Cilmiga · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 79

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Cilmiga
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Muhammad ibn al‑Alawuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ
  2. 2Hammad ibn Usamaحَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ
  3. 3Burayd ibn Abdullahبُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  4. 4Abu Burdaأَبِي بُرْدَةَ
  5. 5Abu Musaأَبِي مُوسَى
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنَ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أَصَابَ أَرْضًا، فَكَانَ مِنْهَا نَقِيَّةٌ قَبِلَتِ الْمَاءَ، فَأَنْبَتَتِ الْكَلأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ، وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتِ الْمَاءَ، فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ، فَشَرِبُوا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا، وَأَصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى، إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لاَ تُمْسِكُ مَاءً، وَلاَ تُنْبِتُ كَلأً، فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقِهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ، فَعَلِمَ وَعَلَّمَ، وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا، وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ إِسْحَاقُ وَكَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ قَيَّلَتِ الْمَاءَ‏.‏ قَاعٌ يَعْلُوهُ الْمَاءُ، وَالصَّفْصَفُ الْمُسْتَوِي مِنَ الأَرْضِ‏.‏

Tarjumaad

Abuu Muusa wuxuu ka wariyey in Nabigu (ﷺ) yiri:

"Tusaalaha hanuunka iyo cilmiga uu Allah igu soo diray wuxuu la mid yahay roob badan oo ku da'ay dhul. Qayb ka mid ah waxay ahayd carro wanaagsan oo biyaha nuugtay, kadibna dhalisay dhir iyo cows badan. Qayb kalena waxay ahayd carro adag oo biyaha celisay, markaasaa Allah dadka ugu manneystay, way cabbeen, xoolahana way waraabiyeen, beero bayna ku fashaan. Qayb saddexaadna waxay ahayd carrada qallalan ee aan biyaha celin karin, dhirna aan dhalin karin. Kaasi waa tusaalaha qofka fiqiga diinta Allah u yeeshay, kuna anfacsaday wixii Allah igu soo diray, oo bartay waxna baray. Tusaalaha qofka aan taas dan ka gelin, aanna qaadan hanuunka Allah ee laygu soo dirayna waa sida carradaas qallalan."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu aqoonta iyo hanuunka ku barbardhigay roob quudiya qalbiyada barwaaqada leh.

Erayada adag oo la sharxay
Hanuun iyo aqoon

Tilmaamaha Eebbe iyo aqoonta ku saabsan diinta ee uu Nabigu ﷺ soo gaarsiiyey.

Dhul barwaaqo leh

Tusaale u ah qof fahma aqoonta, ku dhaqma, dadka kalena bara.

Dhul adag

Tusaale u ah qof xifdiya oo ilaaliya aqoonta si dadka kale ay uga faa'iidaystaan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada sharraxaadda ee hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay adkeeyaan in dadku si kala duwan uga falceliyaan waxyiga isku midka ah: qaar baa fahma aqoonta oo ku dhaqma, qaar kalena way xafidaan oo gudbiyaan, halka kuwo kalena ay ka jeestaan. Tusaalahani wuxuu ammaanayaa fahamka iyo gudbinta lagu kalsoon yahay labadaba; aqoontu waxay si gaar ah qiimo u yeelataa marka ay dadka anfaco.

Casharrada maanta
  1. Maalin kasta akhri qayb yar oo Qur'aanka ah ama sharraxaad lagu kalsoon yahay, kana qaado hal cashar oo aad ficilkaaga ku dabaqdo.
  2. Aqoonta aad si fiican u hubisay si la fahmi karo u gudbi, adigoon sheegan wax ka badan inta aad ogtahay.
  3. Haddii aadan weli wax fahmin, weydii caalim lagu kalsoon yahay, hana ka xidhmin hanuunka.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.