Sahih al-Bukhari, xadiiska 7369
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الأُوَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُرْوَةُ، وَابْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ قَالَتْ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ يَسْأَلُهُمَا، وَهْوَ يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ، وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَسَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ. فَقَالَ " هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَىْءٍ يَرِيبُكِ ". قَالَتْ مَا رَأَيْتُ أَمْرًا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ. فَقَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِي، وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا ". فَذَكَرَ بَرَاءَةَ عَائِشَةَ. وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ.
Caa’isha (Allaah ha ka raalli noqdee) waxay tiri: Markii dadkii been-abuurka sameeyay ay iyada ku eedeeyeen hadallo been ah, Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu u yeeray Cali bin Abii Daalib iyo Usaama bin Zayd markii Waxyigu daahay. Wuxuu doonayay inuu wax weydiiyo oo kala tashado arrinta furriinka xaaskiisa. Usaama wuxuu bixiyay maragga uu ku ogaa ee ku saabsanaa dembi-la’aanta Caa’isha, laakiin Cali wuxuu yiri:
"Allaah kuguma cidhiidhin, dumarna way badan yihiin iyada mooyaane. Weliba waxaad weydiin kartaa addoonta gabar ah, wayna kuu run sheegi." Markaas Nabigu ﷺ wuxuu weydiiyay Bariira (addoontiisa): "Ma aragtay wax shaki kugu dhalinaya?" Waxay tiri: "Wax aan ka badnayn ma aan arkin inay tahay gabar yar oo hurudda, kadibna ay reerkeedu ka tagaan cajiinka iyadoo aan la ilaalin, markaasna xooluhu yimaadaan oo cunaan." Kadib Nabigu ﷺ wuxuu fuulay minbarka wuxuuna yiri: "Muslimiinow, yaa iga kaafiya nin dhib igu gaarsiiyay xaaskayga? Wallaahi, xaaskayga wax aan wanaag ahayn kuma ogi." Weriyuhu wuxuu intaa ku daray: Kadib Nabigu ﷺ wuxuu xusay dembi-la’aanta Caa’isha.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu la tashaday dadka kale, wuxuuna Caa’isha ka difaacay eedayn been ah.
Tani waxay dhacday intii lagu jiray Dhacdadii Eedaynta Beenta ah, markii Caa’isha si been ah wax loogu eedeeyay, waxyiguna muddo dib u dhacay. Nabigu ﷺ wuxuu la tashaday Usaama ibn Zayd iyo Cali ibn Abii Daalib, wuxuuna Bariira weydiiyay wixii ay aragtay; dabadeedna wuxuu bulshada kula hadlay difaaca xaaskiisa.
Eedayntii beenta ahayd ee Caa’isha, taas oo Qur’aanku beeniyey.
Cajiin ay Caa’isha ka tagtay iyadoo hurudda; xayawaanka gurigu way cuneen.
In dadka kale talo la weydiiyo ka hor inta aan go’aan la gaarin.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in la tashigu habboon yahay marka arrin muhiim ahi aanay caddayn, xataa marka uu qofku hoggaamiye yahay. Qofka talada bixinayaa waa inuu si daacad ah uga hadlaa waxa uu og yahay; Usaama wuxuu adkeeyay sumcadda wanaagsan ee Caa’isha, halka Cali uu ku taliyay in xaqiiqooyinka la baadho iyadoo Bariira wax laga weydiinayo. Nabigu ﷺ wuxuu muujiyay inaan eedaymo la faafin karin daliil la’aan, isla markaana si cad looga jawaabi karo dulmiga dhaawacaya sharafta qofka. Madhhabyadu guud ahaan waxay aqoonsan yihiin mamnuucidda af-lagaaddada iyo waajibka ilaalinta sharafta qofka; hase yeeshee, riwaayaddani keligeed ma bixinayso faahfaahin dhammaystiran oo ku saabsan xeerarka daliillada sharciga ah.
- Marka arrin culus aanay caddayn, talo weydiiso dad lagu kalsoon yahay.
- Ha faafin eedayn ilaa aad si taxaddar leh u baadho xaqiiqooyinka.
- Runta ku difaac sharafta dadka, kuna koobnow waxa aad dhab ahaan og tahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.