Sahih al-Bukhari, xadiiska 7097
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى حَائِطٍ مِنْ حَوَائِطِ الْمَدِينَةِ لِحَاجَتِهِ، وَخَرَجْتُ فِي إِثْرِهِ، فَلَمَّا دَخَلَ الْحَائِطَ جَلَسْتُ عَلَى بَابِهِ وَقُلْتُ لأَكُونَنَّ الْيَوْمَ بَوَّابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَأْمُرْنِي فَذَهَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَضَى حَاجَتَهُ، وَجَلَسَ عَلَى قُفِّ الْبِئْرِ، فَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ، فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْهِ لِيَدْخُلَ فَقُلْتُ كَمَا أَنْتَ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ لَكَ، فَوَقَفَ فَجِئْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْكَ. قَالَ " ائْذَنْ لَهُ، وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ". فَدَخَلَ فَجَاءَ عَنْ يَمِينِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ، فَجَاءَ عُمَرُ فَقُلْتُ كَمَا أَنْتَ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ لَكَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ائْذَنْ لَهُ، وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ". فَجَاءَ عَنْ يَسَارِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ فَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ، فَامْتَلأَ الْقُفُّ فَلَمْ يَكُنْ فِيهِ مَجْلِسٌ، ثُمَّ جَاءَ عُثْمَانُ فَقُلْتُ كَمَا أَنْتَ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ لَكَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ائْذَنْ لَهُ، وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ، مَعَهَا بَلاَءٌ يُصِيبُهُ ". فَدَخَلَ فَلَمْ يَجِدْ مَعَهُمْ مَجْلِسًا، فَتَحَوَّلَ حَتَّى جَاءَ مُقَابِلَهُمْ عَلَى شَفَةِ الْبِئْرِ، فَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ ثُمَّ دَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ. فَجَعَلْتُ أَتَمَنَّى أَخًا لِي وَأَدْعُو اللَّهَ أَنْ يَأْتِيَ. قَالَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ فَتَأَوَّلْتُ ذَلِكَ قُبُورَهُمُ اجْتَمَعَتْ هَا هُنَا وَانْفَرَدَ عُثْمَانُ.
Abu Musa Al-Ash'ari wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu u baxay mid ka mid ah beeraha Madiina si uu xaajo u gutto, aniguna waan daba socday. Markii uu beerta galay, waxaan fadhiistay iriddeeda waxaanan isku iri,
"Maanta waxaan noqon doonaa ilaaliyaha iridda Nabiga ﷺ inkastoo uusan igu amrin." Nabigu ﷺ wuu tegey oo baahidiisii wuu guttay, kadibna wuxuu ku fadhiistay darafka ceelka, wuxuuna fayday labadiisa lugood isagoo dhex geliyay ceelka. Intaa kadib, Abu Bakr baa yimid oo idan dalbaday si uu u galo. Waxaan ku iri, "Joog intaan kuu idan weydiinayo." Abu Bakr wuu sugay, aniguna waxaan u tegey Nabiga ﷺ waxaanan ku iri, "Nabiyow Allow! Abu Bakr ayaa idan kaa dalbanaya." Wuxuu yiri, "U idan oo ugu bishaaree Jannada." Sidaas buu Abu Bakr ku galay, wuxuuna fadhiistay dhanka midig ee Nabiga ﷺ, wuxuuna fayday labadiisa lugood isagoo dhex geliyay ceelka. Kadib Cumar baa yimid, waxaanan ku iri, "Joog intaan kuu idan weydiinayo." Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "U idan oo ugu bishaaree Jannada." Sidaas buu Cumar ku galay, wuxuuna fadhiistay dhanka bidix ee Nabiga ﷺ, wuxuuna fayday labadiisa lugood isagoo dhex geliyay ceelka, sidaasna darafkii ceelku wuu buuxsamay oo meel la fadhiisto ma harin. Kadib Cusmaan baa yimid, waxaanan ku iri, "Joog intaan kuu idan weydiinayo." Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "U idan oo ugu bishaaree Jannada, iyadoo ay la socoto belaayo ku dhici doonta." Markii uu galay, meel uu la fadhiisto wuu waayay, markaasuu u wareegay dhanka kale ee ceelka isagoo wajahaya iyaga, wuxuuna fayday labadiisa lugood isagoo dhex geliyay ceelka. Waxaan jeclaystay in walaalkay yimaado, Allaana waan u baryay inuu yimaado. (Ibn Al-Musaiyab wuxuu yiri, "Taas waxaan u fasirtay inay tilmaamayso qubuurahooda: saddexdii hore way wada jiraan, qabriga Cusmaanna wuu ka gooni yahay.")
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu Abuu Bakr, Cumar iyo Cusmaan ugu bishaareeyay Jannada.
Dhacdo culus ama dhib qof ku habsada.
Qaybta sare ee ceelka oo dhagax ama leben lagu xoojiyey, qofkuna ku fadhiisan karay.
Qof albaabka jooga oo soo dhoweya booqdayaasha ama u oggolaada inay galaan.
Culimada waxay u arkaan bishaarada Jannada mid muujinaysa fadli gaar ah oo ay lahaayeen Abuu Bakr, Cumar iyo Cusmaan. Werintu waxay kaloo xustaa imtixaanka ku dhici lahaa Cusmaan; Ibnu al-Musayyib wuxuu fadhiisimada ceelka la xiriiriyey qabriyadoodii dambe. Tani waa fasiraad uu bixiyey Ibnu al-Musayyib, mana aha amar ama xeer gooni ah.
- U muuji qadarin dadka ku sifooba iimaan sugan iyo u adeegid wanaagsan.
- Marka qalalaase jiro, raadso aqoon lagu kalsoonaan karo kana fogow hadal ama ficil sii hurinaya kala qaybsanaanta.
- Alle ka bari inuu ku sugo marka adiga imtixaan ku soo maro.
Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa aqoonta Cumar ee erayadii Nabiga ﷺ ee ku saabsanaa imtixaannada, sidaasna waxay ula xiriirtaa imtixaanka loo sii sheegay Cusmaan.
Sahih al-Bukhari · #7098 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa hab-dhaqanka ku habboon dhacdooyinka keeni kara kala qaybsanaan; mawduucaas wuxuu la xiriiraa imtixaannadii Cusmaan ku xeeranaa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.