Sahih al-Bukhari, xadiiska 7046
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Yunusيُونُسَ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Ubaydullah ibn Abdullah ibn Utbaعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ فِي الْمَنَامِ ظُلَّةً تَنْطِفُ السَّمْنَ وَالْعَسَلَ، فَأَرَى النَّاسَ يَتَكَفَّفُونَ مِنْهَا فَالْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ، وَإِذَا سَبَبٌ وَاصِلٌ مِنَ الأَرْضِ إِلَى السَّمَاءِ، فَأَرَاكَ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ، ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلاَ بِهِ، ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلاَ بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَانْقَطَعَ ثُمَّ وُصِلَ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَاللَّهِ لَتَدَعَنِّي فَأَعْبُرَهَا. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اعْبُرْ ". قَالَ أَمَّا الظُّلَّةُ فَالإِسْلاَمُ، وَأَمَّا الَّذِي يَنْطِفُ مِنَ الْعَسَلِ وَالسَّمْنِ فَالْقُرْآنُ حَلاَوَتُهُ تَنْطُفُ، فَالْمُسْتَكْثِرُ مِنَ الْقُرْآنِ وَالْمُسْتَقِلُّ، وَأَمَّا السَّبَبُ الْوَاصِلُ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ فَالْحَقُّ الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ تَأْخُذُ بِهِ فَيُعْلِيكَ اللَّهُ، ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَيَعْلُو بِهِ، ثُمَّ يَأْخُذُ رَجُلٌ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ، ثُمَّ يَأْخُذُهُ رَجُلٌ آخَرُ فَيَنْقَطِعُ بِهِ ثُمَّ يُوَصَّلُ لَهُ فَيَعْلُو بِهِ، فَأَخْبِرْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ أَصَبْتُ أَمْ أَخْطَأْتُ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَصَبْتَ بَعْضًا وَأَخْطَأْتَ بَعْضًا ". قَالَ فَوَاللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي بِالَّذِي أَخْطَأْتُ. قَالَ " لاَ تُقْسِمْ ".
Ibn Cabbaas wuxuu yiri: Nin baa u yimid Rasuulka Allah ﷺ wuxuuna yiri,
"Xalay waxaan riyooday anigoo arkaya daruur hoos leh oo subag iyo malab ka da'ayaan. Waxaan arkay dadka oo gacmahooda ku qabanaya; qaarkood wax badan bay qaateen qaarna wax yar. Waxaana jiray xarig dhulka ka soo billowday oo samada gaaray. Waxaan arkay adigoo qabtay oo kor u fuulay, kadibna nin kale baa qabtay oo kor u fuulay, kadibna nin kale baa qabtay oo kor u fuulay, kadibna nin afraad baa qabtay laakiin wuu go'ay markii dambena waa la isku xiray." Abuu Bakar wuxuu yiri, "Rasuulkii Allow! Aabbahay ha kuu furtee, ii ogolow aan fasiro riyadan." Nabigu ﷺ wuxuu ku yiri, "Fasir." Wuxuu yiri, "Daruurta hooska leh waxay ka dhigan tahay Islaamka, subagga iyo malabka ka da'ayana waa Qur'aanka oo macaankiisu da'ayo; dadka qaarkiis wax badan bay ka barteen Qur'aanka qaarna wax yar. Xarigga samada iyo dhulka isku xiraya waa Xaqa aad ku taagan tahay. Adigu waad qabanaysaa Allahna wuu kugu sarreysiinayaa, kadibna nin kale oo kaa dambeeya ayaa qabanaya oo kor u fuulaya, kadibna nin kale ayaa qabanaya oo kor u fuulaya, kadibna nin kale ayaa qabanaya laakiin wuu ka go'ayaa markii dambena waa loo sii xirayaa si uu kor ugu fuulo." Wuxuu yiri, "Rasuulkii Allow! Aabbahay ha kuu furtee, ma sax baan ahay mise waan khaldamay?" Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Qaar waad saxday qaarna waad khaldantay." Abuu Bakar wuxuu yiri, "Wallahi, Nabigii Allow! Waa inaad ii sheegtaa waxaan ka khaldamay." Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Ha dhaaran."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr wuxuu fasiray riyo ku saabsan Islaamka, Qur’aanka iyo Xaqa.
Fasiraadda Abuu Bakr, waxay u taagan tahay Islaamka.
Abuu Bakr wuxuu ku fasiray Xaqa uu Nebigu ﷺ ku sugnaa.
In macne loo yeelo sawirrada uu qofku ku arkay riyadiisa.
Culimada waxay ka fahmeen in qof aqoon u leh uu riyooyinka si taxaddar leh u fasiri karo, hase yeeshee fasiraaddiisu aanay khalad ka madhnayn: Nebigu ﷺ wuxuu fasiraadda Abuu Bakr qayb ahaan oo keliya ansixiyey. Sawirrada riyadu, sida fasiraadda ku jirta, waxay tilmaamayaan Islaamka, macaanka Qur’aanka iyo ku dhegganaanta Xaqa. Xadiisku wuxuu sidoo kale barayaa in aqoonta iyo garashadu la socdaan is-hoosaysiin, ayna habboonayn in fasiraad kasta caddayn la’aan si go’aan ah loo soo bandhigo.
- Qur’aanka si joogto ah u akhri, wakhti na sii inaad macnihiisa ka fiirsato.
- Markaad riyo aragto, talo weydii qof aqoon leh, ogowna in fasiraaddu aanay khasab ahayn inay gebi ahaan sax noqoto.
- Xaqa ku dhegganow, kana yeelo is-hoosaysiin waxa aad taqaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.