Salaadda Jimcaha · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 893

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Salaadda Jimcaha
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Bishr ibn Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariبِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ
  2. 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
  3. 3Yunusيُونُسُ
  4. 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  5. 5Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
  7. 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ كُلُّكُمْ رَاعٍ ‏"‏‏.‏ وَزَادَ اللَّيْثُ قَالَ يُونُسُ كَتَبَ رُزَيْقُ بْنُ حُكَيْمٍ إِلَى ابْنِ شِهَابٍ ـ وَأَنَا مَعَهُ يَوْمَئِذٍ بِوَادِي الْقُرَى ـ هَلْ تَرَى أَنْ أُجَمِّعَ‏.‏ وَرُزَيْقٌ عَامِلٌ عَلَى أَرْضٍ يَعْمَلُهَا، وَفِيهَا جَمَاعَةٌ مِنَ السُّودَانِ وَغَيْرِهِمْ، وَرُزَيْقٌ يَوْمَئِذٍ عَلَى أَيْلَةَ، فَكَتَبَ ابْنُ شِهَابٍ ـ وَأَنَا أَسْمَعُ ـ يَأْمُرُهُ أَنْ يُجَمِّعَ، يُخْبِرُهُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ كُلُّكُمْ رَاعٍ، وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، الإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي أَهْلِهِ وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا وَمَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالْخَادِمُ رَاعٍ فِي مَالِ سَيِّدِهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ـ قَالَ وَحَسِبْتُ أَنْ قَدْ قَالَ ـ وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي مَالِ أَبِيهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Bishr bin Muxammad, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Cabdullaahi, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Yuunus, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Saalim bin Cabdullaahi, oo ka weriyey Ibn Cumar — raḍiya Allāhu ʿanhumā — in Rasūlka Alle ﷺ uu yiri:

"Dhammaantiin waa idin ilaaliyayaal." Al-Laythna wuu ku daray, Yuunus wuxuu yiri: Ruzayq bin Xukaym wuxuu u qoray Ibn Shihaab — aniguna maalintaa waan la joogay Waadi Al-Quraa — isagoo leh: "Ma u aragtaa inaan hoggaamiyo Salaadda Jimcaha?" Ruzayq wuxuu ka shaqaynayay dhul uu maamulayay, waxaana joogay koox Suudaaniyiin ah iyo kuwo kale; Ruzayq maalintaa wuxuu ahaa gudoomiyaha Ayla. Markaas Ibn Shihaab wuu u qoray — anigoo maqlaya — isagoo amraya inuu hoggaamiyo Jimcaha, una sheegaya in Saalim uga warramay in Cabdullaahi bin Cumar uu yiri: Waxaan maqlay Rasūlka Alle ﷺ oo leh: "Dhammaantiin waa idin ilaaliyayaal, dhammaantiinna waxaad mas'uul ka tihiin waxa aad ilaalisaan. Imaamku waa ilaaliye, wuxuuna mas'uul ka yahay dadkiisa. Ninku waa ilaaliyaha ehelkiisa, wuxuuna mas'uul ka yahay waxa uu ilaaliyo. Haweeneydu waa ilaaliyaha guriga ninkeeda, wayna mas'uul ka tahay waxa ay ilaaliso. Adeeguhu waa ilaaliyaha hantida sayidkiisa, wuxuuna mas'uul ka yahay waxa uu ilaaliyo." Wuxuu yiri: Waxaan u maleynayaa inuu sidoo kale yiri: "Ninku waa ilaaliyaha hantida aabbihii, wuxuuna mas'uul ka yahay waxa uu ilaaliyo. Dhammaantiin waa idin ilaaliyayaal, dhammaantiinna waxaad mas'uul ka tihiin waxa aad ilaalisaan."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qof kastaa wuxuu mas’uul ka yahay dadka iyo arrimaha lagu aaminay.

Asalka iyo sababta

Ruzayq ibn Hukaym ayaa Ibn Shihaab weydiiyey inuu tujiyo salaadda Jimcaha. Ibn Shihaab wuxuu ugu jawaabay inay waajib ku tahay inuu tukiyo, wuxuuna jawaabtiisa ku xoojiyey xadiiska Ibn Cumar.

Erayada adag oo la sharxay
adhijir

Qof daryeela dad ama arrimo lagu aaminay.

xoolo la raaciyo

Dadka ama hantida uu qofku mas’uul ka yahay.

imaam

Halkan: maamule ama hoggaamiye mas’uul ka ah dadka uu xukumo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in mas’uuliyaddu aanay ku koobnayn madaxda: qof kasta waxaa lagula xisaabtamayaa daryeelka iyo waajibaadka la xiriira booskiisa. Qoraalku wuxuu xusayaa hoggaamiyaha, xubnaha qoyska iyo qofka maamula hantida qof kale. Culimadu waxay adkeeyaan in tani tahay amar ku saabsan ku dhaqanka taxaddar iyo caddaalad, ee aanay ahayn awood aan xad lahayn oo dadka kale lagu yeesho. Xuska Ruzayq wuxuu muujinayaa in hoggaamiye ka tirsan bulshadiisu uu tukan karo salaadda Jimcaha.

Casharrada maanta
  1. Caddee waxa aad mas’uul ka tahay, kana soo bax ballamaha la xiriira daryeelka iyo maamulka.
  2. Guriga ama goobta shaqada ku hoggaami caddaalad, xilkasnimo iyo tusaale wanaagsan.
  3. Qofkii maamula waqtiga, lacagta ama hantida dadka kale waa lala xisaabtami doonaa, waana inuu si taxaddar leh u maamulaa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.