Fitnooyinka iyo Aakhiru Zamaanka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 7078

Waxaa weriyey Abu Bakra. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Fitnooyinka iyo Aakhiru Zamaanka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Bakra

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ سِيرِينَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، وَعَنْ رَجُلٍ، آخَرَ هُوَ أَفْضَلُ فِي نَفْسِي مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ ‏"‏ أَلاَ تَدْرُونَ أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ‏"‏‏.‏ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ قَالَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَلَيْسَ بِيَوْمِ النَّحْرِ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَىُّ بَلَدٍ، هَذَا أَلَيْسَتْ بِالْبَلْدَةِ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ، وَأَمْوَالَكُمْ، وَأَعْرَاضَكُمْ، وَأَبْشَارَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اشْهَدْ، فَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، فَإِنَّهُ رُبَّ مُبَلِّغٍ يُبَلِّغُهُ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ فَكَانَ كَذَلِكَ ـ قَالَ ـ لاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا كَانَ يَوْمَ حُرِّقَ ابْنُ الْحَضْرَمِيِّ، حِينَ حَرَّقَهُ جَارِيَةُ بْنُ قُدَامَةَ‏.‏ قَالَ أَشْرِفُوا عَلَى أَبِي بَكْرَةَ‏.‏ فَقَالُوا هَذَا أَبُو بَكْرَةَ يَرَاكَ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَحَدَّثَتْنِي أُمِّي عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ دَخَلُوا عَلَىَّ مَا بَهَشْتُ بِقَصَبَةٍ‏.‏

Tarjumaad

Abu Bakra wuxuu weriyey: Rasuulka Allah ﷺ ayaa khudbad u jeediyey dadkii wuxuuna yiri,

"Ma garanaysaan maanta maalin noocee ah ay tahay?" Waxay yiraahdeen, "Allah iyo Rasuulkiisa ayaa ogsoon." Waxaan u maleynaynay inuu maalintaas magac kale u bixin doono. Wuxuu yiri, "Ma ahan Maalinta Xajka (Yawm an-Nahr)?" Waxaan niri, "Haa, Rasuulkii Allow ﷺ." Kadib wuxuu yiri, "Waa kee magaaladan? Miyaanay ahayn Magaalada Xurmaysan (Makkah)?" Waxaan niri, "Haa, Rasuulkii Allow ﷺ." Wuxuu yiri, "Dhiiggiinna, xoolihiinna, sharaftiinna, iyo jirarkiinnuba waa xaaraan (waa la idinka xurmeeyey) qaarkiin qaar, sida xurmada maalintan oo kale, bishan gudaheeda, iyo magaaladan gudaheeda. Ma gaarsiiyey fariinta?" Waxaan niri, "Haa." Wuxuu yiri, "Allow marqaati ka noqo. Ha gaarsiiyo kan jooga kan maqan, waayo waxaa laga yaabaa in qofka la gaarsiiyey uu si fiican u fahmo waxa aan iri marka loo eego kuwa goobjoogga ah ee gaarsiinaya." Weriyuhu wuxuu yiri: Runtii sidii bay noqotay. Nabigu ﷺ wuxuu sii raaciyey, "Ha ku noqonina gaalo kadib markaan dhinto adinkoo qoorta iska jaraya." Markii la gaaray maalintii la gubay wiilkii Al-Xadrami, markii uu gubay Jaariya bin Qudaama, ayaa waxaa la yiri, "Eega Abu Bakra." Waxay yiraahdeen, "Kani waa Abu Bakra oo wuu ku arkayaa." Cabdiraxmaan wuxuu yiri: Hooyaday ayaa iga werisay Abu Bakra inuu yiri, "Xitaa haddii ay gurigayga soo galaan, kuma dagaalami lahayn xitaa caws yar."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu caddeeyey in nafta, hantida iyo sharafta dadka ay muqaddas yihiin, wuxuuna reebay in la is dagaallamo.

Asalka iyo sababta

Nabigu ﷺ wuxuu khudbaddan jeediyey Maalinta Ciidda Carafo ee Magaalada Barakaysan. Xadiisku wuxuu sidoo kale xusayaa in Ibn al-Xadrami uu gubay Jarja ibn Qudaama iyo in Abuu Bakra diiday inuu xoog adeegsado.

Erayada adag oo la sharxay
Maalinta Ciidda Carafo

Maalinta tobnaad ee Dul-Xijjah, oo muslimiintu xajka ku gawracaan xoolaha qurbaan ahaan.

Magaalada Barakaysan

Maka, oo leh xurmo iyo ilaalin gaar ah.

Sharaf

Magaca wanaagsan, karaamada iyo sumcadda qofka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in nafta, hantida iyo sharafta dadka la ilaaliyo, isla markaana in muslimiintu dhexdooda rabshado ka geystaan ay tahay dembi weyn. Amarka ah in farriinta la gaarsiiyo dadka kale wuxuu muujinayaa muhiimadda ay leedahay in aqoonta si taxaddar leh loo gudbiyo; qofka farriinta maqla ayaa mararka qaarkood si ka wanaagsan u fahmi kara kii maqlay markii hore. Culimadu digniinta ku saabsan in la is dilo uma fasiraan in qof kasta oo falkaas sameeyaa si toos ah gaal u noqonayo, balse waxay u arkaan waano culus oo ka digaysa fal u eg gaalnimo. Diidmada Abuu Bakra ee inuu dagaalka ku biiro waxay muujinaysaa sida uu digniintaas ugu dhaqmay.

Casharrada maanta
  1. Ilaali nafta, hantida iyo magaca wanaagsan ee dadka kale, xataa markaad xanaaqsan tahay ama khilaaf jiro.
  2. Aqoonta diinta ee lagu kalsoon yahay si taxaddar leh u gudbi, macnaheedana hubi ka hor intaadan faafin.
  3. Marka kooxuhu iska hor yimaadaan, ha sii hurin rabshadaha; dooro is-xakamayn iyo caddaalad.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.