id ibn Sulaymanwuxuu u sheegay al‑Bukhariسَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Urwaعُرْوَةَ
- 5Aishaعَائِشَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ قُرَيْشًا، أَهَمَّتْهُمُ الْمَرْأَةُ الْمَخْزُومِيَّةُ الَّتِي سَرَقَتْ فَقَالُوا مَنْ يُكَلِّمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ يَجْتَرِئُ عَلَيْهِ إِلاَّ أُسَامَةُ حِبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَكَلَّمَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَتَشْفَعُ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ". ثُمَّ قَامَ فَخَطَبَ قَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا ضَلَّ مَنْ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ الضَّعِيفُ فِيهِمْ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ، وَايْمُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعَ مُحَمَّدٌ يَدَهَا ".
Waxaa nooga warramay Saciid bin Sulaymaan, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa'ishah — raḍiya Allāhu ʿanhā — in reer Qureysh ay aad uga walaaceen haweeneyda reer Makhzoom ee xaday. Waxay yidhaahdeen:
"Yaa la hadli kara Rasûlullah ﷺ, yuuna ku dhiirran karaa inuu arrintan kala hadlo aan ka ahayn Usaamah oo ah kan uu jecel yahay Rasûlullah ﷺ?" Markaasuu Usaamah la hadlay Rasûlullah ﷺ, markaasuu Rasûlullah ﷺ ku yidhi: "Ma waxaad shafeeco u galaysaa mid ka mid ah xuduudda Allah?" Kadibna wuu istaagay oo dadka khudbad u jeediyey, isagoo leh: "Dadow! Kuwii idinka horreeyey waxay u lumeen sababtan: markii qof sharaf leh xado way iska dhaafi jireen, laakiin markii qof tabar yar oo iyaga ka mid ah xado, way ku oogi jireen xadka. Wallaahi, haddii Faadumo bintu Maxamed xado, Maxamed gacanteeda wuu goyn lahaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caddaaladdu waxay u baahan tahay in sharcigu si isku mid ah qof walba ugu dhaqmo.
Haweeney ka tirsan qabiilka Makhzuum ayaa wax xaday. Qureysh waxay Usama ibn Zayd ﷺ ka codsadeen inuu u shafeeco qaado, markaas ayuu Nabigu ﷺ arrintaas diiday oo dadka la hadlay.
Codsi qof kale magaciisa lagu gudbinayo si go'aan ama ciqaab loo saameeyo.
Ciqaabo shareecadu si go'an u qeexday oo ka mid ah fiqiga Islaamka.
Qof sumcad, awood ama maqaam bulsheed sare leh.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in sumcad iyo qaraabonimo aanay qofka ka dhaafin ku dhaqanka caddaaladda. Lama oggola in la dhexgalo si loo hor istaago ciqaab xad ah oo go'an, ka dib markii dacwaddu gaartay hay'adda awoodda u leh. Mad-habyadu si gooni ah ayay uga hadlaan shuruudaha lagu fulinayo ciqaabahaas; xadiiskani ma dhiirrigelinayo in qofku sharciga gacantiisa ku qaato, waayo garsoorka iyo fulinta ciqaabtu waxay u gaar yihiin hay'adda awoodda u leh.
- Xeerarka si caddaalad ah u dhaqan geli, hana siin dadka maqaamka leh mudnaan gaar ah.
- Ka hadal ka-reebitaannada aan caddaaladda ahayn, xitaa marka ay ku lug leeyihiin dad saamayn leh.
- Ciqaabaha sharciga ah u daa garsoorayaasha awoodda u leh, hana isku dayin inaad sharciga gacantaada ku qaadato.
Xadiiskan saxiixa ah wuxuu isaguna xusayaa in Usama ﷺ uu haweeneyda u shafeeco qaaday, Nabiguna ﷺ uu taas diiday.
Sahih al-Bukhari · #6789 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa xadka hantida ee looga baahan yahay fulinta ciqaabta xatooyada, sidaasna wuxuu ku dhammaystirayaa macnaha fiqhiga ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.