Sahih al-Bukhari, xadiiska 7230
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Al‑Hasan ibn Umarwuxuu u sheegay al‑Bukhariالْحَسَنُ بْنُ عُمَرَ
- 2Yazidيَزِيدُ
- 3Habibحَبِيبٍ
- 4Ataعَطَاءٍ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، عَنْ حَبِيبٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَبَّيْنَا بِالْحَجِّ وَقَدِمْنَا مَكَّةَ لأَرْبَعٍ خَلَوْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ، فَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَطُوفَ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَأَنْ نَجْعَلَهَا عُمْرَةً وَلْنَحِلَّ، إِلاَّ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ قَالَ وَلَمْ يَكُنْ مَعَ أَحَدٍ مِنَّا هَدْىٌ غَيْرَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَطَلْحَةَ، وَجَاءَ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ مَعَهُ الْهَدْىُ فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا نَنْطَلِقُ إِلَى مِنًى وَذَكَرُ أَحَدِنَا يَقْطُرُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ، وَلَوْلاَ أَنَّ مَعِي الْهَدْىَ لَحَلَلْتُ ". قَالَ وَلَقِيَهُ سُرَاقَةُ وَهْوَ يَرْمِي جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَنَا هَذِهِ خَاصَّةً قَالَ " لاَ بَلْ لأَبَدٍ ". قَالَ وَكَانَتْ عَائِشَةُ قَدِمَتْ مَكَّةَ وَهْىَ حَائِضٌ، فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ تَنْسُكَ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا، غَيْرَ أَنَّهَا لاَ تَطُوفُ وَلاَ تُصَلِّي حَتَّى تَطْهُرَ، فَلَمَّا نَزَلُوا الْبَطْحَاءَ قَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَنْطَلِقُونَ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَأَنْطَلِقُ بِحَجَّةٍ. قَالَ ثُمَّ أَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنْ يَنْطَلِقَ مَعَهَا إِلَى التَّنْعِيمِ، فَاعْتَمَرَتْ عُمْرَةً فِي ذِي الْحَجَّةِ بَعْدَ أَيَّامِ الْحَجِّ.
Jaabir bin Cabdullaah wuxuu yiri: Waxaan la soconnay Rasuulka Allah ﷺ annagoo xiran Xajka, waxaana nimid Makka maalinta afraad ee bisha Dul-Xijjah. Nebigu ﷺ wuxuu nagu amray inaan dawaafo Kacbada iyo Safa iyo Marwa, oo aan ka dhigno Cumro oo kaliya, dabadeedna aan ka baxno ixraamka, qofkii aan wadin xayawaanka allabariga (hadyiga) mooyaane. Midkeen ma wadan hadyiga Nebiga ﷺ iyo Dalxa mooyaane. Cali baa Yaman ka yimid isagoo wata hadyiga, wuxuuna yiri: 'Waxaan galay ixraamka sidii uu u galay Rasuulka Allah ﷺ.' Dadkii waxay yiraahdeen: 'Sidee baan u aadnaa Mina iyadoo xubinteenna taranku ay dhibicdayso?' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Haddaan ogaan lahaa markii hore waxaan dambe ogaaday, ma soo wateen hadyiga, haddaanan wadanna waan ka bixi lahaa ixraamka.' Suuraaqa bin Maalik ayaa la kulmay Nebiga ﷺ isagoo tuuraya jamrada Caqabada, wuxuuna weydiiyey: 'Rasuulkii Allow, arrintani annaga kaliya ma noo bannaan tahay?' Nebigu ﷺ wuxuu ku jawaabay: 'Maya, weligeedba way bannaan tahay.' Caa’isho waxay timid Makka iyadoo caado qabta, markaasuu Nebigu ﷺ ku amray inay gudato dhammaan acmaasha Xajka marka laga reebo dawaafka Kacbada iyo salaadda ilaa ay ka daahir noqoto. Markay degeen Bathxaa, Caa’isho waxay tiri: 'Rasuulkii Allow, adinku waxaad tageysaan idinkoo gutay Xaj iyo Cumro, aniguse Xaj kaliya baan tagayaa?' Markaasuu Nebigu ﷺ amray Cabdiraxmaan bin Abii Bakar As-Siddiiq inuu la aado Tan-ciim, sidaas bayna ugu gudaatay Cumro bisha Dul-Xijjah kadib maalmaha Xajka.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xujaydu aan haysan neef allabari ah waxay ka bixi karaan ixraamka marka ay cumrada dhammeeyaan.
Nabiga ﷺ iyo asxaabtiisu waxay Makkah yimaadeen maalintii afraad ee Dul-Xijjah, xilligii xajka sannadkii 10aad ee Hijriga. Wuxuu amray kuwii aan wadan neef allabari ah inay camallada xajka u gutaan cumro ahaan, dabadeedna ay ixraamka ka baxaan.
Xaalad cibaado oo xujigu ku dhaqmo xeerar gaar ah inta uu xajka ku jiro.
Neef allabari ah oo xajka loo qaato ama loo qalo.
Socodka dhaqanka ah ee u dhexeeya buuraha Safa iyo Marwa.
Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in xujiga xajka ku bilaabay qiraan ama ifraad, amarka Nabiga ﷺ awgiis, loo oggolaa inay cibaadadooda u dhammaystiraan cumro ahaan oo ay ixraamka ka baxaan haddii aanay wadan neef allabari ah. Qofkii watay neef allabari ah wuxuu ku sii jiray ixraamka. Afarta mad-hab ee sunniga ahi waxay ka hadlaan xeerarka iyo shuruudaha gaarka ah ee tamattuuca iyo qiraanka iyaga oo ka duulaya werintan iyo kuwo kale. Waxa kale oo laga fahmayaa in caadadu dib u dhigto dawaafka, balse aanay ka hor istaagin cibaadooyinka kale ee xajka; Caa’isha waxay cumradeeda dambe ka gudatay Tanciim.
- Qofka xajka gudanaya ha sii barto xeerarka ixraamka iyo allabariga, hana raaco hagid diini ah oo lagu kalsoon yahay.
- Caadadu kama hor istaagto haweeneyda inay gudato inta badan cibaadooyinka xajka; dawaafka ayay sugaysaa ilaa ay ka daahir noqoto.
- Fududayn diini ah oo Nabigu ﷺ ummadda u xaqiijiyey ma aha ka-reebis ku-meel-gaar ah oo koox keliya u gaar ah.
Werintan oo isla buugga ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa rabitaanka Nabiga ﷺ ee ah in duruufo gaar ah oo xajka jira si kale loola tacaalo.
Sahih al-Bukhari · #7231 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay si toos ah uga dambaysaa warkan Saxiix al-Bukhaari, waxayna mawduuca rabitaanka ku kordhinaysaa macne dheeraad ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.