Sahih Muslim, xadiiska 1452
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَىُّ حِينٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَنْ أُصَلِّيَ الْعِشَاءَ الَّتِي يَقُولُهَا النَّاسُ الْعَتَمَةَ إِمَامًا وَخِلْوًا قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَعْتَمَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ الْعِشَاءَ - قَالَ - حَتَّى رَقَدَ نَاسٌ وَاسْتَيْقَظُوا وَرَقَدُوا وَاسْتَيْقَظُوا فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ الصَّلاَةَ . فَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ الآنَ يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً وَاضِعًا يَدَهُ عَلَى شِقِّ رَأْسِهِ قَالَ " لَوْلاَ أَنْ يَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوهَا كَذَلِكَ " . قَالَ فَاسْتَثْبَتُّ عَطَاءً كَيْفَ وَضَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ كَمَا أَنْبَأَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَبَدَّدَ لِي عَطَاءٌ بَيْنَ أَصَابِعِهِ شَيْئًا مِنْ تَبْدِيدٍ ثُمَّ وَضَعَ أَطْرَافَ أَصَابِعِهِ عَلَى قَرْنِ الرَّأْسِ ثُمَّ صَبَّهَا يُمِرُّهَا كَذَلِكَ عَلَى الرَّأْسِ حَتَّى مَسَّتْ إِبْهَامُهُ طَرَفَ الأُذُنِ مِمَّا يَلِي الْوَجْهَ ثُمَّ عَلَى الصُّدْغِ وَنَاحِيَةِ اللِّحْيَةِ لاَ يُقَصِّرُ وَلاَ يَبْطِشُ بِشَىْءٍ إِلاَّ كَذَلِكَ . قُلْتُ لِعَطَاءٍ كَمْ ذُكِرَ لَكَ أَخَّرَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَتَئِذٍ قَالَ لاَ أَدْرِي . قَالَ عَطَاءٌ أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أُصَلِّيَهَا إِمَامًا وَخِلْوًا مُؤَخَّرَةً كَمَا صَلاَّهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَتَئِذٍ فَإِنْ شَقَّ عَلَيْكَ ذَلِكَ خِلْوًا أَوْ عَلَى النَّاسِ فِي الْجَمَاعَةِ وَأَنْتَ إِمَامُهُمْ فَصَلِّهَا وَسَطًا لاَ مُعَجَّلَةً وَلاَ مُؤَخَّرَةً .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Raafic, waxaa nooga warramay Cabdir-Razzaaq, waxaa noo sheegay Ibn Jurayj oo yiri: Waxaan ku iri Cataa’:
“Waqtigeed baad jeceshahay inaan tukado salaadda Cishada, oo dadku ugu yeeraan ‘Cathamah’, anigoo imaam ah ama kaligey?” Wuxuu yiri: “Waxaan maqlay Ibn Cabbaas oo leh: Nabiga Allah ﷺ wuxuu dib u dhigay salaadda Cishada habeenka qaar ilaa dadku seexdeen, way soo tooseen, mar kale bay seexdeen, wayna soo tooseen. Markaas buu Cumar bin Al-Khadhaab istaagay oo yiri: ‘As-Salaah!’” Cataa’ wuxuu yiri: Ibn Cabbaas wuxuu sheegay in Nabiga Allah ﷺ soo baxay, anigoo mooda inaan hadda arkayo isagoo madaxiisu biyo ka tifqayaan, gacantiisana dhinaca madaxa saaray, wuxuuna yiri: “Haddaysan ummaddayda ku adkaan lahayn, waxaan amri lahaa inay sidaas u tukadaan.” Waxaan weydiiyay Cataa’ siduu Nabigu ﷺ gacanta u saaray madaxiisa siduu Ibn Cabbaas ka warramay. Markaas buu Cataa’ kala fidiyay farahiisa xoogaa, wuxuuna dul saaray dacalka madaxa, dabadeedna wuxuu mariyay madaxa dushiisa ilaa suulkiisu taabtay qaybta dhegta ee wejiga xigta, kadibna shafka iyo daanka hoose, isagoon waxna qabanayn ama riixayn balse sidaan oo kale u marinaya. Waxaan ku iri Cataa’: “Intee buu Nabigu ﷺ dib u dhigay salaadda habeenkaas?” Wuxuu yiri: “Ma garanayo.” Cataa’ wuxuu yiri: “Waxaan jeclahay inaan tukado salaaddaas waqti dambe, ha ahaado imaam ama kaligey, siduu Nabigu ﷺ u tukaday habeenkaas. Laakiin hadday kugu adkaato adiga kaligaa ama dadka jamaca ah adigoo imaam u ah, markaa ku tuko waqti dhexe, oo aan ahayn mid la soo dedejiyay ama la daahiyay.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Salaadda cishaha oo la dib dhigo ajar bay leedahay, balse imaamku wuxuu tixgeliyaa jamaacada.
Magac ay dadku u adeegsan jireen salaadda cishaha.
Salaadda waajibka ah ee habeenkii, taas oo bilaabata marka gudcurka maqribku baaba’o.
Qofka hoggaamiya salaadda jamaacada.
Culimadu waxay tan ka fahmeen in ay fadli leedahay in salaadda cishaha dib loo dhigo, haddii aanu waqtigeedu dhammaanayn oo aanay taasi keenayn dhib aan macquul ahayn. Nabigu ﷺ habeenkaas salaadda wuu dib dhigay, balse wuxuu caddeeyay inaanu arrintan waajib guud ka dhigin, maadaama ay culays ku noqon lahayd ummaddiisa. Sidaas darteed, mad-habyadu waxay oggol yihiin in salaadda dib loo tukado, iyadoo imaamku tixgelinayo dadka ka dambeeya; ‘Atā’na wuxuu ku taliyay in la doorto waqti dhexdhexaad ah marka ay dhib jirto.
- Cishaha ku tuko waqtigeeda, hana dib u dhigin haddii ay jirto halis aad ku seegayso.
- Haddii aad salaad jamaaco hoggaaminayso, dooro waqti ku habboon dadka ka soo qaybgalaya.
- Jamaacada kala tasho waqti salaadeed tixgelinaya fadliga dib u dhigista iyo baahida dadka.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa dib u dhigista salaadda cishaha, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka waqtiga salaadeed ee la doorbido.
Sahih Muslim · #1451 (Sahih)Werintani waxay muujinaysaa sida Nabigu ﷺ uga taxaddari jiray in cibaadadu culays aan loo baahnayn ku noqon dadka masaajidka yimaadda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.