Sahih al-Bukhari, xadiiska 7283
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu Kuraybwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو كُرَيْبٍ
- 2Abu Usamaأَبُو أُسَامَةَ
- 3Buraydبُرَيْدٍ
- 4Abu Burdaأَبِي بُرْدَةَ
- 5Abu Musaأَبِي مُوسَى
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَتَى قَوْمًا فَقَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَيْشَ بِعَيْنَىَّ، وَإِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْعُرْيَانُ فَالنَّجَاءَ. فَأَطَاعَهُ طَائِفَةٌ مِنْ قَوْمِهِ فَأَدْلَجُوا، فَانْطَلَقُوا عَلَى مَهَلِهِمْ فَنَجَوْا، وَكَذَّبَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَأَصْبَحُوا مَكَانَهُمْ، فَصَبَّحَهُمُ الْجَيْشُ، فَأَهْلَكَهُمْ وَاجْتَاحَهُمْ، فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ أَطَاعَنِي، فَاتَّبَعَ مَا جِئْتُ بِهِ، وَمَثَلُ مَنْ عَصَانِي وَكَذَّبَ بِمَا جِئْتُ بِهِ مِنَ الْحَقِّ ".
Waxaa nooga warramay Abu Kurayb, waxaa nooga warramay Abu Usaamah, oo ka weriyey Burayd, oo ka weriyey Abu Burdah, oo ka weriyey Abu Muusa, inuu Nabigu ﷺ yidhi:
"Tusaalahayga iyo tusaalaha waxa Eebbe igu soo diray wuxuu la mid yahay nin u yimid qoomkiisa oo ku yidhi: 'Qoomkayow, indhahaygaan ku arkay ciidanka cadowga, aniguna waxaan ahay digniin-bixiyaha qaawan, ee baxsada!' Markaas koox ka mid ah qoomkiisii way adeeceen oo habeenkii bay si qarsoodi ah u baxsadeen ilaa ay ka badbaadeen. Koox kalena way beeniyeen oo meeshoodii bay subaxdii joogeen, markaasaa ciidankii ku soo waaberiistay, wayna halaageen oo baabi'iyeen. Kaasi waa tusaalaha ruuxa i adeeca oo raaca xaqa aan la imid, iyo tusaalaha ruuxa i caasiya oo beeniya xaqa aan la imid."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii adeeca Nabiga ﷺ oo raaca hanuunkiisa, badbaado ayuu helayaa.
Weedh sarbeeb ah oo tilmaamaysa qof si degdeg ah oo aan dib-u-dhac lahayn uga digaya khatar soo dhow.
Dadku waxay u dhaqaaqeen si taxaddar leh, iyaga oo aan soo jeedin dareenka ciidanka soo dhowaanaya.
Waxyiga iyo hanuunka Alle ee Nabiga ﷺ uu dadka gaadhsiiyey.
Culimada tafsiirka xadiiska ee hore, sida Ibnu Xajar, waxay carrabka ku adkeeyeen in tusaalahani caddaynayo culayska digniinta nebinnimada iyo cawaaqibta ka dhalanaysa aqbaliddeeda ama diidmadeeda. Adeeciddu waxay ka dhigan tahay in la raaco hanuunka Nabiga ﷺ; sarbeebtuna waxay ku boorrinaysaa inaan la daahin marka khatar laga digayo. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin meeqaamka awoodda leh ee Sunnada saxiixa ahi ku leedahay agta Qur’aanka.
- Si dhab ah u qaado tilmaamaha nebinnimada ee la isku hallayn karo, hana dib u dhigin ku dhaqankooda sabab la’aan.
- Markaad go’aanno diini ah qaadanayso, hubi inaad ku dhaqmayso Qur’aanka iyo Sunnada saxiixa ah.
- Dadka uga dig si taxaddar iyo caddayn leh markaad doonayso inaad ka ilaaliso doorashooyin waxyeello leh.
Macnaha xadiiskani leeyahay laga bilaabo qofka gudihiisa ilaa bulshada — taabo goob si aad u furto.
Werintani waxay ina baraysaa in laga fogaado waxyaabaha la reebay, amarradana la fuliyo intii awoodda ah; sidaas ayay u dhammaystiraysaa baaqa ah in la raaco hanuunka nebinnimada.
Sahih al-Bukhari · #7282 (Sahih)Werintani waxay la hadlaysaa Qurraa’da, waxayna muujinaysaa muhiimadda ay leeyihiin ku adkaysiga iyo raacista hanuunka saxda ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.