Sahih Muslim, xadiiska 115
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَىَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلاَ نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلاَّ فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا . قَالَ " آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الإِيمَانِ بِاللَّهِ - ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ - شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلاَةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ " . زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ " شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ " . وَعَقَدَ وَاحِدَةً .
Waxaa nooga warramay Khalaf bin Hishaam, waxaa nooga warramay Xammaad bin Sayd, oo ka weriyey Abuu Jamrah, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Ibnu Cabbaas. Oo waxaa kaloo nooga warramay Yaxye bin Yaxye — erayguna isaga leh — waxaa noo sheegay Cabaad bin Cabaad, oo ka weriyey Abuu Jamrah, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, wuxuu yiri: Wafdiga Cabdul-Qays ayaa u yimid Rasuulka Allah ﷺ waxayna dhaheen:
"Rasuulka Allow, annagu waa qabiilkan reer Rabiicah, waxaana annaga iyo adiga noo dhexeeya gaalada Mudar, marka kuma soo gaari karno bisha Xurunta ah mooyee. Sidaas darteed amar nagu sii aan ku camal-falno oo aan ugu yeerno dadka naga dambeeya." Wuxuu yiri: "Waxaan idinku amrayaa afar waxyaalood, waxaanan idinka reebayaa afar waxyaalood: Iimaanka Allah" — kadibna wuu u fasiray oo wuxuu yiri — "Qiraashadda ah inuusan jirin ilaah aan Allah ahayn iyo in Muxammad yahay Rasuulka Allah, oogidda salaadda, bixinta sakada, iyo inaad bixisaan khumuskii (rubucii) waxaad ganiimateen. Waxaanan idinka reebayaa dubbaa’, xantama, naqiira, iyo muqayyarka." Khalaf wuxuu riwaayadiisa ku daray: "Qiraashadda ah inuusan jirin ilaah aan Allah ahayn," wuxuuna taagay hal far.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu caddaynayaa dhaqamada iimaanka, wuxuuna mamnuucayaa weelal gaar ah oo cabitaan lagu kaydiyo.
Wafdiga ‘Abd al-Qays waxay sheegeen in qabiilkooda ay qabiillo cadow ahi ka soocayeen Nabiga ﷺ, ayna gaari kareen oo keliya xilliyada bilaha xurmada leh. Sidaas darteed, waxay weydiisteen tilmaamo ay iyagu raaci karaan, dabadeedna dadkooda u gudbin karaan.
Shan meelood meel oo ka mid ah hantida dagaalka laga helo, taas oo loo bixiyo sida waafaqsan xeerarka Islaamka.
Magacyada noocyo weelal ah oo waagii hore cabitaanku ku kharmi kari jiray oo sakhraan keeni kari jiray.
Waajibka sadaqada ah ee la siiyo dadka xaqa u leh inay helaan.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in iimaanku ka muuqdo qirashada iimaanka iyo waajibaadka la taaban karo, oo ay ku jiraan salaadda iyo zakada. Xuska khumsigu wuxuu khuseeyaa hantida dagaalka laga helo, mana aha canshuur guud oo lagu qaado dhammaan dakhliga. Afarta weel ee la magacaabay waxaa loo mamnuucay khatarta ah in cabitaanku ku kharmo oo sakhraan keeno; werinno kale ayaa caddaynaya in mamnuuciddu la xiriirtay kharmidda iyo cabitaanka sakhraamiya, ee aanay ku salaysnayn walxaha weelka laga sameeyay laftooda. Sidoo kale, sharraxaadda Nabiga ﷺ waxay muujinaysaa in su’aalaha diinta si cad oo xaaladda ku habboon looga jawaabo.
- Baro waajibaadka aasaasiga ah ee Islaamka, kuna sharax erayo la fahmi karo qoyskaaga ama bulshadaada.
- Marka arrin diineed aan kuu caddayn, weydiiso tilmaamo la taaban karo oo aad adigu ku dhaqmi karto, si masuuliyad lehna u gudbin karto.
- Ka fogow waxyaabaha iyo xaaladaha sakhraanka keena, doorona beddello ammaan ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.