Tawxiidka iyo Sifada Gaarka ah ee Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 7432

Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Tawxiidka iyo Sifada Gaarka ah ee Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ ـ أَوْ أَبِي نُعْمٍ شَكَّ قَبِيصَةُ ـ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ بُعِثَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذُهَيْبَةٍ فَقَسَمَهَا بَيْنَ أَرْبَعَةٍ‏.‏ وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ بَعَثَ عَلِيٌّ وَهْوَ بِالْيَمَنِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذُهَيْبَةٍ فِي تُرْبَتِهَا، فَقَسَمَهَا بَيْنَ الأَقْرَعِ بْنِ حَابِسٍ الْحَنْظَلِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي مُجَاشِعٍ، وَبَيْنَ عُيَيْنَةَ بْنِ بَدْرٍ الْفَزَارِيِّ، وَبَيْنَ عَلْقَمَةَ بْنِ عُلاَثَةَ الْعَامِرِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي كِلاَبٍ، وَبَيْنَ زَيْدِ الْخَيْلِ الطَّائِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي نَبْهَانَ، فَتَغَضَّبَتْ قُرَيْشٌ وَالأَنْصَارُ فَقَالُوا يُعْطِيهِ صَنَادِيدَ أَهْلِ نَجْدٍ وَيَدَعُنَا قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا أَتَأَلَّفُهُمْ ‏"‏‏.‏ فَأَقْبَلَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ، نَاتِئُ الْجَبِينِ، كَثُّ اللِّحْيَةِ، مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ، مَحْلُوقُ الرَّأْسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ اتَّقِ اللَّهَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَمَنْ يُطِيعُ اللَّهَ إِذَا عَصَيْتُهُ فَيَأْمَنِّي عَلَى أَهْلِ الأَرْضِ، وَلاَ تَأْمَنُونِي ‏"‏‏.‏ فَسَأَلَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ ـ قَتْلَهُ أُرَاهُ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ ـ فَمَنَعَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يَقْتُلُونَ أَهْلَ الإِسْلاَمِ وَيَدَعُونَ أَهْلَ الأَوْثَانِ، لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ عَادٍ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qabiisah, waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Ibnu Abii Nucm — ama Abuu Nucm, Qabiisah wuu ka shakiyey — oo ka weriyey Abuu Saciid, wuxuu yidhi: Waxaa Nebiga ﷺ loo soo diray dahab, markaasuu u qaybiyey afar qof. Oo waxaa ii warramay Isxaaq bin Nasr, waxaa nooga warramay Cabdir-Razzaaq, waxaa noo sheegay Sufyaan oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Ibnu Abii Nucm, oo ka weriyey Abuu Saciid Al-Khudri, wuxuu yidhi: Cali isagoo Yaman jooga ayuu dahab ciiddiisa leh u soo diray Nebiga ﷺ. Markaasuu Nebigu ﷺ u qaybiyey Al-Aqrac bin Xaabis Al-Xansali oo reer Banii Mujaashic ah, Cuyaynah bin Badr Al-Fazaari, Calqamah bin Culathah Al-Caamiri oo reer Banii Kilaab ah, iyo Zayd Al-Khayl Ad-Dhaa’i oo reer Banii Nabhaan ah. Markaasay Quraysh iyo Ansaartu cadhoodeen oo waxay yidhaahdeen:

"Wuxuu siinayaa madaxda Najd annagana wuu naga tegayaa!" Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: "Waxaan kaliya doonayaa inaan qalbiyadooda soo jiito (si aan Islaamka ugu adkeeyo)." Markaasaa waxaa yimid nin indhaha godan, foodda bannaan, gadhka weyn, dhabannada buuran, madaxana xiiran, wuxuuna yidhi: "Muxammadow, Alle ka cabso!" Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: "Haddii aan caasiyo, yaa Alle adeeci doona? Alle ayaa dadka dhulka jooga igu aaminay, idinkuse ima aaminsanidin." Nin baa dadkii meesha joogay ka mid ah — waxaan u malaynayaa inuu ahaa Khaalid bin Al-Waliid — wuxuu codsaday in la dilo ninkaas, laakiin Nebigu ﷺ wuu ka diiday. Markii uu ninkii dhabarka jeediyey, Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: "Faraca ninkan waxaa ka soo bixi doona qoomi Qur’aanka akhriya laakiin aan dhuuntooda dhaafsiisnayn, Islaamkana uga baxa sida fallaadhu uga baxdo ugaadha la toogtay. Waxay dili doonaan dadka Islaamka ah waxayna dayn doonaan kuwa sanamyada caabuda. Haddii aan gaadho, waxaan u dili doonaa sidii loo laayey qoomigii Caad."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu hantida u qaybiyey si xikmad leh, wuxuuna diiday tuhunka aan caddaynta lahayn.

Asalka iyo sababta

Cali wuxuu Nabiga ﷺ uga soo diray Yaman dahab. Markii dahabkaas loo qaybiyey rag magac leh oo ka tirsanaa Najd, Quraysh iyo Ansaar ayaa muujiyey caro; Nabigu ﷺ wuxuu sheegay inuu doonayay inuu qalbiyadooda Islaamka ku soo jiito.

Erayada adag oo la sharxay
Qalbigooda soo jiidid

In dadka hadiyad lagu kasbado, laguna xoojiyo ku-xirnaantooda Islaamka.

Kama dhaafto dhuuntooda

Waxay Qur’aanka akhriyaan, balse akhriskoodu ma gaadho faham daacad ah iyo adeecid.

Sida fallaadhu uga dhex mudato ugaarta

Waa sawir tilmaamaya ka bixid degdeg ah oo aad u daran oo diinta Islaamka ah.

Waxa culimadu ka fahmeen

Fasiriyeennadii hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sharraxeen in qaybintu ahayd go’aan maamul oo lagu kasbanayey qalbiyada Islaamka; hoggaamiyayaashu waxay hantida u qaybin karaan iyagoo eegaya danta guud. Hadalka Nabiga ﷺ wuxuu xaqiijinayaa kalsoonidiisa gudbinta farriinta Alle, wuxuuna burinayaa eedda aan salka lahayn ee ninkaasi jeediyey. Digniintu waxay ku saabsan tahay Khawaarijta: Qur’aan-akhris muuqda iyo hadal cibaado leh ma dammaanad qaadaan faham sax ah ama ficil caddaalad ah. Sidaas darteed culimadu waxay adkeeyaan in xukunnada diineed ee culus lagu saleeyo cilmi iyo daliil, ee aan lagu salayn muuqaal ama eedayn degdeg ah.

Casharrada maanta
  1. Qaybinta ha ku qiimayn oo keliya cidda wax heshay; sidoo kale is weydii ujeeddada caddaaladda ah ee laga leeyahay.
  2. Eedeymaha si taxaddar leh u hubi, si xushmad lehna u hadal, gaar ahaan marka aanad garanayn niyadda qofka.
  3. Qur’aanka u akhri adigoo u fiirsanaya fahamka iyo ku dhaqanka, kana fogow xukunno adag oo aan cilmi sugan ku dhisnayn.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.