Sahih al-Bukhari, xadiiska 7096
Waxaa weriyey Hudhaifa ibn al-Yaman. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Hudhaifa ibn al-Yaman
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ، يَقُولُ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ عُمَرَ قَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ. قَالَ " فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ، تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ". قَالَ لَيْسَ عَنْ هَذَا أَسْأَلُكَ، وَلَكِنِ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ. قَالَ لَيْسَ عَلَيْكَ مِنْهَا بَأْسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا. قَالَ عُمَرُ أَيُكْسَرُ الْبَابُ أَمْ يُفْتَحُ قَالَ بَلْ يُكْسَرُ. قَالَ عُمَرُ إِذًا لاَ يُغْلَقَ أَبَدًا. قُلْتُ أَجَلْ. قُلْنَا لِحُذَيْفَةَ أَكَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ الْبَابَ قَالَ نَعَمْ كَمَا أَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ لَيْلَةً، وَذَلِكَ أَنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ. فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ مَنِ الْبَابُ فَأَمَرْنَا مَسْرُوقًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَنِ الْبَابُ قَالَ عُمَرُ.
Waxaa nooga warramay Cumar binu Xafsi binu Ghiyaath, waxaa nooga warramay aabbahay, waxaa nooga warramay Al-Acmash, waxaa nooga warramay Shaqiiq: Waxaan maqlay Xudhayfah oo leh,
"Annagoo la fadhinna Cumar, ayuu yidhi, 'Midkee idinka mid ah ayaa xifdisan hadalka Nebiga ﷺ ee ku saabsan fitnada?' Xudhayfah wuxuu yidhi, 'Fitnada qofka ee ehelkiisa, maalkiisa, carruurtiisa iyo deriskiisa waxaa lagu tirtiraa salaadda, sadaqada, amridda wanaagga iyo ka reebista xumaanta.' Cumar wuxuu yidhi, 'Taas kuma weydiinayo, balse waxaan ku weydiinayaa fitnada u dhaqdhaqaaqa sida mawjadaha badda.' Xudhayfah wuxuu yidhi, 'Dhib kuma lihid taas, Amiirka Mu’miniintaay, maxaa yeelay adiga iyo iyada waxaa idiin dhexeeya albaab xiran.' Cumar wuxuu yidhi, 'Albaabkaas ma la jebin doonaa mise waa la furi doonaa?' Wuxuu yidhi, 'Balse waa la jebin doonaa.' Cumar wuxuu yidhi, 'Markaa weligiis dib looma xiri doono.' Waxaan idhi, 'Haa.' Waxaan weydiinnay Xudhayfah, 'Cumar ma ogaa albaabkaas cidda uu yahay?' Wuxuu yidhi, 'Haa, sida aan u ogahay in caawa horteed ay tahay habeen, waayo waxaan uga warramay xadiith sax ah oo aan khalad lahayn.' Waan ka cabsannay inaan weydiinno cidda albaabku yahay, markaas waxaan amarnay Masruuq inuu weydiiyo. Wuxuu yidhi, 'Yaa ah albaabka?' Wuxuu yidhi, 'Waa Cumar.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu ahaa albaabkii xannibayay fitnooyinka waaweyn ee bulshada gilgilaya.
Imtixaan ama qalalaase daran oo dadka iyo bulshada tijaabiya.
Astaan u ah ka ilaalinta qalalaase weyn; Xudhayfa wuxuu caddeeyey in Cumar uu albaabkaas ahaa.
Gefafka yaryar ee maalinlaha ah waxaa lagu dhaafaa salaadda, sadaqada iyo wanaagga oo la isugu boorriyo.
Culimadii hore ee sharraxaadda, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sheegeen in albaabku ahaa Cumar laftiisa: intuu noolaa, waxaa jiray ilaalin muhiim ah oo ka hortagaysay qalalaase baahsan. Geeridiisu waxay astaan u noqotay bilowga kala qaybsanaan iyo fitnooyin daran. Qaybta ka hadlaysa qoyska, hantida, carruurta iyo deriska waxay kala saaraysaa imtixaannada nolol-maalmeedka, oo camalka wanaagsan lagu kafaaro guddo, iyo qalalaasaha weyn ee bulshada ee Cumar wax ka weydiiyey. Tani waa fasiraad taariikheed; ma aha xeer guud oo ku saabsan hoggaaminta, mana aha baaq lagu taageerayo dulmi.
- Ilaali salaadahaaga maalinlaha ah, sadaqadana bixi; xadiisku wuxuu ku sheegay inay yihiin waxyaabo lagu dhaafo gafafka.
- Ka qayb qaado dhisidda bulsho caafimaad qabta adigoo wanaagga dhiirrigelinaya, xumaantana si xikmad leh uga reebaya.
- Marka qalalaase bulsho dhaco, raadso aqoon lagu kalsoon yahay kana fogow wararka aan la hubin iyo sii hurinta aan laga fiirsan.
Riwaayaddani sidoo kale waxay ka hadlaysaa sida loola tacaalo qalalaasaha bulshada iyo in aan khilaaf kasta si fagaare ah loo hurin.
Sahih al-Bukhari · #7052 (Sahih)Xadiisku wuxuu tilmaamayaa in fitnooyinku iman karaan xilliyo mugdi ah oo isdaba jooga, wuxuuna adkaynayaa ku sugnaanta hanuunka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.