Sahih Muslim, xadiiska 1497
Waxaa weriyey Itban ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Itban ibn Malik
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، كِلاَهُمَا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ رَبِيعٍ، عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ أَيْنَ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُنِ أَوِ الدُّخَيْشِنِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَفَرًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ - قَالَ - فَحَلَفْتُ إِنْ رَجَعْتُ إِلَى عِتْبَانَ أَنْ أَسْأَلَهُ - قَالَ - فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ ذَهَبَ بَصَرُهُ وَهُوَ إِمَامُ قَوْمِهِ فَجَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ . قَالَ الزُّهْرِيُّ ثُمَّ نَزَلَتْ بَعْدَ ذَلِكَ فَرَائِضُ وَأُمُورٌ نُرَى أَنَّ الأَمْرَ انْتَهَى إِلَيْهَا فَمَنِ اسْتَطَاعَ أَنْ لاَ يَغْتَرَّ فَلاَ يَغْتَرَّ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Raafic iyo Cabdi bin Xumeyd, labadooduba waxay ka weriyeen Cabdir-Razzaaq, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Maxmuud bin Rabii', oo ka weriyey Citbaan bin Maalik, wuxuu yiri: Waxaan u imid Rasuulka Alle ﷺ. Wuxuuna xadiiska u soo gudbiyey macne la mid ah xadiiska Yuunus, marka laga reebo inuu yiri: Nin baa yiri: 'Xagee jiraa Maalik bin Dukhshun ama Dukhayshin?' Wuxuuna xadiiska ku daray in Maxmuud yiri: Waxaan xadiiskan u sheegay dad badan oo uu ka mid ahaa Abuu Ayuub Al-Ansaari, markaasuu yiri: 'Uma maleynayo in Rasuulka Alle ﷺ uu yiri sida aad sheegtay.' Wuxuu yiri: 'Waan dhaartay haddii aan dib ugu laabto Citbaan inaan wax ka weydiin doono.' Wuxuu yiri: 'Markaasaan ku laabtay isagoo ah oday da' ah oo indho beelay, laakiin wuxuu ahaa imaamka qoomkiisa. Waan ag fariistay oo waxaan ka weydiiyey xadiiskan, wuxuuna iigu sheegay sidii uu markii hore iigu sheegay.' Az-Zuhri wuxuu yiri: Intaas kadib waxaa soo degay waajibaadyo iyo amarro aan aragno in arrintu ku dhammaatay, markaas qofkii awooda inaan la khiyaameynin yaanan la khiyaameynin.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xadiis sugan waa la hubiyaa, waxaana lala akhriyaa waajibaadka diineed ee dambeeyey.
Qofka jamaacadiisa salaadda ku hor tukiya.
Waajibaad diineed oo Allah ku waajibiyey mu'miniinta.
Hadalka inaan laga goyn tilmaamaha kale ee Islaamka oo aan laga gaarin gunaanad khaldan.
Culimadu waxay adkeeyaan in xadiis si taxaddar leh loo hubiyo marka laga shakiyo erayadiisa saxda ah. Xaqiijinta ‘Itban waxay xoojinaysaa saxnaanta werinta. Hadalka ugu dambeeya ee Az-Zuhri wuxuu ka digayaa in hadal hore marmarsiiyo looga dhigto in la iska daayo waajibaad dambe; daliillada waa la isu geeyaa, iyadoo la tixgelinayo awaamiirta diineed ee markii dambe la dejiyey.
- Hadal diineed ka hubi il lagu kalsoon yahay marka qof ka doodo sida loo yiri.
- Xadiiska la akhri waajibaadka iyo tilmaamaha khuseeya, hana ka dhigin mid gooni u taagan.
- Marka wax mugdi ku jiraan, khabiir weydii inuu daliillada ku sharxo macnahooda iyo duruufahooda saxda ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.