Sahih al-Bukhari, xadiiska 6866
Waxaa weriyey Al-Miqdad ibn Amr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Ubaydullah ibn Adi
- 1Abdanwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدَانُ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Ata ibn Yazidعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ
- 6Ubaydullah ibn Adiعُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيٍّ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيٍّ، حَدَّثَهُ أَنَّ الْمِقْدَادَ بْنَ عَمْرٍو الْكِنْدِيَّ حَلِيفَ بَنِي زُهْرَةَ حَدَّثَهُ وَكَانَ، شَهِدَ بَدْرًا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَقِيتُ كَافِرًا فَاقْتَتَلْنَا، فَضَرَبَ يَدِي بِالسَّيْفِ فَقَطَعَهَا، ثُمَّ لاَذَ بِشَجَرَةٍ وَقَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ. آقْتُلُهُ بَعْدَ أَنْ قَالَهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقْتُلْهُ ". قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّهُ طَرَحَ إِحْدَى يَدَىَّ، ثُمَّ قَالَ بَعْدَ مَا قَطَعَهَا، آقْتُلُهُ قَالَ " لاَ تَقْتُلْهُ، فَإِنْ قَتَلْتَهُ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَتِكَ قَبْلَ أَنْ تَقْتُلَهُ، وَأَنْتَ بِمَنْزِلَتِهِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ كَلِمَتَهُ الَّتِي قَالَ ". وَقَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلْمِقْدَادِ " إِذَا كَانَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ يُخْفِي إِيمَانَهُ مَعَ قَوْمٍ كُفَّارٍ، فَأَظْهَرَ إِيمَانَهُ، فَقَتَلْتَهُ، فَكَذَلِكَ كُنْتَ أَنْتَ تُخْفِي إِيمَانَكَ بِمَكَّةَ مِنْ قَبْلُ ".
Waxaa nooga warramay Cabdaan, waxaa nooga warramay Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Yuunus, oo ka weriyey Az-Zuhri, waxaa nooga warramay Cataa bin Yaziid, in Cubaydullaahi bin Cadiyi uu uga warramay in Al-Miqdaad bin Camr Al-Kindi, oo ahaa xulafada Banii Zuhra kana qaybgalay dagaalkii Badar isagoo la socda Nabiga ﷺ, uu yiri:
"Rasuulka Allow! Haddaan la kulmo gaal oo aan is-dilno, dabadeedna uu gacantayda seef ku jaro, kadibna uu geed hoostiisa gabbaad ka dhigto oo yiraahdo 'Waan u Islaamay Allah,' ma dili karaa intaas kadib?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Ha dilin." Al-Miqdaad wuxuu yiri: "Rasuulka Allow! Wuxuu jaray mid ka mid ah gacmahayga, wuxuuna sidaas yiri markuu jaray kadib. Ma dili karaa?" Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Ha dilin, maxaa yeelay haddaad disho, wuxuu noqonayaa halkaagii aad joogtay intaadan dilin ka hor, adiguna waxaad noqonaysaa halkiisii uu joogay intuusan eraygaas oran ka hor." Xabiib bin Abii Camra wuxuu ka weriyey Saciid, kaasoo ka weriyey Ibnu Cabbaas, in Nabigu ﷺ ku yiri Al-Miqdaad: "Hadduu jiro nin mu'min ah oo iimaankiisa ka qarinaya qoom gaalo ah, dabadeedna uu iimaankiisa muujiyo oo aad disho, adigu sidoo kale waad qarin jirtay iimaankaaga Makka horey."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof iimaankiisa qiraabta inta dagaalku socdo, intaas ka dib lama dili karo.
Al-Miqdaad wuxuu Nebiga ﷺ weydiiyay sida uu yeelayo marka cadow dagaal ku jira, ka dib markii uu gacan ka gooyay, uu sheego inuu Alle isu dhiibay.
Qabiil Makka ka soo jeeda oo Al-Miqdaad xulafo la ahaa.
Qiraal iimaan oo werintan ku ilaalinaya qofka ku dhawaaqa in aan la dilin.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in qiraalka iimaanka ee si cad loogu dhawaaqo marka colaad jirto aan la iska indho tiri karin, xataa haddii hore loo geystay dulmi culus. Aargoosiga shakhsiga ah ee dhibbanuhu xaq uma siinayo inuu dilo qof iimaankiisa qirtay ka dib. Qaybta ka hadlaysa iimaanka qarsoon waxay adkaynaysaa inaan dadka lagu dilin tuhun laga qabo waxa qalbigooda ku jira. Ku dhaqanka xeerarka dagaalka iyo daadinta dhiiggu wuxuu ka tirsan yahay awoodda maamul ee sharciyeysan, mana bannaana in qofku iskii ula wareego.
- Ha ku jawaabin iskaa wax u qabso, xataa haddii qof si daran kuu dulmiyay.
- Qiraalka iimaanka ee qofku ku dhawaaqo si dhab ah u qaado, khilaafaadkana u daa hay’adaha awoodda u leh.
- Ilaali nolosha dadka kana fogow xoog dilaa ah oo ka baxsan xeerarka la dejiyay.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa su’aashii Al-Miqdaad iyo mamnuucidda in la dilo ninka ka dib markii uu iimaankiisa qirtay.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Xadiiskani wuxuu tilmaamayaa duruufaha kooban ee dhiigga qof Muslim ah si sharci ah loo daadin karo, wuxuuna adkaynayaa muhiimadda ka hortagga dilka xaqdarada ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.