Fitnooyinka iyo Aakhiru Zamaanka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 7109

Waxaa weriyey Abu Bakra. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Fitnooyinka iyo Aakhiru Zamaanka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Bakra

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ أَبُو مُوسَى، وَلَقِيتُهُ، بِالْكُوفَةِ جَاءَ إِلَى ابْنِ شُبْرُمَةَ فَقَالَ أَدْخِلْنِي عَلَى عِيسَى فَأَعِظَهُ‏.‏ فَكَأَنَّ ابْنَ شُبْرُمَةَ خَافَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَفْعَلْ‏.‏ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ قَالَ لَمَّا سَارَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنهما ـ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالْكَتَائِبِ‏.‏ قَالَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ لِمُعَاوِيَةَ أَرَى كَتِيبَةً لاَ تُوَلِّي حَتَّى تُدْبِرَ أُخْرَاهَا‏.‏ قَالَ مُعَاوِيَةُ مَنْ لِذَرَارِيِّ الْمُسْلِمِينَ‏.‏ فَقَالَ أَنَا‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَمُرَةَ نَلْقَاهُ فَنَقُولُ لَهُ الصُّلْحَ‏.‏ قَالَ الْحَسَنُ وَلَقَدْ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرَةَ قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ جَاءَ الْحَسَنُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُصْلِحَ بِهِ بَيْنَ فِئَتَيْنِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cali bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Sufyaan, waxaa nooga warramay Israa'iil Abuu Muusa, waanan la kulmay isagoo jooga Kuufa. Wuxuu u yimid Ibnu Shubrumah wuxuuna ku yiri, 'I gees Ciise aan waaniyee.' Laakiin Ibnu Shubrumah waa ka cabsaday arrinkaas mana uusan yeelin. Wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Al-Xasan oo yiri: Markii Al-Xasan bin Cali (Allaah raalli ka noqdo labadooda) uu ciidamo ula dhaqaaqay dhanka Mucawiyah, Camar bin Al-Caas wuxuu Mucawiyah ku yiri, 'Waxaan arkayaa ciidan aan dib u guran doonin ilaa kan dambe uu ka guto.' Mucawiyah wuxuu yiri, 'Yaa xannaaneynaya carruurta Muslimiinta?' Camar bin Al-Caas wuxuu yiri, 'Aniga.' Markaas Cabdullaahi bin Caamir iyo Cabdirraxmaan bin Samurah waxay yiraahdeen, 'Aan la kulanno oo nabadda u soo jeedinno.' Al-Xasan wuxuu yiri: Dhab ahaantii waxaan maqlay Abuu Bakrah oo leh: Intii uu Nabigu ﷺ khudbeynayay, Xasan baa yimid, markaasuu Nabigu ﷺ yiri, 'Wiilkaygan waa sayid, waxaana laga yaabaa in Allaah isaga ku heshiisiiyo laba kooxood oo Muslimiin ah.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Al-Hasan wuxuu heshiisiin ka dhex sameeyay laba kooxood oo Muslimiin ah.

Asalka iyo sababta

Qoraalku wuxuu isku dayga heshiisiinta ku meeleeyaa xilligii khilaafka u dhexeeyay Al-Hasan ibn Cali iyo Mucaawiya. Wuxuu xusayaa in Al-Hasan uu la socday cutubyo ciidan, isla markaana dhexdhexaadiyayaashu u yimaadeen iyagoo nabad u soo bandhigaya.

Erayada adag oo la sharxay
mudane

Qof maqaam sare iyo sharaf leh; halkan waa ammaan loo jeedinayo Al-Hasan.

laba kooxood oo Muslimiin ah

Labada dhinac ee iska soo horjeeday khilaafka.

heshiisiin

Joojinta cadaawadda iyo soo celinta nabadda labada dhinac dhexdooda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar oo ku qoray Fath al-Baari, waxay sii-sheegidda ku xidhaan in Al-Hasan uu hoggaanka uga tanaasulay Mucaawiya si loo baajiyo dhiig-daadasho. Waxay arrintan ka soo qaataan fadliga weyn ee ku jira heshiisiinta Muslimiinta dhexdooda iyo bannaanida heshiis lagu soo afjarayo dagaalka dhexdooda. Ammaanta Al-Hasan waxay muujinaysaa in raadinta midnimadu tahay arrin sharaf leh, xataa marka qofku u tanaasulo awooddiisa gaarka ah.

Casharrada maanta
  1. Marka khilaaf dhaco, dooro dhexdhexaadin iyo wadahadal ka hortaga waxyeello intaas ka badan.
  2. Danta dadka iyo ka hortagga dhiig-daadashada ka hormari maamuuska shakhsiga ah.
  3. Raadi dhexdhexaadiyeyaal lagu kalsoon yahay, heshiisyada heshiisiintana si cad u qora.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.