Sahih Muslim, xadiiska 1004
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كُلُّهُمْ عَنْ جَرِيرٍ، - قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، - عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ} قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ جِبْرِيلُ بِالْوَحْىِ كَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ فَكَانَ ذَلِكَ يُعْرَفُ مِنْهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} أَخْذَهُ { إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ نَجْمَعَهُ فِي صَدْرِكَ . وَقُرْآنَهُ فَتَقْرَأُهُ { فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} قَالَ أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ لَهُ { إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ فَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, Abu Bakar bin Abii Shaybah iyo Isxaaq bin Ibraahiim, dhammaantood waxay ka weriyeen Jariir — Abu Bakar wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Jariir bin Cabdul-Xamiid — wuxuu ka weriyey Muusaa bin Abii Caa’ishah, isna wuxuu ka weriyey Saciid bin Jubayr, isna wuxuu ka weriyey Ibnu Cabbaas, markii laga hadlayey erayga Alle ee ahaa: {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga dartiis}. Wuxuu yiri: Markii Jibriil uu Nebiga ﷺ u keeni jiray waxyiga, wuxuu dhaqdhaqaajin jiray carrabkiisa iyo bushimihiisa si uu u xifdiyo, taas oo ku adkaan jirtay, wejigiisana way ka muuqan jirtay. Sidaas darteed, Alle Kor ahaaye wuxuu soo dejiyey: {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga dartiis si aad ugu degdegto} qaadashadiisa; {Annagaa isku uruurintiisa iyo akhriskiisa leh}, macnuhu waa annagaa kugu uruurinayna laabtaada oo kugu akhrinayna; {Markaan akhrino, raac akhriskiisa}, wuxuu yiri: Waannu soo dejinnay ee dhegayso; {Annagaa caddayntiisa leh}, macnuhu waa carrabkaagaan ku caddaynaynaa. Markaas, markii Jibriil u yimaado, wuu aamusi jiray oo hoos u eegi jiray, markuu tagana wuu akhrin jiray sidii Alle u ballanqaaday.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu dhegaystay Jibriil, wuxuuna Alle talo saartay si loo ilaaliyo waxyiga.
Ibn Cabbaas wuxuu aayadaha ‘Carrabkaaga ha ku dhaqaajin’ (Qur’aanka 75:16–19) ku xidhayaa caadadii Nabiga ﷺ ee ahayd inuu erayada la dhaqaajiyo xilliga waxyigu soo degayo, isagoo ka walwalsanaa inuu xafido.
Farriinta uu Alle u muujiyey nebigiisa.
Erayada Qur’aanka oo qalbiga lagu xafido.
Macnaha oo la caddeeyo, akhriska saxda ahna la baro.
Fasiriyeennadii hore, oo uu ka mid yahay an-Nawawi, waxay tilmaameen in aayaduhu Nabiga ﷺ barayaan inuu si feejigan u dhegaysto marka Jibriil akhrinayo oo aanu degdegin. Alle wuxuu dammaanad qaaday in waxyigu laabtiisa ku xafidmi doono, isla markaana uu si sax ah u akhrin doono oo loo caddayn doono. Sidaas darteed, werintani waxay adkaynaysaa in ilaalinta Qur’aanka uu ugu dambayn Alle dammaanad qaaday.
- Si feejigan u dhegayso ka hor intaadan jawaabin ama isku dayin inaad wax xafiddo.
- Markaad Qur’aanka baranayso, waqti sii dhegaysi sax ah iyo ku celcelin taxaddar leh.
- Alle talo saaro, kalsoonidaasna ku lammaani dadaal feejigan.
Werintan Caa’isha laga soo weriyey iyaduna waxay ka hadlaysaa inaan waxyiga si degdeg ah loogu celcelin, waxayna dhammaystiraysaa fasiraadda Ibn Cabbaas.
Sahih Muslim · #1005 (Sahih)Jidkan werineedna wuxuu ka hadlayaa aayadaha ku saabsan dhegaysiga akhriska iyo ilaalinta waxyiga.
Sahih Muslim · #1006 (Sahih)Ibn Cabbaas wuxuu ku sheegay in Nabigu ﷺ aanu Qur’aanka akhrin jirin ka hor inta aanu waxyigu dhammaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.