Kitaabka Masaajidda iyo Goobaha Salaadda · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 1199

Waxaa weriyey Mu'awiya ibn al-Hakam al-Sulami. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Masaajidda iyo Goobaha Salaadda
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Mu'awiya ibn al-Hakam al-Sulami

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ - وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ - قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ، قَالَ بَيْنَا أَنَا أُصَلِّي، مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ ‏.‏ فَرَمَانِي الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقُلْتُ وَاثُكْلَ أُمِّيَاهْ مَا شَأْنُكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَىَّ ‏.‏ فَجَعَلُوا يَضْرِبُونَ بِأَيْدِيهِمْ عَلَى أَفْخَاذِهِمْ فَلَمَّا رَأَيْتُهُمْ يُصَمِّتُونَنِي لَكِنِّي سَكَتُّ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبِأَبِي هُوَ وَأُمِّي مَا رَأَيْتُ مُعَلِّمًا قَبْلَهُ وَلاَ بَعْدَهُ أَحْسَنَ تَعْلِيمًا مِنْهُ فَوَاللَّهِ مَا كَهَرَنِي وَلاَ ضَرَبَنِي وَلاَ شَتَمَنِي قَالَ ‏"‏ إِنَّ هَذِهِ الصَّلاَةَ لاَ يَصْلُحُ فِيهَا شَىْءٌ مِنْ كَلاَمِ النَّاسِ إِنَّمَا هُوَ التَّسْبِيحُ وَالتَّكْبِيرُ وَقِرَاءَةُ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ وَقَدْ جَاءَ اللَّهُ بِالإِسْلاَمِ وَإِنَّ مِنَّا رِجَالاً يَأْتُونَ الْكُهَّانَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلاَ تَأْتِهِمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَمِنَّا رِجَالٌ يَتَطَيَّرُونَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ذَاكَ شَىْءٌ يَجِدُونَهُ فِي صُدُورِهِمْ فَلاَ يَصُدَّنَّهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ ‏"‏ فَلاَ يَصُدَّنَّكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ وَمِنَّا رِجَالٌ يَخُطُّونَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَانَ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ يَخُطُّ فَمَنْ وَافَقَ خَطَّهُ فَذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَتْ لِي جَارِيَةٌ تَرْعَى غَنَمًا لِي قِبَلَ أُحُدٍ وَالْجَوَّانِيَّةِ فَاطَّلَعْتُ ذَاتَ يَوْمٍ فَإِذَا الذِّيبُ قَدْ ذَهَبَ بِشَاةٍ مِنْ غَنَمِهَا وَأَنَا رَجُلٌ مِنْ بَنِي آدَمَ آسَفُ كَمَا يَأْسَفُونَ لَكِنِّي صَكَكْتُهَا صَكَّةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَظَّمَ ذَلِكَ عَلَىَّ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ أُعْتِقُهَا قَالَ ‏"‏ ائْتِنِي بِهَا ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ لَهَا ‏"‏ أَيْنَ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فِي السَّمَاءِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَنْ أَنَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَعْتِقْهَا فَإِنَّهَا مُؤْمِنَةٌ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abu Jacfar, Muxammad ibn as-Sabbaax iyo Abu Bakar ibn Abii Shaybah - iyagoo isku dhow xagga lafafka xadiiska - waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Ismaaciil ibn Ibraahiim, oo ka weriyey Xajaaj as-Sawwaaf, oo ka weriyey Yaxye ibn Abii Katiir, oo ka weriyey Hilaal ibn Abii Maymuunah, oo ka weriyey Cataa’ ibn Yasaar, oo ka weriyey Mucawiyah ibn al-Xakam as-Sulami, wuxuu yiri: Anigoo la tukanaya Rasuulka Allah ﷺ ayaa nin dadkii ka mid ahi hindhisooday, markaasaan iri:

