Sahih Muslim, xadiiska 132
Waxaa weriyey Al-Musayyib ibn Hazn. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Al-Musayyib ibn Hazn
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عَمِّ قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ . كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ " . فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ . فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ . وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا وَاللَّهِ لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ " . فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ} . وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم { إِنَّكَ لاَ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ}.
Waxaa ka warramay Saciid bin Al-Musayyib oo ka weriyey aabbihii in markii uu Abu Daalib geeridu soo dhowaatay, uu u yimid Rasuulka Allah ﷺ, wuxuuna ugu tegay Abu Jahal iyo Cabdullaahi bin Abii Umayya bin Al-Mughiira. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Adeerow, dheh 'Laa ilaaha illallaah', waa kelmad aan Allah agtiisa kuugu marqaati furi doono." Markaas ayaa Abu Jahal iyo Cabdullaahi bin Abii Umayya waxay yiraahdeen: "Abuu Daalibow, ma diinta Cabdi-Mudhalib baad ka tagaysaa?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu sii waday inuu u bandhigo, labada ninna way ku celcelinayeen hadalkooda, ilaa uu Abuu Daalib eraygiisii ugu dambeeyey ku yiri inuu ku sugan yahay diinta Cabdi-Mudhalib, wuuna diiday inuu yiraahdo 'Laa ilaaha illallaah'. Sidaas darteed Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Wallahi, waan kuu dambi-dhaaf weydiin doonaa inta aan laga reebin." Ka dibna Allah Cazza wa Jalla wuxuu soo dejiyey aayadda: {Uma bannaana Nabiga iyo kuwa rumeeyey inay dambi-dhaaf u weydiiyaan mushrikiinta xitaa haddii ay yihiin qaraabo, ka dib markii ay u caddaatay inay yihiin dadka Naarta}. Allah Tacaalaa wuxuu kaloo soo dejiyey aayad ku saabsan Abuu Daalib, isagoo ku leh Rasuulkiisa ﷺ: {Adigu ma hanuunin kartid cid aad jeceshahay, laakiin Allah wuxuu hanuuniyaa cidduu doono, Isagaana og cidda hanuunsan}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu adeerkiis ugu yeeri jiray tawxiidka, hanuunkuse wuxuu ka yimaadaa Allah.
Xadiisku wuxuu ka warramayaa sariirta dhimashada ee Abuu Daalib: Nabigu ﷺ wuxuu ugu yeeray inuu ku dhawaaqo shahaadada iimaanka, halka Abuu Jahal iyo Cabdullaahi ibn Abii Umayya ay ku boorrinayeen inuu raaco diintii Cabdil-Muddalib. Werintu waxay dhacdadan la xiriirisaa Qur’aanka 9:113 iyo 28:56.
Ma jiro ilaah xaq u leh in la caabudo Allah mooyee; tani waa udub-dhexaadka tawxiidka.
In Allah keliya la aqoonsado lana caabudo, isaga oo aan cidna lala wadaajin.
Waa aqbalidda iimaanka ee qalbiga; Allah ayaa bixiya, halka rasuulku xaqa si cad u gaarsiin karo.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Nabigu ﷺ farriinta si cad oo adkaysi leh u gaarsiiyey, balse uusan awood u lahayn inuu iimaanka qof qalbigiisa geliyo. Sidaas darteed, faallooyinka culimadii hore waxay kala saaraan tusidda iyo ugu yeeridda jidka saxda ah iyo hanuunka aqbalaadda, kaas oo Allah u gaar yahay. Waxa kale oo laga fahmayaa inaan loo bannaanayn in dembi-dhaaf loo duceeyo qof ku dhintay gaalnimo marka xaaladdiisu caddaato; werintani arrintan uma nisbaynayso khilaaf u dhexeeya madhhabyada fiqhiga.
- Qoyskaaga iyo dadka kaleba ugu yeer iimaanka samir iyo daryeel dhab ah, adiga oo aan u malayn karin inaad qalbiyadooda maamuli karto.
- Si cad u sharax macnaha Laa ilaaha illallaah, arrimaha iimaankana ha ku hoggaamin cadaadiska kooxeed ama caadooyinka la iska dhaxlo.
- Inta ay dadku nool yihiin Allah uga bari hanuun, marka aad dembi-dhaaf u ducaynaysana raac xuduudaha waxyigu dejiyey.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa macnaha iyo shuruudaha qirashada in aanu jirin ilaah xaq lagu caabudo Allah mooyee.
Sahih Muslim · #131 (Sahih)Werintu waxay la xiriirtaa mawduuca ah in aqoonsiga Allah inuu yahay Ilaaha keliya uu udub-dhexaad u yahay iimaanka.
Sahih Muslim · #133 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa isla dhacdadii sariirta dhimashada ee Abuu Daalib iyo ugu yeeristii Nabiga ﷺ ee shahaadada iimaanka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.