Sahih Muslim, xadiiska 2150
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِمَكَّةَ قَالَ فَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا - قَالَ - فَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا - قَالَ - جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ " . فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَدْ كَانَ عُمَرُ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ ثُمَّ حَدَّثَ فَقَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ - قَالَ - فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي . قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ . فَلَمَّا أَنْ أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهْ وَاصَاحِبَاهْ . فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ " . فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ عُمَرَ لاَ وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَحَدٍ " . وَلَكِنْ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ يَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ " قَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ { وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى} قَالَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ أَضْحَكَ وَأَبْكَى . قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ فَوَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ مِنْ شَىْءٍ .
Waxaa nooga warramay Maxamed bin Raafic iyo Cabd bin Xumayd; Ibnu Raafic wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdirrazzaaq, waxaa noo sheegay Ibnu Jurayj, waxaa ii sheegay Cabdullaahi bin Abii Mulaykah: Gabadh uu dhalay Cusmaan bin Caffaan ayaa ku dhimatay Makka. Waan u tagnay si aan uga qaybgalno jinaasadeeda. Waxaa joogay Ibnu Cumar iyo Ibnu Cabbaas, aniguna waxaan fadhiyey dhexdooda. Marka hore waxaan fadhiistay dhinaca midkood, kadibna kii kale ayaa yimid oo fadhiistay dhinacayga. Cabdullaahi bin Cumar wuxuu ku yiri Camr bin Cusmaan oo hor fadhiyey: 'Miyaadan dadka ka reebayn baroorashada? Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Maydka waa la cadaabaa sababta baroorashada ehelkiisa."' Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: Cumar wuxuu oran jiray wax la mid ah, kadibna wuxuu ka sheekeeyey: Waxaan ka soo baxay Makka aniga iyo Cumar ilaa aan gaarnay Al-Baydaa', halkaas oo aan ku aragnay koox rakaab ah oo hoos fadhiya geed. Wuxuu igu yiri: 'Tag oo eeg cidda ay yihiin.' Waan eegay waxaana arkay Suhayb. Waan u sheegay, wuxuuna yiri: 'U yeer.' Waan ku laabtay Suhayb oo ku iri: 'Kac oo la kulanka Amiirka Mu'miniinta.' Markii Cumar la dhaawacay, Suhayb wuxuu soo galay isagoo ooyaya leh: 'Walaalkayow! Saaxiibkayow!' Cumar wuxuu yiri: 'Suhaybow, ma anigaad u ooyaysaa iyadoo Rasuulka Allah ﷺ yiri: "Maydka waa la cadaabaa qaar ka mid ah baroorashada ehelkiisa"?' Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: Markii Cumar dhintay, arrintaas waxaan u sheegay Caasha. Waxay tiri: 'Allah ha u naxariisto Cumar! Maya, wallaahi, Rasuulka Allah ﷺ marnaba ma uusan dhihin Allah wuxuu cadaabayaa mu'minka sababta oohinta qof kale. Laakiin wuxuu yiri Allah wuxuu u kordhiyaa gaalka cadaabka sababta baroorashada ehelkiisa.' Caasha waxay tiri: 'Waxaa idinku filan Qur'aanka: {Nafti wax qaadaysaa ma qaaddo dembiga naf kale}.' Markaas Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: 'Allah ayaa hasha iyo oohinta leh.' Ibnu Abii Mulaykah wuxuu yiri: Wallaahi, Ibnu Cumar waxba ma uusan odhan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caa’isha waxay caddaynaysaa in murugadu aanay mu’minka ku khasbayn dembi qof kale galay.
Riwaayaddu waxay si cad u sheegaysaa geerida gabadh uu dhalay Cuthmaan ibn Caffaan oo Maka ku geeriyootay, iyo dood ku saabsan baroor-diiq laga sameeyay aaska. Ibnu Cabbaas wuxuu sidoo kale soo xiganayaa dhacdo la xiriirta Suhayb iyo Cumar oo dhaawacnaa, wuxuuna sheegayaa in Caa’isha markii dambe saxday.
Muujin murugo oo qaylo ama xad-dhaaf ah, sida koox barooranaysa ama dhawaaqyo laga yeedhiyo marka qof dhinto.
In qof lagu qaado mas’uuliyadda dembiga ama falka qof kale.
Meel jidka u dhexaysa Maka iyo Madiina oo qisada lagu xusay.
Culimada qadiimiga ahi waxay riwaayadaha u akhriyaan si wadajir ah: oohinta caadiga ah ee murugada ka dhalata waa bannaan tahay, halka baroor-diiqda qaylada leh ay xaaraan tahay. Caa’isha waxay caddaynaysaa inaan mu’minka loo ciqaabin oohinta qof kale; xeerka Qur’aanka ee ah inaan qofna qaadin culayska qof kale ayaa arrintan taageeraya. Fasiraadda hadalka ku saabsan ciqaabtu waa inuu khuseeyo gaalka ama dhaqankiisii hore ee isaga u gaarka ahaa, ee aanu ka dhignayn in dembiga qof qaraabo ahi si toos ah ugu wareego qofka dhintay. Sidaas darteed, mad-habyadu waxay kala saaraan ilmada dabiiciga ah iyo caadooyinka baroor-diiqda ee xaaraanta ah.
- Qofka murugaysan ugu hiili joogitaankaaga iyo hadallo deggan, hana ku dhiirrigelin baroor-diiq qaylo leh.
- Kala saar ilmada dabiiciga ah iyo caadooyinka baroor-diiqda; muujinta murugadu lama mid aha baroor-diiq xaaraan ah.
- Ha ku degdegin inaad xukun ka gaadho riwaayad ilaa aad tixgeliso noocyadeeda kala duwan iyo sharraxaadda culimada.
Noocani wuxuu ka warramayaa isla wada hadalkii ka dhacay agta maydka Ummu Abaan, wuxuuna caddaynayaa khilaafka ku saabsan baroor-diiqda.
Sahih Muslim · #2151 (Sahih)Riwaayaddani waxay dhacdada u soo werinaysaa si kale, waxayna gacan ka geysanaysaa in la isu waafajiyo wararka ku saabsan oohinta iyo baroor-diiqda.
Sahih Muslim · #2148 (Sahih)Riwaayaddan la xiriirta waxay ka warramaysaa murugadii Cumar, waxayna gacan ka geysanaysaa kala saaridda oohinta iyo caadooyinka baroor-diiqda ee xaaraanta ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.