Sahih al-Bukhari, xadiiska 6842
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ، أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَحَدُهُمَا اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ. وَقَالَ الآخَرُ وَهْوَ أَفْقَهُهُمَا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَأْذَنْ لِي أَنْ أَتَكَلَّمَ. قَالَ " تَكَلَّمْ ". قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا ـ قَالَ مَالِكٌ وَالْعَسِيفُ الأَجِيرُ ـ فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَبِجَارِيَةٍ لِي، ثُمَّ إِنِّي سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ مَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَإِنَّمَا الرَّجْمُ عَلَى امْرَأَتِهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا غَنَمُكَ وَجَارِيَتُكَ فَرَدٌّ عَلَيْكَ ". وَجَلَدَ ابْنَهُ مِائَةً وَغَرَّبَهُ عَامًا، وَأَمَرَ أُنَيْسًا الأَسْلَمِيَّ أَنْ يَأْتِيَ امْرَأَةَ الآخَرِ، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا، فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا.
Waxaa wariyey Abu Hurayra iyo Sayd bin Khaaliid: Laba nin ayaa ku murmay hortooda Rasuulka Allah ﷺ. Midkood baa yiri,
"Nagu xukumi Kitaabka Allah." Kii kale oo ahaa kii ugu fiqiga badnaa labadooda ayaa yiri, "Haa, Rasuulkii Allow, nagu xukumi Kitaabka Allah, ii ogolowna inaan hadlo." Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Hadalkaaga sheeg." Wuxuu yiri, "Wiilkaygu wuxuu u ahaa ninkan shaqaale (caasiif), wuxuuna la sinaystay xaaskiisa. Dadku waxay ii sheegeen in wiilkayga lagu leeyahay rajmi (dhagax ku dilid), markaas waxaan ku soo furtay boqol ido ah iyo gabar addoon ah oo aan lahaa. Kadib waxaan weydiiyey dadka cilmiga leh, waxayna ii sheegeen in wiilkayga lagu leeyahay boqol jeedal iyo masaafurin sanad ah, rajmina ay ku waajibto xaaska ninkan oo kaliya." Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri, "Anigoo ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirta, waxaan idinkugu xukumayaa Kitaabka Allah. Idahaaga iyo gabadhaada addoonta ahna waa laguu celinayaa." Kadib wuxuu amray in wiilkiisii la jeedalo boqol jeedal lana masaafuriyo sanad. Wuxuuna amray Unays Al-Aslami inuu u tago xaaska ninka kale, haddii ay qirato dhambigeedana la rajmo. Way qiratay, waana la rajmay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu soo celiyey magdhow si xaq-darro ah loo bixiyey, wuxuuna caddaaladda ku xukumay sharciga Alle.
Laba nin ayaa Rasuulka Alle ﷺ u soo bandhigay khilaaf ku saabsan sino iyo ciqaabta loo dalbaday. Aabbuhu wuxuu bixiyey boqol neef oo ido ah iyo addoonad si wiilkiisa looga sii daayo, dabadeedna wuxuu culimo weydiistay talo.
Shaqaale mushahar lagu siiyo ama qof shaqo loo kireystay.
Tallaabo uu qaato garsoore awood u leh; eraygani qoraalka kuma jiro, balse wuxuu ka duwan yahay ciqaab go'an.
Masaafurin ama qof meel kale loo raro muddo cayiman.
Culimadii hore waxay arrintan ka fahmeen in garsoore aanu ciqaab ku beddeli karin lacag ay dhinacyadu ku heshiiyaan: idihii iyo addoonaddii waa la celiyey. Qoraalku wuxuu kala saarayaa wiilka, oo ahaa dembiile aan xaas lahayn, laguna xukumay boqol jeedal iyo masaafurin sannad ah, iyo haweeneydii, oo kaddib qirashadeeda lagu xukumay ciqaabta riwaayadda lagu sheegay. Culimadu waxay ka doodaan sida saxda ah ee ciqaabahaas loo fuliyo iyo shuruudaha caddaynta ee garsoorka; arrintani awood uma siinayso shakhsiyaadka inay iyagu fuliyaan. Madhhabyadu waxay ku kala duwan yihiin, waxyaabo kale ka sokow, xaaladda sharci iyo ku-dhaqanka masaafurinta oo ay weheliso jeedal-marinta.
- La tasho khubaro lagu kalsoon yahay ka hor intaadan gaarin ama ku dhaqaaqin xukun sharci oo culus.
- Ha isku dayin inaad adigu xalliso eedeymo ama ciqaabo; arrimahaasi waxay hoos yimaadaan garsoor awood u leh iyo xeerarka caddaynta ee khuseeya.
- Heshiisyada ha uga dhigin hab lagu iibsado caddaaladda; khilaafka si caddaalad ah ha loogu xukumo sharciga khuseeya.
Riwaayaddani waxay sheegaysaa isla khilaafka iyo xukunka, waxayna faahfaahin dheeraad ah ka bixisaa ciqaabta iyo alaabtii la celiyey.
Sahih al-Bukhari · #6841 (Sahih)Riwaayaddani waxay dhagax-ku-dilka uga hadlaysaa mawduuc muran sharci ah, waxayna ka caawisaa in doodda xuduudaha lagu fahmo macnaha guud.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.