Sahih al-Bukhari, xadiiska 6898
Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathma. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Bushayr ibn Yasar
- 1Abu Nu'aymwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو نُعَيْمٍ
- 2Sa'id ibn Ubaydسَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ
- 3Bushayr ibn Yasarبُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، زَعَمَ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا، وَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلاً، وَقَالُوا لِلَّذِي وُجِدَ فِيهِمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا. قَالُوا مَا قَتَلْنَا وَلاَ عَلِمْنَا قَاتِلاً. فَانْطَلَقُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ انْطَلَقْنَا إِلَى خَيْبَرَ فَوَجَدْنَا أَحَدَنَا قَتِيلاً. فَقَالَ " الْكُبْرَ الْكُبْرَ ". فَقَالَ لَهُمْ " تَأْتُونَ بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَهُ ". قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ. قَالَ " فَيَحْلِفُونَ ". قَالُوا لاَ نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ. فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ، فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ.
Abuu Nucaym baa nooga warramay, Saciid bin Cubayd baa nooga warramay, oo ka weriyey Bushayr bin Yasaar, kaas oo sheegtay in nin Ansaarta ka mid ah oo la yiraahdo Sahl bin Abii Xathmah uu uga warramay in koox dadkiisa ka mid ahi ay Khaybar tageen oo ay ku kala firdheen, dabadeedna ay midkood meydkiisa heleen. Waxay ku yiraahdeen dadkii meesha lagu helay:
"Saaxiibkayo waad disheen!" Iyaguna waxay yiraahdeen: "Ma dilin, mana naqaanno cidda dishay." Markaas bay Nebiga ﷺ u tageen oo yiraahdeen: "Rasuulka Alloow ﷺ! Khaybar baan tagnay oo mid naga mid ah baan helnay oo la dilay." Wuxuu yiri: "Kuwa waaweyn, kuwa waaweyn!" Dabadeed wuxuu ku yiri: "Keena caddayn muujinaysa cidda dishay." Waxay yiraahdeen: "Caddayn ma hayno." Wuxuu yiri: "Markaas iyagaa dhaaranaya." Waxay yiraahdeen: "Dhaarta Yuhuudda raalli kama nihin." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ka dhibsaday in dhiiggiisu bato, markaas buu boqol geel oo Sakada ka mid ah ugu furay diyo ahaan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caddayn la’aan eedayn ma bannaana; haddana dhibbanaha waxaa la siiyey magdhowga dhiigga.
Koox Ansaar ah ayaa agagaarka Khaybar ka heshay mid iyaga ka mid ah oo la dilay. Waxay eedeeyeen dadkii agtooda laga helay maydka, balse caddayn ma hayn. Nebiga ﷺ ayaa kiiska qaaday, wuxuuna boqol geel ah oo ka mid ahaa geela sakada bixiyey magdhowga dhiigga.
Caddeymo lagu kalsoon yahay oo dacwad sharciyeed lagu taageero.
Magdhow maaliyadeed oo la siiyo ehelka qofka dhintay xaalado gaar ah oo dil xaqdarro ah.
Hadal rasmi ah oo qofku Alle ugu marag galo runnimada hadalkiisa.
Fuquhadii hore waxay werintan ka soo qaateen in eedda dilku aanay qofka dembiile ka dhigi karin caddayn la’aan. Xeerka guud ee dacwad la inkiray wuxuu dhigayaa in dacwooduhu keeno caddayn, eedaysanuhuna dhaarto marka shuruudaha loo dejiyey la buuxiyo. Madh-habyadu waxay ka doodaan sida saxda ah ee nidaamkan loo dabaqo iyo xeerarka gaarka ah ee kiisaska uu jiro shaki xooggan. Bixinta magdhowga dhiigga ee geela sakadu waxay muujinaysaa in Nebigu ﷺ ilaaliyey inaan dhiigga qofka la dilay magdhow la’aan lagu dayicin; werintan oo keliya se ma dejinayso xeer guud oo dhigaya in dil kasta oo aan la xallin laga bixiyo sakada.
- Qofna ha ku eedayn dambi culus adigoon haysan caddayn la hubin karo.
- Khilaafka la xiriira rabshad ama dhimasho ha u daayo garsoor awood u leh; ha ku dhaqaaqin aargoosi gacantaada ah.
- Marka waxyeello dhacdo, raadi xal caddaalad ah oo ilaaliya xuquuqda dhibbanayaasha iyo ehelkooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.