Sahih al-Bukhari, xadiiska 7286
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَ عُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنِ بْنِ حُذَيْفَةَ بْنِ بَدْرٍ فَنَزَلَ عَلَى ابْنِ أَخِيهِ الْحُرِّ بْنِ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ، وَكَانَ مِنَ النَّفَرِ الَّذِينَ يُدْنِيهِمْ عُمَرُ، وَكَانَ الْقُرَّاءُ أَصْحَابَ مَجْلِسِ عُمَرَ وَمُشَاوَرَتِهِ كُهُولاً كَانُوا أَوْ شُبَّانًا فَقَالَ عُيَيْنَةُ لاِبْنِ أَخِيهِ يَا ابْنَ أَخِي هَلْ لَكَ وَجْهٌ عِنْدَ هَذَا الأَمِيرِ فَتَسْتَأْذِنَ لِي عَلَيْهِ قَالَ سَأَسْتَأْذِنُ لَكَ عَلَيْهِ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَاسْتَأْذَنَ لِعُيَيْنَةَ فَلَمَّا دَخَلَ قَالَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ وَاللَّهِ مَا تُعْطِينَا الْجَزْلَ، وَمَا تَحْكُمُ بَيْنَنَا بِالْعَدْلِ. فَغَضِبَ عُمَرُ حَتَّى هَمَّ بِأَنْ يَقَعَ بِهِ فَقَالَ الْحُرُّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ لِنَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم {خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ} وَإِنَّ هَذَا مِنَ الْجَاهِلِينَ. فَوَاللَّهِ مَا جَاوَزَهَا عُمَرُ حِينَ تَلاَهَا عَلَيْهِ، وَكَانَ وَقَّافًا عِنْدَ كِتَابِ اللَّهِ.
Waxaa wariyey Cabdullaahi bin Cabbaas: Wuxuu yiri, Uyayna bin Xisni bin Xudhayfa bin Badr ayaa yimid oo degay guriga wiilka adeerkii dhalay ee Al-Xurr bin Qays bin Xisni, kaas oo ahaa dadkii Cumar uu u dhowaan jiray. Dadka Qur'aanka xafidsan (Qurra') ayaa ahaa dadka fadhiyadiisa iyo la-taliyeyaashiisa, ha ahaadeen waayeel ama dhallinyaro. Uyayna wuxuu ku yiri wiilka adeerkii:
"Adeerkeyow, ma u leedahay waddo aad amiirkan ugu dhowaato si aad ii oggolaansho uga hesho inaan la kulmo?" Wiilkii wuxuu yiri: "Waan kuu weydiin doonaa oggolaansho." Ibn Cabbaas wuxuu yiri: Markaas buu u weydiiyey oggolaansho Uyayna, markii uu soo galayna wuxuu yiri: "Ibnu Khaddaabow! Ilaah baan ku dhaartaye, nama siiso risiq ku filan, dhexdanada si caddaalad ah nooguma xukuntid." Cumar aad buu u carooday ilaa uu damcay inuu wax yeelo. Al-Xurr baa yiri: "Amiirul Mu'miniinow! Ilaahay wuxuu Nebigiisa ﷺ ku yiri: 'Qaado cafiska, far wanaagga, kana jeeso jaahiliinta.' Ninkanna wuxuu ka mid yahay jaahiliinta." Ilaah baan ku dhaartaye, Cumar kama uusan gudbin aayaddaas markii Al-Xurr ku akhriyey horteeda, Cumar wuxuu ahaa mid istaajiya oo raaca Kitaabka Ilaahay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu aayad Qur’aan ah ku hagoobay si uu u isdejiyo oo u cafiyo.
Cuyayna ibn Hisn ayaa Madiina yimid, wuxuuna Cumar ku dhaliilay deeqihiisa iyo go’aannadiisa garsoor. Al-Hurr ibn Qays ayaa Cumar xusuusiyey Qur’aan 7:199, markaas ayuu Cumar cadhadiisa xakameeyey.
Dadka Qur’aanka akhriya oo aqoon u leh.
Hoggaamiyaha mu’miniinta; magac sharafeed loo adeegsado khaliifka.
Ha u oggolaan dhaqan qallafsan ama aan laga fiirsan inuu ku kaxeeyo.
Culimadu waxay arrintan ka soo qaataan in madaxdu talo ka raadsadaan dadka aqoonta leh, da’ kasta oo ay yihiin, iyo in Qur’aanku hago ficilladooda. Werintu waxay ku ammaanaysaa Cumar inuu cadhadiisa xakameeyey markii aayad la xusuusiyey. Waxa kale oo ay muujinaysaa in degganaansho iyo cafis ay ku habboonaan karaan marka lala kulmo dhaqan aan laga fiirsan, iyadoo aan taasi ka dhignayn in la iska indho tiro dulmiga ama isla xisaabtanka.
- Marka dhaliil ku cadhaysiiso, marka hore yara hakad oo jawaabtaada ku salee tilmaanta Qur’aanka ee ku habboon.
- Talooyinka dadka aqoonta leh si dhab ah u qaado, iyadoon loo eegayn da’dooda ama mansabkooda bulsheed.
- Erayada aan laga fiirsan ugu jawaab is-xakamayn, adigoo haddana ku dadaalaya isla xisaabtan habboon iyo caddaalad.
Werintan saxiixa ahi waxay ku jirtaa isla kitaabka ku saabsan ku-dhegganaanta Qur’aanka iyo Sunnada, waxayna si habboon u dhammaystiraysaa doorka Cumar.
Sahih al-Bukhari · #7288 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa xuduudaha su’aalaha iyo codsiyada; taasina waxay la jaanqaadaysaa dulqaadka iyo is-xakamaynta ka muuqda qisadan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.