Sahih Muslim, xadiiska 1392
Waxaa weriyey Buraydah ibn al-Hasib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ibrahim ibn Muhammad ibn Ar'ara as‑Samiwuxuu u sheegay Muslimإِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ السَّامِيُّ
- 2Harami ibn Umaraحَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ
- 3Shu'baشُعْبَةُ
- 4Alqama ibn Marthadعَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ
- 5Sulayman ibn Buraydaسُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ
- 6Aabbihii, Buraydaأَبِيهِ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ السَّامِيُّ، حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلاَةِ فَقَالَ " اشْهَدْ مَعَنَا الصَّلاَةَ " . فَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَذَّنَ بِغَلَسٍ فَصَلَّى الصُّبْحَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ عَنْ بَطْنِ السَّمَاءِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ حِينَ وَجَبَتِ الشَّمْسُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ حِينَ وَقَعَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ الْغَدَ فَنَوَّرَ بِالصُّبْحِ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالظُّهْرِ فَأَبْرَدَ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعَصْرِ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ نَقِيَّةٌ لَمْ تُخَالِطْهَا صُفْرَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْمَغْرِبِ قَبْلَ أَنْ يَقَعَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَمَرَهُ بِالْعِشَاءِ عِنْدَ ذَهَابِ ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ بَعْضِهِ - شَكَّ حَرَمِيٌّ - فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ " أَيْنَ السَّائِلُ مَا بَيْنَ مَا رَأَيْتَ وَقْتٌ " .
Waxaa ii warramay Ibraahiim bin Muxammad bin Carcarah as-Saami, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Xaramiyyi bin Cumaarah, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Shucbah, oo ka weriyey Calqamah bin Marthad, oo ka weriyey Sulaymaan bin Buraydah, oo ka weriyey aabihiis, in nin u yimid Nebiga ﷺ oo uu weydiiyey waqtiyada salaadda. Markaasuu ku yiri:
"Nala tukado." Wuxuu amray Bilaal, markaasuu addinkay mugdiga habeenka intaan waagu beryin, waxayna tukadeen Subaxa markii waagu iftiimay. Kadib wuxuu amray inuu addinko Duhurka markay qorraxdu ka leexatay bartamaha samada. Kadib wuxuu amray Casarka iyadoo qorraxdu sareyso. Kadib wuxuu amray Maqribka markay qorraxdu dhacday. Kadib wuxuu amray Cishaha markuu shafaqu (iftiinka cas) tegey. Maalintii xigtay wuxuu amray inuu Subaxa addinko markuu waagu iftiimay. Kadib wuxuu amray Duhurka markay kulaylkii yaraaday. Kadib wuxuu amray Casarka iyadoo qorraxdu caddahay oo nadiif tahay aysanna jaalle ku darsamin. Kadib wuxuu amray Maqribka intaan shafaqu tegin. Kadib wuxuu amray Cishaha markuu saddex meelood oo habeenka ah midkood tegey ama wax ka yar—Xaramiyyi wuu ka shakiyey arrintaas. Markuu waagu beryey ayuu yiri: "Xagee jiraa kii wax weydiiyey? Intaad aragtay oo dhan [labada maalmood dhexdooda] waa waqti salaadeed."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Waqtiyada salaaduhu waxay leeyihiin kala duwanaansho u dhexeeya bilowgooda iyo dhammaadkooda.
Waqtiga ay qorraxdu dhaafto bartamaha cirka oo ay bilaabato inay dhacdo.
Iftiinka ka muuqda cirifka cirka qorrax-dhaca ka dib; baaba’iisu wuxuu tilmaamayaa waqtiga salaadda cishaha ee halkan lagu sheegay.
Waqti laga xisaabiyo qorrax-dhaca ilaa dhammaadka habeenka.
Culimadu waxay tan ka fahmeen in salaaduhu leeyihiin waqtiyo cayiman, isla markaana waqtiyada la tilmaamay ay caddeeyaan xuduudahooda. Nebigu ﷺ laba maalmood ayuu waqtiyo kala duwan ku muujiyey si uu u caddeeyo baaxadda ku jirta waqtiyadan. Madh-habyadu way ku kala aragti duwan yihiin waqtiga fadliga leh iyo qaar ka mid ah xuduudaha saxda ah, balse waxay adkeeyaan in salaad kasta lagu tukado waqtigeeda saxda ah. Werintani fasax uma aha in salaadaha sabab la’aan dib loo dhigo.
- Salaadahaaga ku tukado waqtigooda saxda ah, hana dib u dhigin ilaa daqiiqadda ugu dambaysa sabab la’aan.
- Markaad go’aaminayso waqtiyada salaadda, tixgeli waaberiga, qorrax-dhaca iyo makhrib-madoobaadka deegaankaaga.
- Ka taxaddar kala duwanaanshaha waqtiyada salaadda, tilmaamaha wax-ku-oolka ahna ka raac caalim lagu kalsoon yahay ama jamaaco la aqoonsan yahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.