Sahih al-Bukhari, xadiiska 6965
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Az‑Zuhri
- 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ {وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ}. قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا، فَيَرْغَبُ فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا، فَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِأَدْنَى مِنْ سُنَّةِ نِسَائِهَا، فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ، إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ، ثُمَّ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ} فَذَكَرَ الْحَدِيثَ.
Waxaa nooga warramay Abuu Al-Yamaan, waxaa nooga warramay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yidhi: Curwah wuxuu sheegi jiray inuu weydiiyey Caa’isha aayadda: {Haddaad ka cabsataan inaydnaan u caddaalad falin agoonta gabdhaha ah, guursada dumarka idiin wanaagsan}. Waxay tidhi: Tani waa gabadha agoonta ah ee ku jirta gacanta waliigeeda, kaasoo damcay maalkeeda iyo quruxdeeda, dabadeedna doonaya inuu ku guursado meher ka hooseeya caadada dumarka la midka ah. Sidaas darteed waa laga reebay inay guursadaan iyaga ilaa ay u caddaalad falaan oo ay siiyaan meherka oo buuxa. Kadib dadku waxay fatwo weydiisteen Rasûlullah ﷺ, markaasuu Allah soo dejiyey: {Waxay kaa fatwo weydiinayaan dumarka}, wuxuuna xusay xadiiska.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Mas'uulku ma aha inuu gabadh agoon ah ku dulmiyo guurkeeda.
Caa’isha waxay sheegtay in mararka qaarkood masuuliyiintu doonayeen inay guursadaan gabadh agoon ah oo ay daryeelayaan, iyagoo danaynaya hantideeda ama quruxdeeda, balse doonaya inay siiyaan meher ka yar kan dumarka la heerka ah. Xadiisku arrintan wuxuu la xiriirinayaa soo degista Qur’aanka 4:3, wuxuuna sheegayaa in dadku Nabiga ﷺ waydiisteen xukun, dabadeedna la soo dejiyey Qur’aanka 4:127.
Mas’uul daryeel oo xil ka haya qof ku hoos jira daryeelkiisa.
Hadiyadda guurka ee ninku ku waajibay inuu xaaskiisa siiyo.
In xuquuqdeeda oo dhan la siiyo, oo aan lagu duudsiin marka loo eego dumarka la heerka ah.
Culimada tafsiirka ee hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sharaxaadda Caa’isha ka soo dheegteen in Qur’aanka 4:3 uu masuuliyiinta uga digayo inay awooddooda u adeegsadaan inay gabdhaha agoonta ah ku duudsiiyaan guurka. Mas’uulku waa inuu ilaaliyaa xuquuqdooda, oo ay ku jirto meher ku habboon oo dhammaystiran. Afarta madhab ee Sunnigu waxay ku kala aragti duwan yihiin qaar ka mid ah xeerarka ku saabsan kaalinta iyo awoodda wali ee guurka, hase yeeshee xadiiskani wuxuu adkaynayaa in masuuliyaddu aanay xaq u siin ka faa’iidaysi ama xuquuq ka reebid.
- Guurka dhexdiisa, danta iyo raalli ahaanshaha xorta ah ee haweeneydu ha hormaraan, ee yaanay noqon faa’iidada masuulkeeda.
- Hubi in meherka si caddaalad ah loo go’aamiyey oo uu dhammaantiis haweeneyda u sugnaado.
- Haddii dano isdiiddan jiraan, talo madax-bannaan raadso si xuquuqda gabadha agoonta ahi u ahaato mid la ilaaliyey.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.