Fitnooyinka iyo Aakhiru Zamaanka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 7096

Waxaa weriyey Hudhaifa ibn al-Yaman. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Fitnooyinka iyo Aakhiru Zamaanka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Hudhaifa ibn al-Yaman

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ، يَقُولُ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ عُمَرَ قَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ‏.‏ قَالَ ‏ "‏ فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ، تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ‏"‏‏.‏ قَالَ لَيْسَ عَنْ هَذَا أَسْأَلُكَ، وَلَكِنِ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ‏.‏ قَالَ لَيْسَ عَلَيْكَ مِنْهَا بَأْسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا‏.‏ قَالَ عُمَرُ أَيُكْسَرُ الْبَابُ أَمْ يُفْتَحُ قَالَ بَلْ يُكْسَرُ‏.‏ قَالَ عُمَرُ إِذًا لاَ يُغْلَقَ أَبَدًا‏.‏ قُلْتُ أَجَلْ‏.‏ قُلْنَا لِحُذَيْفَةَ أَكَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ الْبَابَ قَالَ نَعَمْ كَمَا أَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ لَيْلَةً، وَذَلِكَ أَنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ‏.‏ فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ مَنِ الْبَابُ فَأَمَرْنَا مَسْرُوقًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَنِ الْبَابُ قَالَ عُمَرُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cumar binu Xafsi binu Ghiyaath, waxaa nooga warramay aabbahay, waxaa nooga warramay Al-Acmash, waxaa nooga warramay Shaqiiq: Waxaan maqlay Xudhayfah oo leh,

"Annagoo la fadhinna Cumar, ayuu yidhi, 'Midkee idinka mid ah ayaa xifdisan hadalka Nebiga ﷺ ee ku saabsan fitnada?' Xudhayfah wuxuu yidhi, 'Fitnada qofka ee ehelkiisa, maalkiisa, carruurtiisa iyo deriskiisa waxaa lagu tirtiraa salaadda, sadaqada, amridda wanaagga iyo ka reebista xumaanta.' Cumar wuxuu yidhi, 'Taas kuma weydiinayo, balse waxaan ku weydiinayaa fitnada u dhaqdhaqaaqa sida mawjadaha badda.' Xudhayfah wuxuu yidhi, 'Dhib kuma lihid taas, Amiirka Mu’miniintaay, maxaa yeelay adiga iyo iyada waxaa idiin dhexeeya albaab xiran.' Cumar wuxuu yidhi, 'Albaabkaas ma la jebin doonaa mise waa la furi doonaa?' Wuxuu yidhi, 'Balse waa la jebin doonaa.' Cumar wuxuu yidhi, 'Markaa weligiis dib looma xiri doono.' Waxaan idhi, 'Haa.' Waxaan weydiinnay Xudhayfah, 'Cumar ma ogaa albaabkaas cidda uu yahay?' Wuxuu yidhi, 'Haa, sida aan u ogahay in caawa horteed ay tahay habeen, waayo waxaan uga warramay xadiith sax ah oo aan khalad lahayn.' Waan ka cabsannay inaan weydiinno cidda albaabku yahay, markaas waxaan amarnay Masruuq inuu weydiiyo. Wuxuu yidhi, 'Yaa ah albaabka?' Wuxuu yidhi, 'Waa Cumar.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Cumar wuxuu ahaa albaabkii xannibayay fitnooyinka waaweyn ee bulshada gilgilaya.

Erayada adag oo la sharxay
Fitno

Imtixaan ama qalalaase daran oo dadka iyo bulshada tijaabiya.

Albaabka xiran

Astaan u ah ka ilaalinta qalalaase weyn; Xudhayfa wuxuu caddeeyey in Cumar uu albaabkaas ahaa.

Waa la tirtiraa

Gefafka yaryar ee maalinlaha ah waxaa lagu dhaafaa salaadda, sadaqada iyo wanaagga oo la isugu boorriyo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore ee sharraxaadda, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sheegeen in albaabku ahaa Cumar laftiisa: intuu noolaa, waxaa jiray ilaalin muhiim ah oo ka hortagaysay qalalaase baahsan. Geeridiisu waxay astaan u noqotay bilowga kala qaybsanaan iyo fitnooyin daran. Qaybta ka hadlaysa qoyska, hantida, carruurta iyo deriska waxay kala saaraysaa imtixaannada nolol-maalmeedka, oo camalka wanaagsan lagu kafaaro guddo, iyo qalalaasaha weyn ee bulshada ee Cumar wax ka weydiiyey. Tani waa fasiraad taariikheed; ma aha xeer guud oo ku saabsan hoggaaminta, mana aha baaq lagu taageerayo dulmi.

Casharrada maanta
  1. Ilaali salaadahaaga maalinlaha ah, sadaqadana bixi; xadiisku wuxuu ku sheegay inay yihiin waxyaabo lagu dhaafo gafafka.
  2. Ka qayb qaado dhisidda bulsho caafimaad qabta adigoo wanaagga dhiirrigelinaya, xumaantana si xikmad leh uga reebaya.
  3. Marka qalalaase bulsho dhaco, raadso aqoon lagu kalsoon yahay kana fogow wararka aan la hubin iyo sii hurinta aan laga fiirsan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.