Sahih Muslim, xadiiska 123
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Umayya ibn Bistam al‑Ayshiwuxuu u sheegay Muslimأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ
- 2Yazid ibn Zuray'يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ
- 3Rawhرَوْحٌ
- 4Isma'il ibn Umayyaإِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ
- 5Yahya ibn Abdullah ibn Sayfiيَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ
- 6Abu Ma'badأَبِي مَعْبَدٍ
- 7Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 8Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ - عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ " إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ " .
Waxaa nooga warramay Umayyah bin Bisdam al-Cayshi, waxaa nooga warramay Yaziid bin Zurayc, waxaa nooga warramay Rawx — waana ibnul-Qaasim — oo ka weriyey Ismaaciil bin Umayyah, oo ka weriyey Yaxye bin Cabdillaahi bin Sayfi, oo ka weriyey Abu Macbad, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, in Rasuulka Allah ﷺ markii uu Mucadh u diray Yaman uu ku yiri:
"Adigu waxaad u tegaysaa qowm Ahlu-Kitaab ah, ee ha noqoto waxa ugu horreeya ee aad ugu yeertaa cibaadada Allah Azza wa Jalla. Haddii ay gartaan Allah, u sheeg in Allah ku waajibiyey shan salaadood maalintooda iyo habeenkooda. Haddii ay sameeyaan, u sheeg in Allah ku waajibiyey Zakat oo laga qaado hodankooda laguna celiyo fuqaradooda. Haddii ay adeecaan, ka qaado oo ka fogow xoolahooda kuwa ugu qiimaha badan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dacwada ku bilow tawxiidka, dabadeedna waajibaadka u dhis tallaabo tallaabo.
Nabiga ﷺ wuxuu tilmaamahan bixiyey markii uu Mucaad u diray Yaman.
Magac loo adeegsado bulshooyinkii hore loo siiyey Kitaab la soo dejiyey.
Lacagta waajibka ah ee laga bixiyo hanti gaar ah, loona qoondeeyo dadka xaqa u leh.
Alaabta ugu wanaagsan ama ugu qiimaha badan; cashuur-ururiyuhu xaq uma laha inuu kuwaas gaar u doorto.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in dadka loogu yeedhayo Islaamka laga bilaabo tawxiidka, oo ah in Alle oo keliya la caabudo, dabadeedna aqoonta iyo ku dhaqanka loogu baro habboonaan iyo kala horreyn. Waajibaadka waa in si cad loo sharraxaa, sakadana laga qaadaa dadka hodanka ah oo la siiyaa dadka saboolka ah. Digniinta ah inaan hantida ugu wanaagsan la dooran waxay dadka ka ilaalinaysaa dulmi marka sakada la ururinayo. Mad-habyada fiqhiga ee Sunnigu waxay isku raacsan yihiin in sakadu waajib tahay, inkastoo ay jiraan kala duwanaansho faahfaahsan oo ku saabsan hantida laga bixinayo, xisaabinteeda iyo qaybinta.
- Wadahadalka diinta ku bilow aasaaska tawxiidka, dabadeedna sharrax waajibaadka ficil ahaan loo guto.
- Wax u bar tallaabo tallaabo, kala horrayntana ku salee waxa ay dadku u baahan yihiin inay marka hore fahmaan.
- Sakada si caddaalad ah u qaad: qaado oo keliya inta shareecadu farayso, hana ka dooran hantida dadka tan ugu wanaagsan.
Werintan oo ku jirta isla qaybta Saxiix Muslim waxay xoojinaysaa tilmaanta ah in lagu bilaabo aasaaska iimaanka.
Sahih Muslim · #122 (Sahih)Iyaduna waxay ka hadlaysaa kala horraynta dacwada iyo waajibaadka dabadeed la barayo.
Sahih al-Bukhari · #69 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay adkaynaysaa in tawxiidka loogu yeedho iyo in salaadda iyo sakadu yihiin waajibaadka xiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.