Sahih al-Bukhari, xadiiska 7098
Waxaa weriyey Usamah ibn Zayd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Usamah ibn Zayd
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، قَالَ قِيلَ لأُسَامَةَ أَلاَ تُكَلِّمُ هَذَا. قَالَ قَدْ كَلَّمْتُهُ مَا دُونَ أَنْ أَفْتَحَ بَابًا، أَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يَفْتَحُهُ، وَمَا أَنَا بِالَّذِي أَقُولُ لِرَجُلٍ بَعْدَ أَنْ يَكُونَ أَمِيرًا عَلَى رَجُلَيْنِ أَنْتَ خَيْرٌ. بَعْدَ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يُجَاءُ بِرَجُلٍ فَيُطْرَحُ فِي النَّارِ، فَيَطْحَنُ فِيهَا كَطَحْنِ الْحِمَارِ بِرَحَاهُ، فَيُطِيفُ بِهِ أَهْلُ النَّارِ فَيَقُولُونَ أَىْ فُلاَنُ أَلَسْتَ كُنْتَ تَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ، وَتَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ فَيَقُولُ إِنِّي كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلاَ أَفْعَلُهُ، وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَأَفْعَلُهُ ".
Abuu Waa'il wuxuu yiri: Waxaa Usaama lagu yiri,
"Miyaadan la hadlaynin ninkan [Cuthmaan]?" Wuxuu yiri, "Waan la hadlay isaga anigoon noqon qofka ugu horreeya ee fura albaab shar ah. Anigu ma ihi qof ku yiraahda nin xukuma laba qof ama ka badan 'adigu waad fiican tahay' ka dib markii aan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: 'Waxaa la keeni doonaa nin dabadeedna lagu tuuri doonaa Naarta, wuxuuna dhexdeeda ku wareegi doonaa sida dameerka shiidaya dhagaxa shiida. Dadka Naarta ayaa ku soo ururi doona waxayna ku dhihi doonaan: Hebelow! Miyaadan amri jirin wanaagga, xumaantana reebi jirin? Wuxuu dhihi doonaa: 'Waan amri jiray wanaagga laakiin anigu ma samayn jirin, xumaantana waan reebi jiray laakiin anigu waan samayn jiray.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka wanaagga dadka u sheega balse isaga dayaca, si adag ayaa loola xisaabtami doonaa.
Dadka ku boorrinta waxa Alle faray iyo uga digidda waxa uu reebay.
Bilaabidda fal ama hab dadka kale ku dhiirrigelin kara xumaan ama kala qaybsanaan.
Sawir tilmaamaya qof Naar dhexdeeda ku wareegaya, sida dameer ku wareejiya dhagax-shiid.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay al-Nawawi, waxay arrintan ka fahmeen in qofka dadka wanaagga ugu yeeraya uu isaguna wanaaggaas ku dhaqmo, kana fogaado xumaanta uu dadka uga digayo. Ka tagidda wanaaggaasi ma burinayso baaqa, balse waxay kordhinaysaa mas’uuliyadda qofka, waana digniin culus oo ku saabsan munaafaqnimada. Hadalka ku saabsan la hadalka hoggaamiye wuxuu sidoo kale muujinayaa in talo daacad ah la bixin karo iyada oo aan si aan loo baahnayn albaab loogu furin qalalaase dadweyne. Madh-habyadu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda wanaagga amridda iyo xumaanta reebidda; habka loo fulinayana wuxuu tixgeliyaa aqoonta, awoodda iyo ka fogaanshaha dhibaato ka weyn.
- Dib u eeg habdhaqankaaga markaad dadka ku boorrinayso salaadda, run-sheegga ama camallo kale oo wanaagsan.
- Ka dig dhaqanka xun adigoon naftaada ka reebin isla mas’uuliyaddaas.
- Hoggaamiyeyaasha talo daacad ah ugu dhiib si taxaddar leh, oo aan kicin qalalaase aan loo baahnayn.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.