Sahih Muslim, xadiiska 139
Waxaa weriyey Abu Huraira or Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira or Abu Sa'id al-Khudri
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، - قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، - شَكَّ الأَعْمَشُ - قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " افْعَلُوا " . قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنِ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ - قَالَ - فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ - قَالَ - وَيَجِيءُ الآخَرُ بَكَفِّ تَمْرٍ - قَالَ - وَيَجِيءُ الآخَرُ بِكِسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَىْءٌ يَسِيرٌ - قَالَ - فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ " خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ " . قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلاَّ مَلأُوهُ - قَالَ - فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضِلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لاَ يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنِ الْجَنَّةِ " .
Waxaa nooga warramay Sahl bin Cuthmaan iyo Abuu Kurayb Muxammad bin Al-Calaa, labadooduba waxay ka weriyeen Abuu Mucawiyah — Abuu Kurayb wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Abuu Mucawiyah — oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Abuu Saalix, oo ka weriyey Abuu Hurayrah ama Abuu Saciid — Al-Acmash wuu ka shakiyey — Wuxuu yiri: Markii la joogay duullaankii Tabuuk, dadku waxaa ku dhacday gaajo. Waxay yiraahdeen:
"Rasuulka Allow ﷺ, haddaad noo ogolaato waan qali lahayn geelayaga si aan u cunno oo dufankiisa u marsanno." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Sameeya." Markaas ayaa Cumar yimid oo wuxuu yiri: "Rasuulka Allow ﷺ, haddaad sidaas samayso, xoolaha raacdada ah way yaraanayaan. Laakiin ugu yeer iyaga iyo haraaga cuntadooda, kadibna Alle uga bari barako; waxaa laga yaabaa in Alle wax ka dhigo." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Haa." Markaas wuxuu dalbaday maqaar la fidiyo. Kadibna wuxuu dalbaday haraagii cuntadooda. Nin baa la yimid sacab badar ah, mid kalena sacab timir ah, mid kalena jab rooti ah, ilaa ay maqaarka ku urureen wax yar. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu u duceeyey barako, kadibna wuxuu yiri: "Ku qaata weelashiinna." Way ka qaateen weelashoodii ilaa aan ciidanka looga tagin weel madhan. Way cuneen ilaa ay ka dhergaan, waxna way soo hareen. Markaas Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Waxaan markhaati ka ahay in aan Ilaah jirin Alle mooyee iyo inaan ahay Rasuulka Alle. Addoon aan Alle kula kulmin labadan isagoo aan ka shakin doona lagama hor istaagi doono Jannada."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ilaahay wuxuu barakeeyaa raashin yar, wuxuuna xaqiijiyaa qiimaha iimaanka daacadda ah.
Intii lagu jiray duullaankii Tabuuk, dadku waxay la kulmeen gaajo. Cumar wuxuu ku taliyey in la isu keeno sahayda hadhay oo Ilaahay barako laga baryo; dabadeed dadkii joogay weelashooda ayay buuxiyeen oo dhereg bay wax u cuneen.
Duullaan ay Muslimiintu ku aadeen Tabuuk, oo ku taalla waqooyiga Jasiiradda Carabta.
Geela loo adeegsan jiray raridda dadka iyo alaabta.
Khyr iyo faa’iido uu Ilaahay wax ku mannaysto, si uu uga soo saaro wax ka badan inta la filayo marka la eego qadarkiisa.
Culimadu waxay tilmaameen in dhacdadani ahayd mucjiso uu Ilaahay ku taageeray Nebiga ﷺ. Werintu sidoo kale waxay baraysaa in marka wax yari jiro si xikmad leh looga faa’iidaysto hantida, talada la aqbalo, Ilaahayna barako la weydiisto. Erayada gabagabadu waxay adkaynayaan in qofkii Ilaahay u qira inuu yahay Ilaaha keliya, si daacad ahna u rumaysta rasuulnimada Muxammad ﷺ isaga oo aan ka shakin labadaas marag, uu heli doono ballanka Jannada.
- Marka wax yari jiro, isu keena hantida la heli karo oo si caddaalad ah u qaybiya ka hor inta aan la bixin waxyaabaha muhiimka ah.
- Ilaahay ka barya barako oo isaga talo saarta, idinkoo isla markaasna si wax-ku-ool ah u dhaqmaya oo talada wanaagsan aqbalaya.
- Ku dadaala oo xoojiya iimaankiinna Ilaahay iyo Rasuulkiisa ﷺ si daacad ah oo sugan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.