Sahih Muslim, xadiiska 1005
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ { لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعَالِجُ مِنَ التَّنْزِيلِ شِدَّةً كَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ - فَقَالَ لِيَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحَرِّكُهُمَا . فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا . فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ - فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} قَالَ جَمْعَهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَأُهُ { فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} قَالَ فَاسْتَمِعْ وَأَنْصِتْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كَمَا أَقْرَأَهُ .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Abuu Cawaanah, kaas oo ka weriyey Muusaa bin Abii Ca’ishah, kaas oo ka weriyey Saciid bin Jubayr, kaas oo ka weriyey Ibn Cabbaas, isagoo ka hadlaya qawlka Alle: {Ha u dhaqaajin carrabkaaga si aad ugu degdegto.} Wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu dareemi jiray dhib badan xilliga soo dejinta Waxyiga, wuuna dhaqaajin jiray bushimihiisa. Markaasaa Ibn Cabbaas wuxuu igu yiri: 'Anigu waan dhaqaajiyaa sidii uu Rasuulullah ﷺ u dhaqaajin jiray.' Saciidna wuxuu yiri: 'Anigu waan dhaqaajiyaa sidii uu Ibn Cabbaas u dhaqaajin jiray,' markaasuu bushimihiisii dhaqaajiyey. Kadibna Allah Sareeye wuxuu soo dejiyey: {Ha u dhaqaajin carrabkaaga si aad ugu degdegto. * Annagaa isku ururintiisa iyo akhriskiisa leh.} Wuxuu yiri: Macnuhu waa in la isugu keeno laabtaada kadibna aad akhrido. {Markaan akhrino, raac akhriskiisa.} Wuxuu yiri: Dhageyso oo aamus, kadibna annagaa mas'uul ka ah inaad akhrido. Sidaas darteed, markuu Jibriil u imaan jiray Rasuulullah ﷺ, wuu dhageysan jiray, markuu Jibriil tagana, Nabigu ﷺ wuxuu u akhrin jiray sidii loogu akhriyey.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu baray in Qur’aanka si taxaddar leh loo qaato loona akhriyo.
Aayadaha Qur’aanka ee werintani khusayso waxay soo dageen markii Nabigu ﷺ carrabkiisa dhaqaajinayay si uu erayada dhaqso ugu xafido, halka Jibriil u akhrinayay waxyiga.
Waxyiga ku sugi qalbiga Nabiga ﷺ.
Dhegayso akhrinta Jibriil, dabadeedna u akhri sidii loo soo tebiyey.
Fasireyaashii hore, oo uu ka mid yahay al-Nawawi, waxay arrintan ka fahmeen in Nabigu ﷺ Qur’aanka si sax ah u qaadan jiray, Alle-na ka caawiyey inuu aayadaha qalbigiisa ku xafido oo si sax ah u akhriyo. Aayaduhu waxay barayaan in marka Jibriil wax akhrinayo uu marka hore si feejigan u dhegaysto oo aanu ku degdegin ku celcelinta. Sidaas ayay werintani u adkaynaysaa ilaalinta iyo gudbinta Qur’aanka si taxaddar leh.
- Markaad Qur’aanka baranayso, marka hore si feejigan u dhegayso ka hor intaadan erayada ku celin.
- Waqti sii xifdinta aayadaha si sax ah, ugana taxaddar ilaalinta ku dhawaaqistooda.
- Alle talo saaro, taladaasna ku dar ku celcelin iyo tababar feejigan.
Werintan saxiixa ah ee laga soo weriyey Ibn Cabbaas waxay sidoo kale sheegaysaa in Nabigu ﷺ aanu Qur’aanka ku degdegi jirin marka Jibriil u akhrinayo.
Sahih al-Bukhari · #5 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay leedahay silsilad la mid ah, waxayna xaqiijinaysaa dhaqaajinta dibnaha markii waxyigu soo degayay iyo ballanqaadka Alle ee ilaalinta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.