Sahih al-Bukhari, xadiiska 7163
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ، نَمِرٍ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِيِّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، قَدِمَ عَلَى عُمَرَ فِي خِلاَفَتِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالاً، فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ كَرِهْتَهَا. فَقُلْتُ بَلَى. فَقَالَ عُمَرُ مَا تُرِيدُ إِلَى ذَلِكَ قُلْتُ إِنَّ لِي أَفْرَاسًا وَأَعْبُدًا، وَأَنَا بِخَيْرٍ، وَأَرِيدُ أَنْ تَكُونَ عُمَالَتِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ. قَالَ عُمَرُ لاَ تَفْعَلْ فَإِنِّي كُنْتُ أَرَدْتُ الَّذِي أَرَدْتَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي. حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالاً فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ، فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلاَ سَائِلٍ فَخُذْهُ، وَإِلاَّ فَلاَ تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ "
Waxaa nooga warramay Abuu Al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhrii, waxaa ii sheegay As-Saa’ib bin Yaziid oo ah ina adeerka dhanka hooyo ee Namir, in Xuweytib bin Cabdi Al-Cuzzaa uu u sheegay in Cabdullaahi bin As-Sacdiy uu u sheegay inuu u yimid Cumar xilligii khilaafadiisa. Markaas Cumar wuxuu ku yiri:
"Miyaanan laguu sheegin inaad qabato shaqooyinka dadka qaarkood, laakiin marka lagu siiyo mushaarka aad diiddo?" Wuxuu yiri: "Waan iri haa." Cumar wuxuu yiri: "Maxaad taas u samaynaysaa?" Wuxuu yiri: "Waxaan leeyahay fardo iyo addoommo, waana ladanahay, waxaanan rabaa in mushaarkaygu uu sadaqo u noqdo Muslimiinta." Cumar wuxuu yiri: "Ha samaynin taas, waayo anigu waxaan damcay waxa aad damacday, laakiin Rasuulka Allah ﷺ wuxuu i siin jiray hadiyado, markaasaan dhihi jiray: 'Sii qof iga baahan.' Ilaa maalin uu i siiyey maal, markaasaan iri: 'Sii qof iga baahan.' Markaas Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Qaado, hanti ka dhigo, oo ku sadaqayso. Wax kasta oo maalkaan ah oo kuu yimaada adigoon raadinaynin ama baryaynin, qaado; haddii kale, naftaada ha daba gelin.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Aqbal magdhow aan lagu khasbin, sadaqadana si deeqsinimo leh uga bixi.
Magdhow shaqo ama hawl loo xilsaaray.
Sadaqo ikhtiyaari ah oo loo bixiyo Ilaahay dartii.
Inaan hadiyadda la baadi-goobin ama la damcin in la helo.
Culimada waxay ka fahmeen in aan loo baahnayn in qofku diido magdhow xaq ah oo uu ku helay shaqo uu qabtay, isagoo cibaado u samaynaya awgeed. Hadiyad aan lagu adkaysan ama la codsan oo la soo bandhigo waa la aqbali karaa, dabadeedna qofku siduu doono ayuu u isticmaali karaa, sadaqo ay ku jirtona. Dhiirrigelinta is-xakamayntu weli way jirtaa marka qofku hadiyadda si firfircoon u baadi-goobayo; tani oggolaansho uma aha in la aqbalo lacag-bixin xaq-darro ah ama si xun loo isticmaalo hantida dadweynaha.
- Si toos ah ha u diidin magdhow sharci ah oo shaqo ah; marka hore hubi inaad heshiiska ku leedahay xaq uu kuu leeyahay.
- Hadiyado hunguri darteed ha u codsan, balse aqbal dalab xaq ah oo aan cadaadis lahayn, si mas’uuliyad lehna u isticmaal.
- Haddii aad rabto, qayb dakhligaaga ka mid ah sadaqo u qoondee markaad gudato waajibaadkaaga gaarka ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.