Sahih Muslim, xadiiska 124
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ " . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ . فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Layth bin Sacad, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah bin Mascuud, oo ka weriyey Abuu Hurayrah, wuxuu yiri: Markii uu geeriyooday Rasuulka Allah ﷺ oo Abuu Bakar loo doortay khaliifkiisii kadib, qaar ka mid ah Carabtuna ay riddoobeen, Cumar bin Al-Khadhaab wuxuu ku yiri Abuu Bakar:
"Sideed ula dagaallamaysaa dadka iyadoo Rasuulka Allah ﷺ uu yiri: 'Waxaa la i faray inaan la dagaallamo dadka ilaa ay ka dhahaan: Ilaah ma jiro aan ka ahayn Allah. Oo qofkii yiraahda Ilaah ma jiro aan ka ahayn Allah, wuxuu iga badbaadiyey dhiiggiisa iyo xoolihiisa, xaq mooyaane, xisaabtiisuna Allah bay u taallaa.'" Abuu Bakar baa yiri: "Wallahi, waan la dagaallami doonaa qofkii kala sooca Salaadda iyo Sakada, maxaa yeelay Sakadu waa xaqqa xoolaha. Wallahi, hadday iga diidaan xarig yar oo ay siin jireen Rasuulka Allah ﷺ, waan kula dagaallami doonaa diidmadaas." Cumar bin Al-Khadhaab baa yiri: "Wallahi, ma arkin wax aan ka ahayn in Allah Cazza wa Jalla uu laabta u furay Abuu Bakar dagaalkaas, markaas baan gartay inuu xaq yahay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abu Bakr zakada wuxuu u adkeeyay waajib khasab ah oo ay weheliso salaaddu.
Geeridii Rasuulka Alle ﷺ ka dib, qaar ka mid ah qabiilooyinka Carabta waxay diideen inay bixiyaan zakada ama way ka noqdeen Islaamka. Cumar wuxuu Abu Bakr weydiiyey sida arrintaasi ula jaanqaadayso ilaalinta ay shahaadadu bixiso. Abu Bakr wuxuu ku jawaabay inaan salaadda iyo zakada la kala saari karin.
Sadaqo waajib ah oo la siiyo dadka loogu talagalay.
Sabab sharci ah, sida waajib ku waajibaya hanti sida ay dhigayaan xeerarka Islaamku.
Xadhig yar oo geel lagu xidho; Abu Bakr wuxuu tusaale uga dhigtay xitaa zakada yar ee la bixinayo.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay An-Nawawi, waxay halkan ka fahmeen in shahaadadu ilaaliso nafta iyo hantida qofka, marka laga reebo marka xaq la sugay uu dalbanayo. Xadiisku wuxuu adkaynayaa in zakadu tahay tiir waajib ah oo aan salaadda laga sooci karin. Go’aanka Abu Bakr wuxuu khuseeyey kooxihii ku jiray duruufihii qalalaasaha khilaafadii hore, mana aha oggolaansho ay shakhsiyaadku xoog u adeegsadaan. Fuqahadu waxay ururinta iyo fulinta u arkaan arrimo u yaal maamul awood u leh, kuna socda xeerarka shareecada Islaamka.
- Zakada u qaado cibaado waajib ah, si taxaddar lehna u xisaabi inta kugu waajibta.
- Khilaafaadka diimeed kala tasho culimada iyo maamulayaasha awoodda u leh; xaqa gacantaada ha ku qaadan.
- Ilaali midnimada bulshada adigoo waajibaadka si dhab ah u gudanaya, khilaafkana xikmad iyo caddaalad ku xallinaya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.