Sahih Muslim, xadiiska 20
Waxaa weriyey Abu Hurayrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurayrah
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ " . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ . فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Layth bin Sacad, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah bin Mascuud, oo ka weriyey Abuu Hurayrah, wuxuu yiri: Markii uu geeriyooday Rasuulka Allah ﷺ oo Abuu Bakar lagu beddelay khilaafada dabadii, oo ay gaaloobeen qaar ka mid ah Carabta, ayaa Cumar bin Al-Khadhaab wuxuu ku yiri Abuu Bakar: 'Sideed ula dagaallamaysaa dadka iyadoo Rasuulka Allah ﷺ uu yiri:
"Waxaa la i amray inaan la dagaallamo dadka ilaa ay ka dhahaan: Ma jiro ilaah aan Allah ahayn. Oo qofkii dhaha Ma jiro ilaah aan Allah ahayn, wuxuu iga badbaadiyey maalkiisa iyo naftiisa, xaq mooyaane, xisaabtiisuna waxay u taalaa Allah"?' Abuu Bakar wuxuu yiri: 'Wallahi, waan la dagaallami doonaa qofkii kala sooca Salaadda iyo Sakada, maxaa yeelay Sakadu waa xaqa maalka. Wallahi, haddii ay iga horjoogsadaan xarig yar (ciqaal) oo ay siin jireen Rasuulka Allah ﷺ, waan la dagaallami doonaa sababtaas awgeed.' Cumar bin Al-Khadhaab wuxuu yiri: 'Wallahi, arrintu ma ahayn wax aan ahayn inaan arkay Allah Azza wa Jalla oo laabta u furay Abuu Bakar dagaalka dartiis, markaas baan gartay inay xaq tahay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr wuxuu difaacay sakada inay tahay waajib waajib ah oo la socda salaadda.
Geeridii Nebiga ﷺ ka dib, qaar ka mid ah qabiilooyinka Carabta ayaa diiday sakada ama ka baxay Islaamka. Cumar ayaa Abuu Bakr weydiiyey sida uu ula dagaallami karo, isaga oo tixraacaya hadalka Nebiga ﷺ ee ku saabsan qofka ku dhawaaqa markhaatiga iimaanka. Abuu Bakr wuxuu caddeeyey in sakadu tahay xuquuq ku waajibta hantida, isla markaana uusan aqbali doonin in la diido.
Nooc sadaqo waajib ah oo laga bixiyo hanti cayiman marka shuruuduhu buuxsamaan.
Xuquuqda Islaamku ku waajibiyey nafta iyo hantida qofka, oo ay ku jirto sakada waajibka ahi.
Xarig yar oo lagu xidhi jiray lugaha geela; halkan wuxuu adkaynayaa in xataa qayb yar oo waajib ah la bixinayo.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in ku dhawaaqidda markhaatiga iimaanku ilaalin bixiso, balse ilaalintaasi ay la socoto waajibaadka Islaamka. Abuu Bakr wuxuu adkeeyey in sakadu, sida salaadduba, tahay waajib la fulinayo, isla markaana diidmadeeda wadajirka ahi aan loo qaadan karin arrin aan muhiim ahayn. Culimadu arrintan waxay kaga hadlaan macnaha awoodda hoggaamiyaha xaqa ah iyo bulshada; werintani shakhsiyaadka fasax ugama siinayso inay xoog adeegsadaan. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin in sakadu waajib tahay, ururinteedana waxay u arkaan arrin ay maamulaan hay’adaha awoodda u leh.
- Sakada waqtigeeda bixi, si taxaddar lehna u xisaabi inta kugu waajibta.
- Waajibaadka diinta ha ula dhaqmin sidii doorashooyin kala gooni ah: salaadda iyo sakaduba waa waajibaadka Islaamka.
- Khilaafaadka ku saabsan xeerarka diinta u daa culimada aqoonta u leh iyo hay’adaha xaqa u leh; werintan ha u adeegsan marmarsiiyo aad xoog iskaa wax ugu adeegsato.
Werintani waxay ku jirtaa isla hordhaca Saxiix Muslim, waxayna la xiriirtaa ka hadalka markhaatiga iimaanka iyo shuruudaha lagu ilaaliyo nafta iyo hantida qofka.
Sahih Muslim · #19 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay gacan ka geysataa in hadallada ku saabsan markhaatiga Islaamka lagu fahmo macnahooda, waxayna caddaynaysaa sida qoraalladaas loola tacaalo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.