Sahih al-Bukhari, xadiiska 7285
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ، وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ، إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ". فَقَالَ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ. فَقَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ. قَالَ ابْنُ بُكَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ عَنِ اللَّيْثِ عَنَاقًا. وَهْوَ أَصَحُّ.
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Layth, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Az-Zuhrii, waxaa ii sheegay Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah, oo ka weriyey Abuu Hurayrah, oo yidhi: Markii uu geeriyooday Rasuulka Alle ﷺ oo Abuu Bakar loo doortay Khaliifnimo dabadii, qaar ka mid ah Carabtuna ay gaaloobeen, ayaa Cumar ku yidhi Abuu Bakar:
"Sideed ula dagaallamaysaa dadka, iyadoo Rasuulka Alle ﷺ yidhi: 'Waxaa la i amray inaan la dagaallamo dadka ilaa ay ka yidhaahdaan: Ilaah ma jiro aan ka ahayn Alle.' Oo qofkii yidhaahda: Ilaah ma jiro aan ka ahayn Alle, wuxuu iga badbaadiyey maalkiisa iyo naftiisa, illaa xaq lagu leeyahay mooyaane, xisaabtiisuna Alle agtiisay taal?'" Abuu Bakar baa yidhi: "Wallahi, waan la dagaallami doonaa qofkii kala sooca Salaadda iyo Sakada, maxaa yeelay Sakadu waa xaqa maalka. Wallahi, haddii ay iga diidaan xadhig yar oo ay siin jireen Rasuulka Alle ﷺ, waan la dagaallami doonaa diidmadaas awgeed." Cumar baa yidhi: "Wallahi, arrintu ma ahayn wax kale aan ka ahayn inaan arkay Alle oo u furay laabta Abuu Bakar dagaalka, markaasaan ogaaday inay tahay xaq." Ibnu Bukayr iyo Cabdullaahi waxay ka weriyeen Al-Layth: 'orgi yar' (xadhigga beddelkiisa), waana tan saxsan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abu Bakr wuxuu difaacay in sakadu tahay waajib xaq ah oo la socda salaadda.
Geeridii Nabi ﷺ ka dib, qaar ka mid ah qabiilooyinka Carabta ayaa diiday inay bixiyaan sakada. Abu Bakr wuxuu go'aansaday inuu la dagaallamo; Cumar markii hore su'aalo ayuu ka keenay go'aankaas, dabadeedna wuxuu qiray in aragtida Abu Bakr ay sax ahayd.
Qayb waajib ah oo laga bixiyo maalka, lana siiyo dadka loogu talagalay.
Sakadu waa waajib diini ah oo maalka ku waajibaya marka shuruudo gaar ah la buuxiyo.
Qofka ku dhawaaqa qirashada iimaanka wuxuu helayaa ilaalin, marka laga reebo marka uu jiro xaq sharci ahaan sugnaaday.
Culimadii hore, oo ay ka mid yihiin an-Nawawi, waxay halkan ka daliishadaan in sakadu tahay tiir waajib ah oo Islaamka ka mid ah, isla markaana aan laga sooci karin salaadda iyadoo la diidayo. Abu Bakr wuxuu kala saaray qof waajibka qiraya balse aan bixin iyo kooxo sakada u diiday inay tahay waajib diini ah; tallaabada maamulka ee kooxahaas ka dhanka ahna ma aha mid ay shakhsiyaadku qaadan karaan. Madhaahibta fiqigu waxay sakada u arkaan waajib marka shuruudaheedu buuxsamaan, halka xeerarka faahfaahsan ee ururinteeda iyo diidmadeedu ku xiran yihiin duruufaha iyo maamulka awoodda u leh.
- Sakada u qaado waajib dhab ah: xisaabi inta kugu waajibta oo sii qaate la aqoonsan yahay.
- Arrimaha diineed ee adag aqoon iyo ixtiraam ku gorfeeya, sida ay sameeyeen Cumar iyo Abu Bakr.
- Warbixintan ha uga dhigan marmarsiiyo rabshad aad adigu samayso; fulintu waxay ka mid tahay masuuliyadda maamulka awoodda u leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.