Sahih al-Bukhari, xadiiska 689
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ فَرَسًا فَصُرِعَ عَنْهُ، فَجُحِشَ شِقُّهُ الأَيْمَنُ، فَصَلَّى صَلاَةً مِنَ الصَّلَوَاتِ وَهْوَ قَاعِدٌ، فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ قُعُودًا، فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ " إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا، فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا، وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ. فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ. وَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا، وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا أَجْمَعُونَ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ الْحُمَيْدِيُّ قَوْلُهُ " إِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا ". هُوَ فِي مَرَضِهِ الْقَدِيمِ، ثُمَّ صَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا وَالنَّاسُ خَلْفَهُ قِيَامًا، لَمْ يَأْمُرْهُمْ بِالْقُعُودِ، وَإِنَّمَا يُؤْخَذُ بِالآخِرِ فَالآخِرِ مِنْ فِعْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Anas bin Maalik, in Rasuulka Allah ﷺ uu fuulay faras kadibna uu ka soo dhacay, oo uu dhaawacmay dhankiisa midig. Wuxuu tukaday salaad ka mid ah salaadaha isagoo fadhiya, annaguna waxaan ku daba tukanaynay fadhi. Markii uu salaadda dhammeeyey, wuxuu yiri:
"Imaamka waxaa loo sameeyay in lagu daydo. Haddii uu istaag ku tukado, idinkuna istaag ku tukada; haddii uu rukuuco, idinkuna rujuuca; haddii uu kor u kaco, idinkuna kor u kaca; haddii uu yiraahdo 'Sami'a Allahu liman xamidah', idinkuna dhaha 'Rabbanaa wa lakal-xamd'. Haddii uu istaag ku tukado, idinkuna istaag ku tukada; haddii uu fadhi ku tukado, idinkuna dhammaantiin fadhi ku tukada." Abuu Cabdullaahi wuxuu yiri: Al-Xumaydi wuxuu yiri hadalkiisii ahaa "Haddii uu fadhi ku tukado, idinkuna fadhi ku tukada" wuxuu ahaa xanuunkiisii hore. Kadibna Nabigu ﷺ wuxuu tukaday isagoo fadhiya iyadoo dadku gadaashiisa taagan yihiin, mana amrin inay fariistaan. Waxaa la qaadanayaa ficilkii ugu dambeeyey ee Nabiga ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Imaamka waxaa lagu raacaa qaabka uu salaadda u istaago iyo dhaqdhaqaaqyadiisa.
Nabiga ﷺ ayaa faras ka dhacay, waxaana dhaawacmay dhinaciisa midig. Intii lagu jiray salaadda, isagoo fadhiya ayuu tukaday, dadkii la joogayna iyagoo fadhiya ayay raaceen. Al-Bukhaari wuxuu sidoo kale xusay in Nabiga ﷺ markii dambe isagoo fadhiya imaam u noqday, dadkii gadaashiisana ay taagnaayeen; sidaas darteed, sida uu sheegay al-Xumaydi, ficilka dambe ayaa la raacayaa.
Imaamku wuxuu hoggaamiyaa salaadda jamaacada; mu'miniintu waxay raacaan ficilladiisa mana ka hor maraan.
Macnaheedu waa: Alle wuu maqlaa qofka ammaanaya. Mu'miniintu waxay ku jawaabaan: Rabbanaa wa laka al-xamd, oo ah ‘Rabbiyow, ammaan oo dhan adigaa iska leh’.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in mu'miniintu imaamka ku raacaan rukuuca, istaagga iyo dhaqdhaqaaqyada kale ee salaadda, iyagoo aan ka hor marin. Hadalka dhammaadka ah ee al-Bukhaari, iyo fasiraadda al-Xumaydi, waxay caddaynayaan in tilmaantii hore ee ahayd in la fadhiisto gadaasha imaam fadhiya ay markii dambe beddeshay salaaddii uu Nabiga ﷺ fadhiya ku hoggaamiyey jamaacada oo taagnayd. Afarta mad-hab ee fiqiga Sunniga ahi waxay faahfaahiyaan xukunnada salaadda gadaasha imaam fadhiya; waxayna ficilkaas dambe u tixgeliyaan daliil muhiim ah oo muujinaya inaan jamaacadu khasab ku ahayn inay fadhiisato marka imaamku fadhiyo.
- Dhaqdhaqaaqyada imaamka si deggan u raac, hana ka hor marin.
- Bar jawaabaha la faray marka rukuuca laga soo kacayo, kuna akhri waqtigooda saxda ah.
- Marka laga hadlayo fiqiga, tixgeli werinta oo dhan iyo kala horreynta ficilladii Nabiga ﷺ.
Werintani waxay ka warramaysaa xanuunkii Nabiga ﷺ waxayna caawisaa in dhacdooyinka la xiriira imaamnimadiisa salaadda loo fahmo macnahooda.
Sahih al-Bukhari · #688 (Sahih)Iyaduna waxay ka hadlaysaa sida Nabiga ﷺ imaam uga noqday salaadda xilliga xanuunkiisa, waxayna sii faahfaahinaysaa qaababka salaadda ee halkan laga hadlayo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.