"Yarxamuka Allah!" Dadkiina indhahay igu soo jeediyeen si canaan ah. Markaasaan iri: "Hooyaday ha waydo! Maxaad ii eegaysaan?" Markaasay bilaabeen inay gacmahooda ku dhuftaan bowdooda si ay ii aamusiyaan, markaan arkay inay i aamusinayaan waan aamusay. Markii uu Rasuulka Allah ﷺ salaadda dhammeeyey - aabbahay iyo hooyaday baan u furan lahaaye - weligay ma arkin macallin ka horreeyey ama ka dambeeyey oo ka fiican xagga waxbaridda. Wallaahi ima canaanan, ima uusan dilin, imana uusan caayin. Wuxuu yiri: "Salaaddan kuma habboona wax hadalka dadka ah, ee waa tasbiix, takbiir iyo akhriska Qur’aanka." Ama siduu Rasuulka Allah ﷺ yiri. Waxaan iri: "Rasuulkii Allow, dhawaan baan ka imid jaahiliyadda, Allahna Islaam buu noo keenay, laakiin waxaa naga mid ah rag u taga faaliyeyaasha." Wuxuu yiri: "Ha u tagin." Waxaan iri: "Waxaa naga mid ah rag wax iska tiirsada (shuubiso)." Wuxuu yiri: "Taasi waa wax ay naftooda ka helayaan, yaanay ka hor istaagin." Ibnu as-Sabbaax wuxuu yiri: "Idinka yaanay idin hor istaagin." Waxaan iri: "Waxaa naga mid ah rag xariiqda (sida sixirka)." Wuxuu yiri: "Nabi baa jiray oo xariiqi jiray, ciddii ku beeganta xariiqdiisu waa sax." Wuxuu yiri: "Waxaan lahaa gabar addoon ah oo ido ii raaci jirtay agagaarka Uxud iyo Jawaaniyah. Maalin maalmaha ka mid ah baan soo maray, aragtayna yeey baa neef ka qaadatay. Anigu bani’aadam baan ahay oo waan calaacalay sida dadku u calaacalaan, markaasaan dharbaaxay. Waxaan u imid Rasuulka Allah ﷺ anigoo arrintaas weyn u arkaya. Waxaan iri: 'Rasuulkii Allow, miyaanan xorayn?' Wuxuu yiri: 'Ii keen.' Waan u keenay. Wuxuu ku yiri: 'Allah xaggee buu jiraa?' Waxay tiri: 'Samada.' Wuxuu yiri: 'Anigu maxaan ahay?' Waxay tiri: 'Adigu waxaad tahay Rasuulka Allah.' Wuxuu yiri: 'Xoree, sababtoo ah waa mu’minad.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu si dulqaad leh uga hadlay salaadda, khuraafaadka iyo xoraynta addoonad.

Erayada adag oo la sharxay
Kahinno

Faaliyayaal sheegta inay leeyihiin aqoon qarsoon.

Faallooyin la raaco

In dhacdooyin ama calaamado loo qaato saadaal nasiib wanaagsan ama xun.

Tasbiix iyo takbiir

In Allah lagu weyneeyo erayo ay ka mid yihiin Subxaanallaah, laguna qiro weynidiisa Allahu akbar.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in hadalka caadiga ah ee dadka aanu ku habboonayn salaadda; salaadda waxaa ka mid ah xuska Allah iyo akhrinta Qur'aanka. Nabigu ﷺ si naxariis iyo caddayn leh ayuu Mu'aawiya u saxay, taas oo macallimiinta ku dhiirrigelinaysa inay aqoonta ku gudbiyaan dulqaad. Hadallada ku saabsan faallooyinka waxay ina barayaan in dareen si kedis ah u soo baxa aanu qofka ka joojin ficilka, halka booqashada faaliyayaasha la diiday. Xadiisku sidoo kale wuxuu muujinayaa in xoraynta addoonadda lagu dhiirrigeliyey inay tahay doorasho wanaagsan oo cibaado ah. Su'aasha ku saabsan Allah iyo jawaabta haweeneyda culimadu waxay kaga hadleen dhinaca iimaanka iyo sarraynta Allah; qoraalladan waxay ula dhaqmaan si xushmad leh, iyaga oo aan Allah la mid dhigin makhluuqa.

Casharrada maanta
  1. Salaadda dhexdeeda qalbigaaga ku jeedi Allah kana fogow sheekaysiga caadiga ah.
  2. Qofka aan wax garanayn si deggan u sax oo u sharax waxa uu mustaqbalka samayn karo.
  3. Ha u oggolaan khuraafaadku inay go'aamiyaan doorashooyinkaaga, si naxariis lehna ula dhaqan dadka masuuliyaddaadu saaran tahay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.