Sahih al-Bukhari, xadiiska 959
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ، فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ. قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي أَوَّلِ مَا بُويِعَ لَهُ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ بِالصَّلاَةِ يَوْمَ الْفِطْرِ، إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلاَةِ. وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلاَ يَوْمَ الأَضْحَى. وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ بَعْدُ، فَلَّمَا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ، وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ صَدَقَةً. قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَتَرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ الآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ فَيُذَكِّرَهُنَّ حِينَ يَفْرُغُ قَالَ إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ أَنْ لاَ يَفْعَلُوا
Waxaa nooga warramay Ibraahiim bin Muusa, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Hishaam in Ibnu Jurayj uu u sheegay, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Cataa’, oo ka weriyey Jaabir bin Cabdillaah, wuxuu yiri: Waan maqlay isagoo leh: Nebigu ﷺ wuxuu baxay maalinta Ciidul-Fitriga, wuxuuna ku billaabay salaadda kahor khudbada. Wuxuu yiri: Sidoo kale Cataa’ wuxuu ii sheegay in Ibnu Cabbaas uu fariin u diray Ibnu Subayr bilowgii xukunkiisa, isagoo u sheegaya in aan la aadin jirin salaadda maalinta Ciidul-Fitriga, khudbadana ay ahayd salaadda kadib. Cataa’ wuxuu ii sheegay in Ibnu Cabbaas iyo Jaabir bin Cabdillaah ay yiraahdeen: Ma jirin aadin maalinta Ciidul-Fitriga iyo maalinta Ciidul-Adxaba toona. Oo laga soo weriyey Jaabir bin Cabdillaah, wuxuu yiri: Waan maqlay isagoo leh: Nebigu ﷺ wuu istaagay wuxuuna ku billaabay salaadda, kadibna dadkuu khudbeeyey. Markii uu dhammeeyey Nebiga Alle ﷺ, wuu soo degay wuxuuna u tagay dumarka, wuuna waaniyey isagoo ku tiirsan gacanta Bilaal, Bilaalna wuxuu fidinayey dharkiisa, dumarkuna waxay ku ridayeen sadaqo. Waxaan ku iri Cataa’: Ma u aragtaa inay xaq ku tahay Imaamka hadda inuu u tago dumarka oo uu waaniyo markuu dhammeeyo? Wuxuu yiri: Runtii taasi waa xaq ku ah iyaga, maxayse u samayn waayeen?
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Salaadda Ciiddu waxay ka horraysaa khudbadda, iyadoo fiiro gaar ah la siinayo waxbaridda haweenka.
‘Atâ’ wuxuu sheegay in Ibnu ‘Abbâs uu farriin uga soo diray bilowgii xilligii Ibnu az-Zubayr, taas oo ku saabsanayd habka loo tukado salaadda Ciidda iyo sida khudbadda loo jeediyo.
Ciidda lagu xuso dhammaadka bisha Ramadaan.
Baaq lagu ogeysiinayo in la gaaray waqtiga salaad waajib ah.
Hadiyad mutadawacnimo ah oo la siiyo dadka u baahan gargaarka.
Culimadu waxay ka fahmeen in salaadda Ciidda la tukado ka hor khudbadda, isla markaana aan la soo werin aadaan loo yeero salaadda Ciidda. Werintani waxay sidoo kale adkaynaysaa in imaamku haweenka si toos ah wax u baro marka aanay khudbadda si fiican u maqli karin. Faqiihyadu waxay ka doodeen waajibnimada saxda ah iyo qaabka arrintan loo fulinayo; hadalka ‘Atâ’ wuxuu muujinayaa muhiimaddeeda. Ururinta deequhu waxay muujinaysaa in sadaqada lagu dhiirrigeliyo Ciidda.
- U habeeya munaasabadda Ciidda si salaaddu uga horrayso khudbadda, aadaanna aan loogu yeerin salaadda Ciidda.
- Hubiya in haweenku helaan waxbarasho diini ah oo cad, tusaale ahaan kulan waxbarasho oo gaar ah.
- U banneeya sadaqada mutadawacnimada ah Ciidda, dadkana tus siyaabo cad oo ay wax ugu deeqi karaan.
Werintani waxay wadaagtaa silsiladda werinta, waxayna ka hadlaysaa kala horraynta salaadda iyo khudbadda.
Sahih al-Bukhari · #960 (Sahih)Waxay la jaanqaadaysaa tilmaanta ku saabsan Nebiga ﷺ oo dadka la hadlay salaadda ka dib.
Sahih al-Bukhari · #961 (Sahih)Waxay sii faahfaahinaysaa ka-qaybgalka haweenka iyo dhiirrigelinta sadaqada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.