Fitnooyinka iyo Aakhiru Zamaanka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 7083

Waxaa weriyey Abu Bakra. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Fitnooyinka iyo Aakhiru Zamaanka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Bakra

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ رَجُلٍ، لَمْ يُسَمِّهِ عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ خَرَجْتُ بِسِلاَحِي لَيَالِيَ الْفِتْنَةِ فَاسْتَقْبَلَنِي أَبُو بَكْرَةَ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قُلْتُ أُرِيدُ نُصْرَةَ ابْنِ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا تَوَاجَهَ الْمُسْلِمَانِ بِسَيْفَيْهِمَا فَكِلاَهُمَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏‏.‏ قِيلَ فَهَذَا الْقَاتِلُ، فَمَا بَالُ الْمَقْتُولِ قَالَ ‏"‏ إِنَّهُ أَرَادَ قَتْلَ صَاحِبِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ فَذَكَرْتُ هَذَا الْحَدِيثَ لأَيُّوبَ وَيُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ يُحَدِّثَانِي بِهِ فَقَالاَ إِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ عَنِ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ‏.‏ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ بِهَذَا‏.‏ وَقَالَ مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، وَيُونُسُ، وَهِشَامٌ، وَمُعَلَّى بْنُ زِيَادٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنِ الأَحْنَفِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ‏.‏ وَرَوَاهُ بَكَّارُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ‏.‏ وَقَالَ غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَلَمْ يَرْفَعْهُ سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Cabdi-Wahaab, waxaa nooga warramay Xammaad, nin aan la magacaabin oo ka weriyey Al-Xasan, wuxuu yiri: Waxaan hubkaygii la baxay habeenadii Fitnada, markaasaa Abuu Bakrah i hor yimid oo igu yiri:

"Xaggee baad u socotaa?" Waxaan iri: "Waxaan rabaa inaan garab istaago ina adeerka Rasuulka Allah ﷺ." Wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Marka laba Muslim seefahooda isku qaataan, labadooduba Naarta ayay ka mid yihiin." Waxaa la yiri: "Kani waa dilaagii, ee maxaa ku dhacay kii la dilay?" Wuxuu yiri: "Isagu wuxuu damacsanaa inuu dilo saaxiibkiis." Xammaad bin Zayd wuxuu yiri: Xadiiskan waxaan u sheegay Ayuub iyo Yuunis bin Cubayd anigoo doonaya inay ii warramaan, markaasay dheheen: "Xadiiskan Al-Xasan kaliya ayaa ka weriyey Al-Axnaf bin Qays, isna Abuu Bakrah." Waxaa nooga warramay Sulaymaan; Xammaad sidan oo kale ayuu nooga warramay. Mu’ammalna wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Xammaad bin Zayd, waxaa nooga warramay Ayuub, Yuunis, Hishaam, iyo Mucallaa bin Ziyaad, oo ka weriyey Al-Xasan, oo ka weriyey Al-Axnaf, oo ka weriyey Abuu Bakrah, oo ka weriyey Nabiga ﷺ. Macmar wuxuu ka weriyey Ayuub. Bakkaar bin Cabdi-Casiisna wuxuu ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Abuu Bakrah. Ghundarna wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka weriyey Mansuur, oo ka weriyey Ribciy bin Xiraash, oo ka weriyey Abuu Bakrah, oo ka weriyey Nabiga ﷺ. Sufyaanna kor uma uusan qaadin (marfu') xadiiska isagoo ka werinaya Mansuur.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qof dagaal dhexdooda ka socda oo Muslimiin ah ula dagaallama ujeeddo dil, wuxuu qaadayaa mas’uuliyad culus.

Erayada adag oo la sharxay
Fitna

Imtixaan adag ama xilli colaad iyo jahawareer ah.

Dadka Naarta

Waa digniin culus oo ku socota qof si ula kac ah u doonaya inuu Muslim kale dilo; xukunka ugu dambeeya Allah baa iska leh.

Ujeeddo

Hadaf uu qofku si miyir leh u raadsado, xitaa haddii uusan gaarin.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay sharxaan in digniintu khusayso laba dagaallame oo si ula kac ah isugu adeegsanaya xoog wax dila. Qofka la dilay ayaa la xusay sababtoo ah isaguna wuxuu damacsanaa inuu dilo qofka kale. Sidaas darteed, qoraalku wuxuu Muslimiinta ku boorrinayaa inay ka fogaadaan dhiig daadin iyo ka qaybgalka dagaal gudaha ah. Ujeeddadu waxay muhiim u tahay mas’uuliyadda akhlaaqeed, balse qof laguma xukumo gaalnimo si toos ah digniintan darteed; xukunka qofka iyo halka uu ugu dambayn ku dambaynayo Allah baa iska leh.

Casharrada maanta
  1. Marka khilaaf dhaco, hub ha qaadan hana ka qayb qaadan rabshadaha Muslimiinta dhexdooda.
  2. Ka fiirso ujeeddadaada ka hor intaadan falin: xitaa isku day aan guulaysan oo dulmi culus ahi weli wuxuu leeyahay masuuliyad akhlaaqeed oo weyn.
  3. Marka xiisad jirto, raadi xal nabadeed oo la tasho dad lagu kalsoon yahay oo xikmad leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.