Sahih Muslim, xadiiska 18
Waxaa weriyey Abu Sa'eed al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Sa'eed al-Khudri
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ، لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ . قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا . أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَىٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلاَ نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلاَّ فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنَ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ " . قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ " بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنَ الْقُطَيْعَاءِ - قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنَ التَّمْرِ - ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ - أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ - لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ " . قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ . قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَأُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " فِي أَسْقِيَةِ الأَدَمِ الَّتِي يُلاَثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلاَ تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الأَدَمِ . فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ " . قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ " إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالأَنَاةُ " .
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Ayuub, waxaa nooga warramay Ibnu Culayyah, waxaa nooga warramay Saciid bin Abii Caruubah, oo ka weriyey Qataadah, oo yiri: Waxaa nooga warramay nin la kulmay wefdigii u yimid Rasuulka Alle ﷺ ee ka socday qabiilada Cabdul-Qays. Saciid wuxuu yiri, Qataadahna wuxuu xusay Abaa Nadrah oo ka weriyey Abii Saciid Al-Khudri xadiiskan: In dad ka mid ah Cabdul-Qays ay u yimaadeen Rasuulka Alle ﷺ waxayna yiraahdeen, 'Nabiga Allow, annagu waxaan nahay qabiil ka tirsan Rabiicah, waxaana annaga iyo adiga naga dhexeeya gaalada Mudar, mana awoodno inaan kuu nimaadno bilaha Xurmaysan mooyaane. Marka amar nagu sii arrin aan amarno kuwa naga dambeeya oo aan Jannada ku galno haddaan qaadanno.' Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri, 'Waxaan idinku amrayaa afar waxaanna idinka reebayaa afar: Caabuda Alle hana la wadaajinina waxba; ooga Salaadda; bixiya Sakada; sooma Ramadaanka; oo bixiya Khumska (rubuca) alaabta la soo dhacay. Waxaanna idinka reebayaa afar: Dubba', Xantam, Muzaffat, iyo Naqiir.' Waxay yiraahdeen, 'Nabiga Allow, maxaad ka taqaannaa Naqiir?' Wuxuu yiri, 'Haa, waa jirrid geed oo aad qodaan, kadibna aad ku riddaan xabbado timir ah – Saciid wuxuu yiri ama wuxuu yiri khajuur – kadibna aad biyo ku shubtaan ilaa ay degto xumaddiisa, markaas aad cabtaan ilaa uu midkiin – ama midkood – seefta ku dhufto ina adeerkiis.' Wuxuu yiri: Qolkaas waxaa ku jiray nin dhaawacmay sidaas oo kale. Wuxuu yiri: Waan qarin jiray arrintan xishood aan ka qabo Rasuulka Alle ﷺ awgiis. Markaasaan iri, 'Maxaan ku cabnaa, Rasuulka Allow?' Wuxuu yiri, 'Kuwa maqaarka ah ee afafka laga tolo.' Waxay yiraahdeen, 'Rasuulka Allow, arladayadu jiir badan bay leedahay, weelasha maqaarkuna kuma waaraan.' Nabiga Alle ﷺ wuxuu yiri, 'Xitaa haddii jiirku cuno, xitaa haddii jiirku cuno, xitaa haddii jiirku cuno.' Wuxuu yiri: Nabiga Alle ﷺ wuxuu u yiri Ashajj Cabdul-Qays, 'Adigu waxaad leedahay laba sifo oo Alle jecel yahay: dulqaadka (xilmiga) iyo deggenaanta (anaada).'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu barayaa waajibaadka iimaanka, wuxuu reebayaa cabbitaannada maanka dooriya, wuxuuna ammaanayaa dulqaadka iyo ka fiirsashada.
Wafdiga Cabdul-Qays ayaa Nabiga ﷺ weydiistay awaamiir ay qabiilkooda gaarsiin karaan, maadaama gaalada Mudar ay ka hor istaageen inay isaga u yimaadaan, safarkana ay geli kareen oo keliya bilaha xurmada leh.
Sida xeerarka Islaamku dhigayaan, shan meelood meel qaniimada ayaa la bixin jiray; qaybinta inta hadhayna waxaa lagu maamuli jiray qodobbada khuseeya.
Kuwani waxay ahaayeen noocyo weelal ah. Mamnuuciddu waxay khusaysay in loo adeegsado cabbitaanno khamiiri kara oo maanka dooriya.
Hilm waa degganaansho iyo is-xakamayn; anaa’na waa in si ka fiirsasho leh wax loo qabto, degdeg la’aan.
Culimadu waxay amarrada la taxay ka soo qaataan muhiimadda tawxiidka, salaadda, sakada, soonka Ramadaanka iyo bixinta saamiga waajibka ah ee qaniimada dagaalka. Digniinta weelashu waxay la xiriirtay khatarta ah in cabbitaanku ku khamiirmo oo dadka maanka dooriyo; xeerka guud ee Islaamkuna waa in cabbitaannada maanka dooriya ay xaaraan yihiin, weel kasta ha lagu jiro. Ammaanta Asjaj Cabd al-Qays waxay ina baraysaa in degganaanta iyo ka fiirsashadu yihiin akhlaaq la jecel yahay. Xadiiskani wuxuu kaloo muujinayaa in aqoonta bulshada loogu gudbin karo tallaabo tallaabo.
- Si fiican u baro waajibaadka aasaasiga ah ee Islaamka, si cadna ugu gudbi qoyskaaga iyo bulshadaada.
- Ka fogow cabbitaannada maanka dooriya iyo wax kasta oo keena is-xakamayn la’aan ama waxyeello dadka kale gaarta.
- Ku dadaal degganaanta, oo ka fikir ka hor intaadan hadlin ama ficil samayn.
Xadiiskani wuxuu sharxayaa shanta tiir ee Islaamka, wuxuuna sii dhammaystirayaa waajibaadka iimaanka ee la xusay.
Sahih Muslim · #16 (Sahih)Xadiiskan ku jira hordhaca Saxiix Muslim wuxuu la jaanqaadayaa taxaddarka loo baahan yahay marka aqoonta iyo xadiisyada la gudbinayo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.