Sahih al-Bukhari, xadiiska 958
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ، فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ. قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي أَوَّلِ مَا بُويِعَ لَهُ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ بِالصَّلاَةِ يَوْمَ الْفِطْرِ، إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلاَةِ. وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلاَ يَوْمَ الأَضْحَى. وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ بَعْدُ، فَلَّمَا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ، وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ صَدَقَةً. قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَتَرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ الآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ فَيُذَكِّرَهُنَّ حِينَ يَفْرُغُ قَالَ إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ أَنْ لاَ يَفْعَلُوا
Waxaa nooga warramay Ibraahiim bin Muusa, wuxuu yiri waxaa noo sheegay Hishaam, in Ibnu Jurayj uu u sheegay, wuxuuna yiri waxaa ii sheegay Cataa’, oo ka weriyey Jaabir bin Cabdillaah, wuxuuna yiri waan maqlay isagoo leh:
“Nabigu ﷺ wuxuu u baxay maalinta Ciidul-Fitriga, wuxuuna ku billaabay salaadda kahor khudbada.” Wuxuu yiri: “Cataa’ wuxuu ii sheegay in Ibnu Cabbaas uu fariin u diray Ibnu Subayr bilowgii xilligiisii hoggaanka, isagoo u sheegaya in aan la adimi jirin salaadda maalinta Ciidul-Fitriga, khudbaduna ay ahayd salaadda kadib.” Cataa’ wuxuu ii sheegay in Ibnu Cabbaas iyo Jaabir bin Cabdillaah ay yiraahdeen: “Lama adimi jirin maalinta Ciidul-Fitriga iyo maalinta Ciidul-Adxaba.” Jaabir bin Cabdillaah wuxuu yiri waan maqlay isagoo leh: “Nabigu ﷺ wuu istaagay wuxuuna ku billaabay salaadda, kadibna dadkuu khudbeeyey. Markii uu dhammeeyey Nabiga Alle ﷺ, wuu soo degay wuxuuna u tagay dumarka, wuuna waaniyey isagoo ku tiirsan gacanta Bilaal, Bilaalna wuxuu fidinayey maradiisa, dumarkuna waxay ku tuurayeen sadaqadooda.” Waxaan weydiiyey Cataa’: “Ma u aragtaa inay xaq ku tahay Imaamka hadda inuu u tago dumarka oo uu waaniyo markuu dhammeeyo?” Wuxuu yiri: “Xaq bay ku tahay, maxayse u samayn waayeen?”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Salaadda Ciidda ayaa la tukadaa ka hor khudbadda, dabadeedna haweenka ayaa iyagana wax la baraa.
Ibnu Cabbaas ayaa farriin u diray Ibnu az-Zubayr intii uu ku jiray bilowgii xukunkiisa, isagoo uga warramay dhaqanka Ciidda: adhaan lama yeerin, khudbadduna salaadda ayay ka dambaysay.
Ciidda lagu ciido dhammaadka bisha Ramadaan, oo sidoo kale loo yaqaan Ciidul-Fidriga.
Baaq lagu ogeysiinayo Muslimiinta in salaad waajib ahi bilaabanayso.
Deeq ikhtiyaari ah oo la siiyo dadka u baahan gargaarka.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in salaadda Ciidda la tukado ka hor khudbadda, isla markaana aan la soo werin adhaan loo yeero salaadda Ciidda. Dardaaranka gaarka ah ee haweenka loo jeediyay wuxuu muujinayaa muhiimadda ay leedahay in waxbarashada diintu ay iyaguna heli karaan. Madh-habyadu way ka doodayaan xaaladda sharci ee khudbadda iyo joogitaanka haweenka; xadiiskan keligiisna kama dhigayo in imaam kasta ay waajib aan la isku khilaafsanayn ku tahay inuu haweenka si gooni ah u booqdo.
- Ciidda u ilaali kala horreyntii uu Nabigu ﷺ ina baray: marka hore salaadda, dabadeed khudbadda.
- Hubi in haweenku si buuxda u heli karaan waxbarashada diinta, xitaa haddii aanay joogin hadalka guud ee ugu weyn.
- Ciidda uga faa’iidayso inaad deeqsinimo muujiso oo aad taageerto dadka baahan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.