Sahih al-Bukhari, xadiiska 7304
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idi
- 1Adamwuxuu u sheegay al‑Bukhariآدَمُ
- 2Ibn Abu Dhi'bابْنُ أَبِي ذِئْبٍ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيُّ
- 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ جَاءَ عُوَيْمِرٌ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ فَقَالَ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَيَقْتُلُهُ، أَتَقْتُلُونَهُ بِهِ سَلْ لِي يَا عَاصِمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَكَرِهَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَ، فَرَجَعَ عَاصِمٌ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَرِهَ الْمَسَائِلَ فَقَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لآتِيَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَ وَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى الْقُرْآنَ خَلْفَ عَاصِمٍ فَقَالَ لَهُ " قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ فِيكُمْ قُرْآنًا ". فَدَعَا بِهِمَا فَتَقَدَّمَا فَتَلاَعَنَا، ثُمَّ قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنْ أَمْسَكْتُهَا. فَفَارَقَهَا وَلَمْ يَأْمُرْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِفِرَاقِهَا، فَجَرَتِ السُّنَّةُ فِي الْمُتَلاَعِنَيْنِ. وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " انْظُرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَحْمَرَ قَصِيرًا مِثْلَ وَحَرَةٍ فَلاَ أُرَاهُ إِلاَّ قَدْ كَذَبَ، وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَسْحَمَ أَعْيَنَ ذَا أَلْيَتَيْنِ فَلاَ أَحْسِبُ إِلاَّ قَدْ صَدَقَ عَلَيْهَا ". فَجَاءَتْ بِهِ عَلَى الأَمْرِ الْمَكْرُوهِ.
Waxaa nooga warramay Aadam, waxaa nooga warramay Ibnu Abii Dhi'b, waxaa nooga warramay Az-Zuhri, oo ka weriyey Sahl bin Sacd As-Saa'idi, wuxuu yiri: Cuweymir baa u yimid Caasim bin Cadi wuxuuna ku yiri, 'Maxaad u aragtaa nin helay nin kale oo la jooga xaaskiisa dabadeedna dilay, ma dili lahaydeen isagana (Qisaas ahaan)? Caasimow, ii weydii Rasuulka Allah ﷺ arrintan.' Wuu weydiiyey, laakiin Nabigu ﷺ wuu neceb yahay su'aalaha noocaas ah wuuna dhaleeceeyey. Caasim wuu soo laabtay wuxuuna u sheegay Cuweymir in Nabigu ﷺ neceb yahay su'aalahaas. Cuweymir wuxuu yiri, 'Wallahi, waan tegayaa xagga Nabiga ﷺ.' Wuu yimid iyadoo Allah Ta'aala uu horay u soo dejiyey Qur'aanka kadib markii Caasim ka tegay. Markaasuu Nabigu ﷺ ku yiri, 'Allah wuxuu idinka soo dejiyey Qur'aan.' Wuu u yeeray labadoodii wayna yimaadeen, waxayna sameeyeen Li'aan (isku nacalad). Kadib Cuweymir wuxuu yiri, 'Been baan ka sheegay iyada, Rasuulka Allow ﷺ, haddaan sii haysto.' Markaasuu furay iyadoo aan Nabigu ﷺ amrin inuu furo, taasina waxay noqotay Sunnad ku saabsan kuwa isku Li'aana. Nabigu ﷺ wuxuu yiri, 'Eega iyada; hadday dhasho ilmo cas oo gaaban oo u eg Waxara (xayawaan yar oo cas), uma maleynayo inuu been sheegay mooyee. Laakiin hadday dhasho ilmo madow, indho waaweyn leh, barida weyn leh, uma maleynayo inuu run ka sheegay iyada mooyee.' Wayna dhashay ilmihii lagu yaqiinsaday eedeynta.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Liʿān waa habraac waxyigu dejiyey oo lagu wajaho eedayn culus oo dhex marta lammaanaha is qaba.
Cuwaymir wuxuu Caasim ibn Cadi weydiiyey waxa la samaynayo haddii nin xaaskiisa ku arko nin kale. Markii Cuwaymir laftiisu u yimid Nebiga ﷺ, aayadihii Qur’aanka ee ku saabsanaa liʿān ayaa la soo dejiyey; dabadeed labada isqaba waxay fuliyeen habraacii loo dejiyey.
Habraac la dejiyey oo labada isqaba dhaar ku kala baryayaan in habaarka Alle ku dhaco kan beenta sheegaya, marka la isku eedeeyo sino.
Aargoosi waafaqsan sharciga Islaamka, kuna xiran xeerar iyo qiimayn garsoore.
Hadalka, ficillada iyo oggolaanshaha laga soo weriyey Nebiga ﷺ.
Culimadii hore waxay qoraalkan ka fahmeen in liʿān yahay habraac sharci oo waxyigu dejiyey, kaas oo loogu talagalay nin xaaskiisa sino ku eedeeya balse aan haysan markhaatiyada caadiga ah ee looga baahan yahay. Waxay adkeeyeen inaan eedeymaha noocaas ah qofku iskii ugu ciqaabi karin cidda la eedeeyey: habraaca waa in lagu maareeyo awood sharci oo u xilsaaran. Afarta madhhab ee Sunnigu waxay ka faalloodaan shuruudaha iyo cawaaqibta sharci ee habraacan; faahfaahinta kala-tagga guurka ee ka dambeeya liʿān way ku kala duwan tahay fasiraadahooda fiqiga. Hadalka Cuwaymir ee ku saabsanaa joojinta guurka wuxuu ahaa go’aankiisa, mana ahayn amar ka yimid Nebiga ﷺ.
- Qofna ha ku eedayn sino hana ka aargoosan adiga oo iskaa u dhaqmaya; arrin culus oo sidan oo kale ah u gudbi hay’adaha awoodda u leh iyo culimada aqoonta leh.
- Marka su’aal sharci oo adag timaaddo, raadi aqoon lagu kalsoon yahay oo raac Qur’aanka iyo Sunnaha, xataa haddii qofkii markii hore su’aasha keenay aanu jawaab helin.
- Dadka arrintani khusayso ula dhaqan taxaddar, hana faafin eedeymo ama faahfaahin gaar ah oo ku saabsan noloshooda gaarka ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.