Xuduudda iyo Ciqaabta Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6860

Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xuduudda iyo Ciqaabta Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالاَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ‏.‏ فَقَامَ خَصْمُهُ وَكَانَ أَفْقَهَ مِنْهُ فَقَالَ صَدَقَ، اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَأْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قُلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا فِي أَهْلِ، هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَخَادِمٍ وَإِنِّي سَأَلْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي جَلْدَ مِائَةٍ وَتَغْرِيبَ عَامٍ، وَأَنَّ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا الرَّجْمَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، الْمِائَةُ وَالْخَادِمُ رَدٌّ عَلَيْكَ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَيَا أُنَيْسُ اغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَسَلْهَا، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ‏"‏‏.‏ فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Abu Hurayra iyo Zayd bin Khaali Al-Juhani: Nin baa u yimid Nebiga ﷺ wuxuuna yiri,

"Waxaan kugu dhaariyey Allah inaad noogu xukunto Kitaabka Allah." Markaas waxaa kacay ninkii la dacwoonayey oo isaga ka fiqi ahaa, wuxuuna yiri, "Run buu sheegay, noogu xuku Kitaabka Allah, ii idanna Rasuulkii Allow ﷺ." Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Sheeg." Wuxuu yiri, "Wiilkaygu wuxuu shaqaale ka ahaa reerkan, markaasuu xaaskiisa la sinaystay, aniguna waxaan wiilkayga ku soo furtay boqol ido ah iyo adeege, laakiin waxaan waydiiyey rag culimo ah, waxayna ii sheegeen in wiilkayga lagu leeyahay boqol jeedal iyo musaafurin sanad ah, naagtana dhagax lagu dilo." Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Kaan naftaydu gacantiisa ku jirtaan ku dhaartaye, waxaan idiinku xukumayaa Kitaabka Allah. Boqolka ida ah iyo adeegaha waa laguu celinayaa, wiilkaagana waxaa lagu dhufanayaa boqol jeedal waxaana la musaafurinayaa sanad. Unaysoow, berri subax u tag naagtan oo warayso, haddii ay qirato dhagax ku dil." Way qiratay, waana la dhagax-dilay.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu saxayaa lacag-bixin xaq-darro ah, wuxuuna sharciga u adeegsadaa si taxaddar leh.

Erayada adag oo la sharxay
Hudud

Ciqaabo sharci ah oo Alle u dejiyey dambiyo gaar ah.

Ajiir

Shaqaale ama adeegto la kireystay.

Musaafurin

Qofka oo si ku-meel-gaar ah looga saaro meesha uu deggan yahay, taasoo qayb ka ah ciqaab la fulinayo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in garsooruhu labada dhinacba dhegaysto oo uu buriyo heshiis xaq-darro ah. Kiisku sidoo kale wuxuu muujinayaa in qiraalku caddayn noqon karo, isla markaana fulinta hududku ay u taallo hay’adaha awoodda u leh, ee aanay u taallin shakhsiyaad gaar ah. Sida loo adeegsado musaafurinta iyo shuruudaha saxda ah ee ciqaabahan, madhhabyada fiqhiga way ku kala aragti duwan yihiin; xadiiskuna oggolaansho uma aha in qofku sharciga gacantiisa ku qaato.

Casharrada maanta
  1. Khilaafka ha u gudbiyaan garsoore awood u leh oo aan dhinacna la jirin; qofku yuusan sharciga gacantiisa ku qaadan.
  2. Ha bixin hana aqbalin heshiis ku dhisan qasab ama sal sharci oo aan sax ahayn.
  3. Hubi in eedeymaha si taxaddar leh loo baaro, labada dhinacna fursad loo siiyo inay aragtidooda dhiibtaan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.