Xuduudda iyo Ciqaabta Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6843

Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xuduudda iyo Ciqaabta Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ، أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَحَدُهُمَا اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ‏.‏ وَقَالَ الآخَرُ وَهْوَ أَفْقَهُهُمَا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَأْذَنْ لِي أَنْ أَتَكَلَّمَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ تَكَلَّمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا ـ قَالَ مَالِكٌ وَالْعَسِيفُ الأَجِيرُ ـ فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَبِجَارِيَةٍ لِي، ثُمَّ إِنِّي سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ مَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَإِنَّمَا الرَّجْمُ عَلَى امْرَأَتِهِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا غَنَمُكَ وَجَارِيَتُكَ فَرَدٌّ عَلَيْكَ ‏"‏‏.‏ وَجَلَدَ ابْنَهُ مِائَةً وَغَرَّبَهُ عَامًا، وَأَمَرَ أُنَيْسًا الأَسْلَمِيَّ أَنْ يَأْتِيَ امْرَأَةَ الآخَرِ، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا، فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah bin Mascuud, oo ka weriyey Abuu Hurayrah iyo Sayd bin Khaalid, inay u sheegeen in laba nin ay isku qabsadeen horteeda Rasuulka Allah ﷺ. Midkood baa yiri: 'Noogu xukumi Kitaabka Allah.' Kii kale oo ahaa kii ugu fiqiga badnaa ayaa yiri: 'Haa, Rasuulka Allow, noogu xukumi Kitaabka Allah, oo ii ogolow aan hadlo.' Wuxuu yiri ﷺ: 'Hadalkaaga dheh.' Wuxuu yiri: 'Wiilkaygu wuxuu u ahaa shaqaale ninkan — Maalik wuxuu yiri casif waa shaqaale la kireystay — wuxuuna la zineystay xaaskiisa. Waxaa la ii sheegay in wiilkayga lagu leeyahay rajmi (dhagax ku dil), markaas waxaan ku furtay boqol ido ah iyo gabar addoon ah oo aan lahaa. Kadib waxaan weydiiyay dadka cilmiga leh, waxayna ii sheegeen in wiilkayga lagu leeyahay boqol jeedal iyo masaafurin sanad ah, rajmina ay kaliya ku waajibto xaaska ninkan.' Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Anigoo ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirto, waxaan idinkugu xukumayaa Kitaabka Allah. Idahaaga iyo gabadhaada addoonta ahna waa laguu celinayaa.' Kadib wuxuu jeedalay wiilkiisii boqol jeedal, wuxuuna masaafuriyay sanad. Wuxuu amray Unays Al-Aslami inuu u tago xaaska ninka kale, haddii ay qirato dhagax lagu dilo. Way qiratay, markaas waa la rajmiyay.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu soo celiyey xuquuqda, wuxuuna ku xukumay sharciga Alle.

Asalka iyo sababta

Laba nin ayaa Nabiga ﷺ u soo bandhigay arrin ku saabsan wiilka ninka koowaad iyo haweeneyda ninka labaad. Aabbuhu wuxuu bixiyey boqol neef oo ido ah iyo gabadh addoon ah kaddib markii ciqaab loo sheegay; Nabigu ﷺ wuxuu amray in hantidaas loo soo celiyo, wuxuuna xukun ka gaaray labada qof ee ay arrintu khusayso.

Erayada adag oo la sharxay
al-aasiif

Shaqaale la kireystay ama mushahar ku shaqeeya.

xuduud

Xuduudaha iyo ciqaabaha uu Alle dejiyey; fulintoodu waxay u taal garsoor sharci ah oo awood u leh.

masaafurin

Qofka oo muddo laga fogeeyo deegaanka uu deggan yahay, taas oo qayb ka ahayd ciqaabtii xukunkan lagu dabaqay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in ciqaab aan lacag lagu baajin karin, hantidii loogu bixiyeyna ay tahay in la soo celiyo haddii aanay jirin sabab sharci ah oo sax ahi. Werintu waxay ninka aan guursan u sheegaysaa boqol jeedal iyo masaafurin hal sano ah; fuqahadu way ku kala aragti duwan yihiin xaaladda sharci iyo ku-dhaqanka masaafurinta. Madh-habyadu si faahfaahsan ayay uga hadlaan shuruudaha ciqaabta xadka, sida qirasho sax ah ama caddayn, waxayna awoodda fulinteeda u xilsaaran yihiin maamulka sharciyeysan, ee ma aha shakhsiyaadka.

Casharrada maanta
  1. La tasho culimo aqoon leh oo awood u leh ka hor intaadan qiimayn ciqaab ama waajib diini ah.
  2. Ha isku dayin inaad khilaaf sharci ku dhamayso lacag-bixin aan lahayn sabab sharci ah oo sax ah.
  3. Xukunnada ciqaabta iyo fulintooda u daa garsoor awood u leh; sharciga gacantaada ha ku qaadan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.