Sahih al-Bukhari, xadiiska 7260
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ قَامَ رَجُلٌ مِنَ الأَعْرَابِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ لِي بِكِتَابِ اللَّهِ. فَقَامَ خَصْمُهُ فَقَالَ صَدَقَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، اقْضِ لَهُ بِكِتَابِ اللَّهِ، وَأْذَنْ لِي. فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قُلْ ". فَقَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا ـ وَالْعَسِيفُ الأَجِيرُ ـ فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةٍ مِنَ الْغَنَمِ وَوَلِيدَةٍ، ثُمَّ سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى امْرَأَتِهِ الرَّجْمَ، وَأَنَّمَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ. فَقَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ فَرُدُّوهَا، وَأَمَّا ابْنُكَ فَعَلَيْهِ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَأَمَّا أَنْتَ يَا أُنَيْسُ ـ لِرَجُلٍ مِنْ أَسْلَمَ ـ فَاغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ". فَغَدَا عَلَيْهَا أُنَيْسٌ فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا.
Abu Huraira wuxuu yiri: Annagoo la joogna Rasuulka Allah ﷺ, ayaa nin reer baadiye ah istaagay oo yiri,
"Rasuulkii Allow ﷺ! Igu xukun Kitaabka Allah." Markaasaa ninkii uu la muransanaa istaagay oo yiri, "Rasuulkii Allow ﷺ! Run buu sheegay! Ku xukun Kitaabka Allah oo ii idan inaan hadlo." Wuxuu yiri, "Wiilkaygu wuxuu u ahaa shaqaale ninkan, wuxuuna la seexday xaaskiisa si sharci darro ah. Dadku waxay ii sheegeen in wiilkayga la dhagax ku dilayo, laakiin waxaan ku soo furtay boqol ido ah iyo gabar addoon ah. Kadibna waxaan weydiiyay culimada diinta, waxayna ii sheegeen in xaaskiisa la dhagax ku dilayo, wiilkaygana lagu dhufto boqol jeedal lana masaafuriyo hal sano." Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Waxaan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirto, waxaan idinku xukumayaa Kitaabka Allah: Gabadha addoonta ah iyo idaha waa la celinayaa; wiilkaagana waxaa lagu dhufanayaa boqol jeedal waxaana la masaafurinayaa hal sano. Adiguna, Unaisow!" isagoo la hadlaya nin reer Aslam ah, "Berri subax u tag xaaska ninkan, haddii ay qirato, dhagax ku dil." Subaxdii xigtay ayuu Unais u tagay xaaskii, wayna qiratay, markaasuu dhagax ku dilay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Garsoore waa inuu sharciga Alle si taxaddar leh u dabaqaa, isaga oo aan qaadan lacag lagu baajinayo ciqaabta.
Nin ayaa Nebiga ﷺ ka codsaday inuu xukun ka gaaro kiis uu wiilkiisu, oo shaqaale u ahaa dhinaca kale, ku sasabay xaaska ninkaasi. Aabbuhu wuxuu bixiyay ido iyo addoonad si uu wiilkiisa uga furto ciqaabta.
Shaqaale la kireystay ama maalinle u shaqeeya.
Ciqaab uu sharciga Islaamku cayimay.
Qofka oo si ku-meel-gaar ah looga fogeeyo deegaanka uu deggan yahay, taasoo qayb ka ah ciqaabta.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in garsooruhu ku xukumo aqoon la isku halayn karo oo sharciga ah, isla markaana lacag aan bannaanayn oo lagu doonayo in ciqaab lagaga baxsado ay tahay in la celiyo. Riwaayaddu waxay kala saartaa ciqaabta wiilka iyo tan haweeneyda; fiqiga hore, ciqaabta sinadu waxay ku xidhan tahay, waxyaabo kale ka sokow, xaaladda guurka iyo caddaynta dembiga. Madh-habyadu waxay ka aragti duwan yihiin ku darista masaafurinta boqol jeedal iyo shuruudaha caddaynta. Amarka dhagax-ku-dilka wuxuu khuseeyaa oo keliya xukun ay fuliyaan masuuliyiinta awoodda u leh, mana oggola in qofku sharciga gacantiisa ku qaato.
- La tasho culimo aqoon leh iyo masuuliyiin awood u leh ka hor intaadan xukun sharci ah gaarin ama fulin.
- Ha isku dayin inaad xukunka lacag ama heshiis gaar ah ku farageliso si aad uga leexato nidaamka sharciga ah.
- Eedeymaha si taxaddar leh u qaado: caddaynta iyo qirashada ha lagu qiimeeyo oo keliya habraacyo sax ah.
Riwaayaddani waxay ka warramaysaa isla kiiska, waxayna ka caawinaysaa in duruufaha iyo xukunka Nebiga ﷺ macnahooda lagu fahmo.
Sahih al-Bukhari · #7259 (Sahih)Noocan kalena wuxuu ka hadlayaa kiiska shaqaalaha iyo xukunka waafaqsan Kitaabka Alle.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Xadiiskani wuxuu xusayaa xaaladaha kooban ee fiqiga hore ay ciqaab nafeed suurtagal ka noqon karto, wuxuuna adkaynayaa in arrintani tahay mid garsoor lagu go'aamiyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.